Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

PHẦN 1:TỔNG QUAN VỀ TƯ DUY SÁNG TẠO - Coggle Diagram

- - - - Mức độ độc lập
        
        Tư duy lệ thuộc
        
        Tư duy độc lập
        
        Tư duy phê phán ( phản biện )
      - Đặc điểm của đối tượng để tư duy
        
        Tư duy trừu tượng
        
        Tư duy cụ thể
      - Phổ biến
        
        Tư duy logic
        
        Tư duy biện chứng
        
        Tư duy hình tượng
        
        Tư duy sáng tạo
      - Mức độ phát triển của tư duy
        
        Tư duy trực quan - hành động (con người giải quyết nhiệm vụ bằng những hành động cụ thể, thực tế)
        
        Tư duy trực quan – hình ảnh (tư duy phụ thuộc vào hình ảnh của đối tượng đang tri giác)
        
        Tư duy trừu tượng (giải quyết nhiệm vụ dựa trên việc sử dụng các khái niệm, các kết cấu logic, được tồn tại và vận hành nhờ ngôn ngữ)
      - Hình thức biểu hiện của nhiệm vụ và phương thức giải quyết vấn đề
        
        Tư duy thực hành (nhiệm vụ được đề ra một cách trực quan, dưới hình thức cụ thể, phương thức giải quyết là những hành động thực hành)
        
        Tư duy hình ảnh cụ thể (giải quyết nhiệm vụ dựa trên những hình ảnh trực quan đã có)
        
        Tư duy lý luận (nhiệm vụ đề ra dưới hình thức lý luận, và giải quyết nhiệm vụ đòi hỏi phải sử dụng khái niệm trừu tượng, những tri thức lý luận)
    - - Thang Bloom theo Benjamin S. Bloom,
        
        Cấp độ 1: Biết (Knowledge)
        
        Cấp độ 2: Hiểu (Comprehension)
        
        Cấp độ 3: Vận dụng (Application)
        
        Cấp độ 4: Phân tích (Analysis)
        
        Cấp độ 5: Tổng hợp (Synthesis)
        
        Cấp độ 6: Đánh giá (Evaluation)
      - Thang Bloom theo Lorin
        Anderson,
        
        Cấp độ 1: Nhớ (Remembering)
        
        Cấp độ 2: Hiểu (Understanding)
        
        Cấp độ 3: Vận dụng (Applying)
        
        Cấp độ 4: Phân tích (Analyzing)
        
        Cấp độ 5: Đánh giá (Evaluating)
        
        Cấp độ 6: Sáng tạo (Creating)
  - - - Sáng tạo
        
        Theo nhà tâm lý học Nga L.X. Vưgốtxki
        
        “Sự sáng tạo thật ra không phải chỉ có ở nơi nó tạo ra những tác phẩm lịch sử vĩ đại, mà ở khắp nơi nào con người tưởng tượng, phối hợp, biến đổi và tạo ra một cái gì mới, cho dù cái mới ấy nhỏ bé đến đâu đi nữa so với những sáng tạo của các thiên tài”.
        
        Theo GS.TS Phạm Thành Nghị
        
        Sáng tạo có thể được coi là quá trình tiến tới cái mới, là năng lực tạo ra cái mới, sáng tạo được đánh giá trên cơ sở sản phẩm mới, độc đáo và có giá trị.
        
        Theo TS. Huỳnh Văn Sơn
        
        Tính mới mẻ: Sáng tạo phải tạo ra cái gì đó mới mẻ, có thể là mới đối với cá nhân hoặc mới đối với xã hội.
        
        Tính độc lập – tự lập: Tính độc lập – tự lập tồn tại trong cả tư duy và hoạt động.
        
        Tính có lợi: Sáng tạo phải tạo ra cái mới nhưng cái mới ấy phải đảm bảo tính
        hiện thực, phục vụ cho lợi ích của con người và xã hội.
        
        Kết luận
        
        “Sáng tạo có thể được tiếp cận dưới góc độ quá trình hoạt động của con người, hoặc được tiếp cận dưới góc độ nhân cách. Sáng tạo được hiểu là tìm ra cái mới, cách giải quyết mới, có giá trị. Cái mới, có giá trị được thể hiện trong ý tưởng, trong cách thức giải quyết vấn đề, trong sản phẩm ấy có thể diễn ra ở cấp độ cá nhân hoặc/và ở cấp độ xã hội, dựa trên sự độc lập trong tư duy và hoạt động của con người”.
      - Tư duy sáng tạo
        
        Cách nhìn nhận vấn đề, sự việc, con người... theo những cách thức khác với cách nhìn nhận thông thường - là những cách nhìn mới mẻ - bằng việc sử dụng kiến thức của mình và thay đổi bối cảnh mà chúng ta nghĩ về những kiến thức đó.
        
        Tư duy sáng tạo phát triển từ tư duy phản biện, một quá trình phân tích và đánh giá thông tin theo nhiều góc độ để làm rõ và xác nhận tính chính xác của vấn đề.
        
        Học kỹ năng tư duy sáng tạo là học các cách, kỹ thuật để tiếp cận và giải quyết vấn đề một cách linh hoạt, mới mẻ và hiệu quả.
    - - Sáng tạo biểu đạt
      - Sáng chế
      - Phát minh
      - Sáng tạo ở mức cải biến
      - Sáng tạo có thể tạo ra các lĩnh vực, ngành nghề mới
    - - Sự thông thạo kiến thức
      - Những kỹ năng tư duy sáng tạo
      - Động cơ
- - - - Không đo được bản chất, chỉ đo biểu hiện (hành vi, thành tích)
      - Trí thông minh = khái niệm phức tạp, trừu tượng
    - - Khái niệm IQ - Intelligence Quotient
      - Gắn với quá trình học tập, khả năng nhận thức, trí nhớ, tư duy,...
      - Được xem như thước đo phẩn chất trí tuệ
    - - Gồm 8 loại hình thông minh
      - Danh sách kiểm tra các loại hình thông minh
      - Khả năng tư duy có thể thông qua luyện tập để phát triển
  - - - Haensly & Reynolds (1989) cho rằng sáng tạo và trí thông minh là một thể thống nhất.
      - Sáng tạo là biểu hiện của trí thông minh.
      - Nhiều nghiên cứu cho thấy cơ chế sản sinh sự sáng tạo không khác gì cơ chế giải quyết vấn đề.
    - - Nghiên cứu của Getzels & Jackson (1962), Wallach & Kogan (1965), Torrance (1975) cho rằng sáng tạo khác biệt với trí thông minh.
      - Sự khác biệt được thể hiện rõ trong việc đánh giá và nghiên cứu người có năng khiếu.
      - Sự sáng tạo không liên quan đến trí thông minh, và mối quan hệ giữa chúng vẫn còn nhiều tranh cãi.
    - - Guilford đưa ra cấu trúc trí thông minh với ba chiều cạnh
      - Tư duy phân kỳ được coi là một thao tác trí tuệ, có liên quan đến sự sáng tạo.
      - Raymond Cattel phân biệt trí thông minh mềm và cứng. Ông cho rằng sự sáng tạo trong thực tế được quyết định bởi cả hai yếu tố này.
    - - Trí tuệ được xem là một trong những yếu tố mạnh mẽ nhất để tạo ra tư duy và hành vi sáng tạo.
      - Smith dựa trên lý thuyết giáo dục của Bloom. Năng lực trí tuệ được sắp xếp theo cấp độ: nhận biết, hiểu, áp dụng, phân tích, tổng hợp và đánh giá.
    - - Theo Shouksmith (1973), việc đánh giá trí thông minh được dùng để trả lời câu hỏi tư duy logic và trí tuệ. Trong khi đó, việc đánh giá "tốt" đến mức phù hợp của câu trả lời lại là đánh giá sự sáng tạo.
      - Sự trùng lặp ở đây là câu trả lời vừa đúng đắn (trí tuệ) vừa có sự phù hợp (sáng tạo).
      - Cox (1926) nghiên cứu IQ của 301 nhân tài và thấy chỉ số IQ cao nhất chỉ ở mức 120, cho thấy sự sáng tạo không nhất thiết liên quan đến chỉ số IQ quá cao.
- - - - Nhớ cách tìm hơn là nhớ nội dung.
      - Dễ dẫn đến “bộ não lười hoạt động”.
  - - - Ì thiếu: Chỉ nghĩ theo lối mòn, không hình dung đủ khả năng mới, Rập khuôn, phủ nhận giải pháp sáng tạo.
      - Ì thừa: Dùng kiến thức/giải pháp cũ ngoài phạm vi thích hợp, Không điều chỉnh theo hoàn cảnh mới.
      - Thiếu tự tin, tự ti: Do thất bại nhiều, môi trường phê phán, cầu toàn, giáo dục khuôn mẫu.