Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Borç ilişkisi SONA ERMESİ - Coggle Diagram

- - - - SEÇİMLİK YETKİ : borcun konusu tektir başlangıçta kararlaştırılmış bir edimin sonradan tek taraflı olarak değiştirilmesi suretiyle asıl edimin yerine ikame edim ifa edebilme alacaklıya da ikame edimi seçip isteme konusundaki yetki . birden çok edim yok (seçimlik borçla karıştırma seçimlik yetkide x ya da onun yerine y seçimlik borç ise x veya y deb biri ) kanuni ve iradi olarak ikiye ayrılır
        *kanundna kaynaklanan => yabancı para borcu ifası burada aynen ifa yoksa ödeme günü -tl karşılığı ödeme günüdeki ya da -yabancı para olarak
        *iradi seçilmik yetki =>asıl edim yerine yedek bir edim talep etme hususnda anlaşmış borcun konusu birden fazla değil edimin ifası için daha önceden karar verilen asli ve yedek edimlerden seçim yapılır.
      - İFA YERİNE GEÇEN EDİM : bir edim var ama ifanın yerine geçmekte taraflar söz kurulmasından sonra ifadan önce borçlanılan edimden farklı bir edimin yerine getirilmesinin kabul edilmesidir . borcun farklı yerine getirilmesinde tarafların bir onaylaşması var (en geç şfa sırasında)
        asıl edim için verilen ayı ve şahsi teminatlar serbest kalır çünkü şkame edimin kabulüyle borç ortadan kalkacağından KARŞI TARAFA ÖDEMEZLİK DEFİ İLERİ SÜRÜLEMEZ ama zapt ya da ayıplı malda sözleşmeden geriye yönelik dönülerek asıl edim talep edebilir bu tbk da düzenlenmemiştir
      - İFA AMACI İLE EDİM : tbk da düzenlenmiştir bu yüzden tic. hayatta ifa yerine mi yoksa amacı ile mi edim olduğu anlaşılamaz ise ifa amacı ile edim sayılır borçlu alacaklıya edim yerine başka bir şey verip onun paraya çevrilmesidir ve tahsil edilir
        mal çok değerli ise fazla kısmı iade edilir . borç paraya çevrilmekle ifa ediliyor ifa yerine dimde isee yerine bir mal verilmekte ve karşı taraf aldığına razı fazlalık ya da eksiklik geri verilmiyor .
        ifa amacıyla edimde zapt ya da ayıp durumu varsa ikame edimdeki aksaklık zapt ya da ayıp durumları işletilmeyecektir . çünkü asıl edim zaten varlığı sürdüüğünden canlınmış olacaktır zapt edilirse zaten paraya çevrilememiş oluyor.
        EĞE BORCUN KONUSU ŞEYİ KABUL EDİYORSA HER TÜRLÜ İFA YERNİ EDİM AMA PARAYA ÇEVİRİP KELİMESİ VARSA İFA AMACIYLA EDİM
  - - - İFA SIRASI
        karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde söz konusu kim önce ifa edeceğidir KURAL OLARAK AKSİ ANLAŞMA YOKSA AYNI ANDA İFA EDİLİR
        
        Ödemezlik Defi: aynı anda ifa yükümlülüğü bulunduğu hallerde kendi edimini yerine getirmeyen taraf diğer tarftan edimin yerine getirmesini isteyemez
        
        Güvence Defi : karşılıklı borç yükleyen sözleşmelrde borçlu tarafta olan kişinin iflası haciz gibi durumlar nedeniyle hakkı tehlikeye düşerse alacaklı teminat göstwrme isteyebilir teminat gösterne kadar ifadan kaçınabilir hatta sözleşmeden dönebilir
        
        edimin ifa ispatı için makbuz ya da borç senedi (borcun varlığını gösteren senet ödemeyle bu senet borçlu geri alır kısmi ödemede makbuz alınır kalan kısmı deam ettiği için hepsi bitince senedi alır ) alınmalı ispat edemezse yeiden ödeme istenebilir . bakiye makbuzu hem edimini aldığı hem de başkahiç bir alacağı kalmadığına ilişkin (ibraname)
  - - - normalde borçlunun borcunu şahsen ifa yükümlülüğü yok ise söz konusu olur önemli olan ödeme ise ifanın gayri şahsiliği söz konusudur 3. kişi
        *borçlu biligisi dahilinde
        
        akredite işlemler
        ör: m tr de akreditasyon veriri x bankasına çinden gelecek mal geldiğinda parayı y bankasına gönder der yani tarflar birbirine güvenmez belirli bir banka ortak seçilmiştir herkes kendi bankasına parayı yatırır sonrasında ortak bankaya aktarılır
        
        havale ör:bankadan ya da nakit paranın verilememsi ile balacaklı olandan paranın alınması 3. kişi tarafından ve bu paranın borçluya verilmesi
        
        *borçlu bilgisi haricinde
        bu tip borçlarda ifa edebilir. ör:veresiye defteri kapama burada 3. kişinin eylemini borçlu karşı çıkabilir . alacaklı 3. kişinin ifasını borçlu da karşı çıkmaz ise kabule mecbur aksi halse kendi temerrüse düşmüş olu r !! burada borçlu adına 3. kişinin ödeme yapmasıyla ikisi arasında bir alacaklı borçlu ilişkisi oluşur. eğer müteselsil borçlulardan herhangi bir borcu öderse diğer borçlulardan hakkını isteyebeilir ( yani burada halef olunmul olur )kefalet ilişkisinde de aynı şekilde kefil halefiyet kazanır .
    - - burda bir menfaat temini var ÖR: bir inşaat yaptırmaya karar veriliyor komşu da gürltülü deyip x işçisiyle çalışm diyor kişi de x in gürültü yapmamsını komşusuna temin ediyor.
        kendi lehine doğacak edin için 3. kişinin fiilinin üstlenilmesidir. eğer burada zarar doğar ise artık 3 . kişinin eylemindeki zararı kişi kendi üstlenecek yani işçinin gürültü yapar zarar doğarsa inşaat yaptıran zararı ödeyecek . yai borçlu kendi davranışından sorumluluğu + 3. kişinin ediminin üstlenilmesi tahhütte bulunulması kendi kendini borca sokar işçi borçlu değil !! tahhüt vereni bağlar ör:banka teminat mektubu (yani banka borcu üstlenmez bir güvence gösterir)
        
        KEFALET İLE KARIŞTIRMA !! 3. kişinin fiilini üstlenme tahhütte bulunulan üstlenilen sorumluluğu alınan kişi borcun tarafı DEĞİL kafil ise burad feri nitelikli yani alacaklı önce borçluya sonra kefile başurabilir bir taraftır kefalet nitelikli yazılı şekildedir ama 3. kişnin fiilini üstlenmeisi genel şekil kurallarına sahip
    - - nispilik geçerlidir borç ilişkisi söz katılanla kurulur taraflar borcu kendi aralarında gerçekleştirir söz özgürlüğü çerçevesinde borç ilişkisinden yara sağlayacak 3. kişiye işlemin yerine getirilmesi mümkün BURADA 3. KİŞİ BORÇ ALTINDA DEĞİL sadece lehine işlem ona yapılıyor.
        eğer 3. kişi ifa talebinde bulunabiliyor ise yetki olarak => tam üçüncü kişi yararına
        ama eğer ifa talebinde bulunulamıyorsa => eksik üçüncü kişi yararına sözleşme
        taraf olmadığından 3. kişi zararına söz yapılamaz . burada da bir TEMSİL İLİŞKİSİ YOK !! sadece lehe işlem yapılıyor
- - - - BORCA KATILMA İLE ARASINDAKİ FARK :
        BORCA KATILMA = > 3. kişi ve alacaklı arasında yapılan bir söz. yani 3. kişi direk borçlu sıfatıyla giriyor ve ikisi müteslsil borçlu konumuna geliyor BURADA BORÇ SONA ERMEZ BORCUN DEVRİNDE BORÇ DEVREN ASIL BORÇLU AÇISINDAN SONA ERER
- - - - kusurlu sonraki imkansızlık (kusurlu başlangıçta imkansızlık söz zaten geçerli olmasını etkiler )(eğer borçlu edimin ifasını kusuruyla imaknsızlaştırmış ise alacaklının zararlarını gidermeli kusur yoksa borcu sona erdiri edimlerin iadesini gerektirir aliud ifa da hiç ifa edilmemiş kabul edilir )
      - kötü ifa (ayıplı ifa imkansılık yok kararlaştırılana uymuyor doğan tüm zararlar istenebilir ) (aluid ifa aynı değil tarfların anlatırılandan tamamen farklı olmayan birşey verilmesidir kötü ifada anlaşmadaki koşula uygun olmayan tamamen farklı değil )
      - temerrüt borcun zamanında ifa edilmemesi ile aykırı davranışı ikiye ayrılır alacaklı temerrüdü ve borçlu temerrüdü
        
        ALACAKLININ TEMERRÜDE DÜŞMESİ :
        
        borçlu borçlandığı edimi gereği gibi ve uygun ifa ediyor ve bu ifa hukuka uygun ifa eğer alacaklı hiç bir haklı neden göstermeksizin bu ifayı kabul etmezse
        
        borçlunun ifası için kendi yapması gerekli olan işlemlerden kaçınması halinde alacaklı temerrüde düşer
        
        ifa edilen malı haklı neden olmaksın kabulden kaçınmış olumnası temerrüde düşürür.
        
        BUNUN İÇİN --> + ortada muaccel borç olmalı +edimin ifası mümkün olmalı + usule uygun ifa teklifi +
        borçlular bakımından => borç sona ermez ANCAK hasarı ve gideri alacaklıya ait olmak üzere teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabilir . tevdi yerini hakimkarar veriri ticari bir malsa kara olmadan depo edilebilir EĞER TEVDİYE UYGUN DEĞİL bozulabilen bir mal ise alacaklıya ihtar + hakim izniyle açık arttırmada sattırıp bedelini tevdi edebilir !!!! eğer piyasa bedeli belli ve açık arttırma masrafı değeri aşıyorsa açık artırmasız satışa hakim izin verebilir ihtar aranmaksızın
        EĞER YAPMA BORCU İSE SÖZLEŞMEDEN DÖNÜLÜR
        
        BORÇLUNUN TEMERRÜDÜ
        (KOD: BİT yani borçlu ve temerrüdün arasındaki ihatar koşulu İ )
        borç vade günü geldi ve süresi geçtikten sonra yerine getirilmedi /gereği gibi ifa edilmedi / söz uygun değil ŞARTLARI:
        
        muaccel bir borç olmalı
        
        ifası mümkün olmalı (ifa mümkün değilse temrrüde ilişkin vade tarihinden önce ya da söz kurulmasından sonra ise kusurlu ya da kusursuz bir imkansızlk olabilir bu duurmdaOBJEKTİF İMKANSIZLIK OLDUĞUNDAN GEÇERSİZKEN eğer söz yapımından sonra vadeden önce oluşan imkansızlık kusursuz ise BORÇ SINA ERER kusurlu ise KARŞI TARAFIN ZARARLARI GİDERİLMELİDİR
        
        ihtar çekilmiş olmalı vadede ödenmemiş ise borçlu hemen termerrüde düşmez vade günü geldiğinde borcun ödenmemesi durumunda borçluya ihta ile temerrüde düşer ihtar şekli yoktur hukuki işlem benzeridir. ihtarı kanıtlamak
        
        PAAR BORÇLARINDA = temerrüt faizi temerrüde düşmeyle doğar (muaccel ile değil ) faiz temerrüten itibaren başlar temerrüt faizi .
        BAZI HALLERDE İHTARSIZ TEMRRÜDE DÜŞMÜÜŞ SAYILIR = yani ihtar yerini tutan durumlardır
        KARŞILIKLI BORÇ YÜKLEYEN SÖZLERDE SEÇİMLİK HAKLARIN İLETİLEBİLMESİ İÇİN İLAVE ŞARTLAR : +temrrüt ihtar çekilmeli + her iki tarafta alavcaklı ise alacaklının ek süre vermesi gerekebilir +temerrüdün sonuçları alacalı lehine olduğundan bu hakkı kullanmak için karşılıklı ilşkilerde uygun süre vermeli
        (eğer borçlunun içinde bulunduğu durumda veya tutmdan süre verilmesinin etkisiz olacağı anlaşılıyor ise / borcun ifası anlamını yitirmiş / ifa belli ibr zaman ve sürede gerçekleşmeiş ise ifanın artık kabul edilemeyeceği sözleşmeden anlaşılıyorsa EK SÜRE VERMEYE GEREK YOK )
        
        BORÇLU TEMERRÜDÜ SONUÇLARI
        1- GENEL SONUÇLERI
        
        aynen ifa
        
        gecikme tazminatı
        
        temerrüde düşmkle ifa edilecek mala gelecek zararlardan sorumlu ( ifa etse de zarar doğacağı ya da kusuru olmadığını isptalayarak kurtulabilir )
        
        2- PARA BORÇLARINDA SONUÇLARI
        
        temerrüt faizi ( para borcunda parada mahrum kalınma nedeniyle istenir. !! temrrüdün gerçekleştiği anda doğar kusur aranmaz , yeterli gelmezse aşkın zarar ya da munzam zarar istenebilir )
        
        aşkın zarar
        
        3-KARŞILIKLI EDİM YÜKÜMLÜLĞÜ GETİRENLERDE SONUÇLARI
        BURADA İHTAR + EK SÜRE VERİLMELİ 3 SEÇİMLİK YETKİDEN BİRİNİ KULLANACAK ALACAKLI
        
        aynen ifa + gecikme tazminatı :
        
        aynen ifayı ret + müspet zararı tazmin : bu söz geçerli olmasından beklediğimiz faydalar olmmasına müspet zarardır. söz güven ve beklentiden kaynaklı zarar
        
        sözleşmeden dönme + menf zarr (giderlerin ) tazmini isteme BUNLAR ALACAKLI AÇISINDAN SEÇİMLİK HAK MAKUL SÜREDE BORÇLUYA BELİRTİLMESİ GEREKİR !! EĞER BELİRLENMEZSE AYNE İFA + GECİKME TAZMİNATI
        
        4- SÜREKLİ EDİMLİ SÖZLEŞMEDE
        ifaya başlanmış bir sürekli edimli sözleşmede temrrüde düşülürse seçimlik haklardan biri kullanılır
        
        aynen ifa + gecikme tazminatı
        
        söz fesh edilip + uğranan zarraların (menfi ) tazmini
- - - - MÜTESELSİL ALACAKLI
        ilişkide birden çok alacaklı bulunduğu hallerde söz konusu olabilir ve bir alacaklınınn ifayı tek başına talep edebilme imkanı müteselsil alacaklılıktır. ör: dedenin alacağı var 5 kardeşler bunların müteselsil borçlu bu kardeşlerden biri ediin ifasını talep edbilir.
        sözleşmeden ya da kanundan doğabilir . borçlu ifda bulunmakla alacaklıya halef olur alacaklılar arsındaki ilişkide borçlu ödemeyi birine karşı yaparsa bu oranda da borcundan kurtulmuş olur.
        
        İRADİ MÜTESELSİL BORÇLU
        borçlu alacaklılardan her birine borcun tamamını isteme hakkı tanıdığı hallerde doğar . Yani borçlu alacaklılardan birine yaptığı ifa ile bütün alacaklılara karşı borcundan kurtulmaktadır. YANİ BURADA TARAFLARIN ALAŞMASI NOKTASINDA BORÇLUNUN YAPACAĞI ÖDEME ONU BORÇATAN KURATARIR .
        alacaklılar edim üzerinde eşit haklara sahiptir kendine düşenden fazla pay elde ederse bu fazlalığını payını alamamış olan alacaklılara devretmekle yükümlüdür. koşul konulabilmekte (taraf iradesiyle)