Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
💥 Rheumatoid Arthritis 🤝 - Coggle Diagram
💥
Rheumatoid Arthritis
🤝
۱. Epidemiology & Pathogenesis
🧬
اپیدمیولوژی
:
شیوع:
۰.۵-۱%
در جمعیت بالغ جهانی 🌍.
نسبت جنسیتی:
۲-۳:۱
در زنان شایعتر است 👩⚕️.
سن شروع: بین
۲۵ تا ۵۵
سالگی، سپس تا ۷۵ سالگی ثابت است.
عوامل ژنتیکی
:
ژن
HLA-DRB1
(Shared Epitope) با تولید
ACPA
و پیشآگهی بدتر مرتبط است 🧬.
عوامل محیطی
:
سیگار کشیدن
🚬 یک عامل خطر مهم است (اگرچه ترک آن فعالیت بیماری را بهبود نمیدهد).
عفونتها
(EBV)،
Streptococci
و
دیسبیوزیس میکروبیوم
دهان و روده 🦠.
پاتولوژی
:
Hallmark
ها: التهاب و تکثیر سینوویال، فرسایشهای کانونی استخوان، نازک شدن غضروف 🔬.
تشکیل Pannus
: یک غشای سلولی ضخیم که به غضروف و استخوان حمله میکند 💥.
آسیب ساختاری توسط
استئوکلاستها
میانجیگری میشود.
۲. Clinical Manifestations
🩺
Articular
ویژگیها
:
خشکی صبحگاهی
بیشتر از ۱ ساعت
(Morning stiffness > 1 hour) که با فعالیت بهتر میشود 🕰️.
معمولاً با درگیری مفاصل کوچک دست و پا به صورت
متقارن
شروع میشود.
Oligoarticular (≤۴ مفصل)
یا
Polyarticular (>۵ مفصل)
.
مفاصل شایع
: مچ دست (wrists) و مفاصل
MCP و PIP
🤚. (درگیری DIP معمولاً نشانه OA است).
دفورمیتیها
:
انحراف اولنار (Ulnar deviation)
.
دفورمیتی گردن قویی (Swan-neck)
: هایپراکستنشن PIP و فلکشن DIP.
دفورمیتی دکمهای (Boutonnière)
: فلکشن PIP و هایپراکستنشن DIP.
دفورمیتی Z (Z-line)
: درگیری مفصل اول MCP شست.
Pes Planovalgus
(کف پای صاف).
مفاصل بزرگ
: درگیری
Atlantoaxial
یک ریسک مهم برای جراحی است ⚠️.
Extraarticular
مشخصات
: در افراد سیگاری و با فعالیت بالای بیماری شایعتر است 🚬.
علائم عمومی
: کاهش وزن، تب (بالاتر از ۳۸.۳ درجه)، خستگی، Malaise، افسردگی، Cachexia 😔.
پوستی
:
ندولهای روماتوئید (Rheumatoid nodules)
(سفت، بدون درد، در نواحی تحت فشار مثل ساعد و تاندون آشیل).
ریوی
:
ILD
(بیماری ریه بینابینی) که پیشآگهی بدی دارد 🫁،
Pleuritis
(درد قفسه سینه Pleural)،
سندرم کاپلان (Caplan's syndrome)
: ندولهای ریوی + پنوموکونیوز (از مواجهه با سیلیس).
قلبی
: پریکاردیت شایع است، نارسایی میترال (Mitral regurgitation) شایعترین اختلال دریچهای است ❤️🩹.
خونی
:
آنمی
(نورموسیتیک-نورموکرومیک) همراستا با التهاب مزمن 🩸.
سندرمها
:
Sjögren's syndrome
(در ۱۰% بیماران).
سندرم فلتی (Felty's syndrome)
: سهگانه
نوتروپنی، اسپلنومگالی، و RA ندولار
🏥.
۳. یافتههای آزمایشگاهی و تصویربرداری
🔎
آزمایشگاه
:
ESR و CRP
: بالا هستند (واکنشگر فاز حاد) 📈.
RF (فاکتور روماتوئید)
: مثبت در
۷۵%
بیماران. اختصاصی نیست، ممکن است در Sjögren's، SLE و حتی ۱-۵% افراد سالم هم مثبت باشد 🧪.
Anti-CCP (آنتیبادی ضد پپتید سیترولینه)
:
اختصاصیتر
از RF است ✨.
آزمایش مایع سینوویال
:
۵۰۰۰ تا ۵۰,۰۰۰
WBC در هر میکرولیتر، با غلبه
نوتروفیلها
(در OA مفیدتر)
تصویربرداری
:
رادیوگرافی ساده (X-ray)
:
استئوپنی پریآرتیکولار
، از دست دادن فضای مفصلی متقارن، و فرسایشهای زیرغضروفی 🖼️.
MRI و سونوگرافی
: میتوانند فرسایشها و ادم مغز استخوان را در مراحل اولیه بهتر از X-ray تشخیص دهند 📸.
۴. تشخیص و درمان
💊
تشخیص (ACR/EULAR 2010)
:
مدت علائم
: (از ۰ تا ۱ امتیاز)؛ <۶ هفته (۰)، ≥۶ هفته (۱).
واکنشگرهای فاز حاد (CRP/ESR)
: (از ۰ تا ۱ امتیاز)؛نرمال (۰)، غیرنرمال (۱).
سرولوژی (RF/ACPA)
: (از ۰ تا ۳ امتیاز)؛ منفی (۰)، مثبت ضعیف (۲)، مثبت قوی (۳).
درگیری مفصلی
: (از ۰ تا ۵ امتیاز)ٍٍ؛ ۱ مفصل بزرگ (۰)، ۲-۱۰ مفصل بزرگ (۱)، ۱-۳ مفصل کوچک (۲)، ۴-۱۰ مفصل کوچک (۳)، >۱۰ مفصل (۵).
برای تشخیص قطعی، باید امتیاز
≥۶
از دستههای زیر به دست آید 🔢.
سیر بیماری
:
بیشتر بیماران سیر
پیشرونده و پایدار
دارند.
Remission (بهبودی)
: طبق معیارهای ACR/EULAR، تعداد مفاصل دردناک و متورم
≤۱
و CRP
≤۱
.
Treatment
مرحله گذرا (Bridging Therapy)
: استفاده از
NSAIDs
و
گلوکوکورتیکوئیدها
برای کنترل علائم اولیه (۴-۲ هفته) ⏳.
درمان اصلی
: داروهای
DMARDs
(Disease-modifying antirheumatic drugs) 🎯.
Methotrexate
: خط اول درمان، اما در نارسایی کلیه (کراتینین >2) و بارداری ممنوع است (Pregnancy category X).
Leflunomide
: مشابه متوترکسات، در بارداری ممنوع است.
Sulfasalazine
: برای آرتریت محیطی.
Biologics
داروهای ضد
TNF-α
.
Rituximab
: یک داروی Anti-CD20.
Abatacept
،
Anakinra
،
مهارکنندههای IL-6 و JAK
.