Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

หลักการและเทคนิคการดูแลผู้ป่วยก่อนและหลังผ่าตัด - Coggle Diagram

- - - - การประเมิน: ซักประวัติการเจ็บป่วย, ประวัติการแพ้ยา/อาหาร, ตรวจร่างกายอย่างละเอียด, ประเมินสัญญาณชีพ (Vital Signs)
      - การตรวจทางห้องปฏิบัติการ: ตรวจเลือด (CBC, เกล็ดเลือด, การแข็งตัวของเลือด), ตรวจปัสสาวะ, เอกซเรย์ทรวงอก (Chest X-ray), ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) ตามแผนการรักษา
      - ความสะอาดของร่างกาย: แนะนำให้อาบน้ำชำระร่างกาย, ทำความสะอาดสะดือ, ตัดเล็บให้สั้น
      - การเตรียมผิวหนังบริเวณผ่าตัด: โกนขน (Skin prep) ด้วยเทคนิคที่ถูกต้องเพื่อลดการบาดเจ็บต่อผิวหนัง (อาจทำในห้องผ่าตัด)
      - การงดน้ำและอาหาร (NPO - Nothing Per Oral): ต้องงดอย่างน้อย 6-8 ชั่วโมง ก่อนการผ่าตัด เพื่อป้องกันการสำลักเศษอาหารเข้าปอดขณะได้รับยาระงับความรู้สึก
      - การเตรียมลำไส้: ในการผ่าตัดช่องท้อง อาจมีการให้ยาระบายหรือสวนอุจจาระ (Enema) เพื่อให้ลำไส้สะอาด
      - การพักผ่อน: ดูแลให้ผู้ป่วยได้นอนหลับพักผ่อนอย่างเพียงพอในคืนก่อนผ่าตัด
  - - - การให้ข้อมูล: อธิบายแผนการผ่าตัด, สิ่งที่ผู้ป่วยจะเผชิญ (เช่น การใส่ท่อต่างๆ, ความรู้สึกตัวหลังผ่าตัด), และแนวทางการปฏิบัติตัว
      - การเปิดโอกาสให้ซักถาม: ตอบข้อสงสัยและระบายความรู้สึกกลัวหรือกังวล
      - การดูแลด้านสังคม: อนุญาตให้ญาติหรือบุคคลใกล้ชิดเข้าเยี่ยมเพื่อให้กำลังใจ
      - การดูแลด้านจิตวิญญาณ: สอบถามความเชื่อและอำนวยความสะดวกตามความต้องการ เช่น การสวดมนต์, การเชิญนักบวช
  - - - การหายใจอย่างมีประสิทธิภาพ (Deep Breathing Exercise): สอนให้หายใจเข้าลึกๆ ทางจมูกจนท้องป่อง แล้วผ่อนลมหายใจออกยาวๆ ทางปาก เพื่อป้องกันภาวะปอดแฟบ
      - การไออย่างมีประสิทธิภาพ (Effective Coughing): สอนให้หายใจเข้าลึกๆ กลั้นไว้ แล้วไอออกมาแรงๆ โดยใช้หมอนหรือผ้าประคองแผลผ่าตัด (Splinting) เพื่อช่วยขับเสมหะและลดอาการปวดแผล
      - การบริหารร่างกายบนเตียง (Range of Motion - ROM): สอนการขยับข้อเท้า, แขน, ขา เพื่อป้องกันภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ
- - - - ให้ผู้ป่วยปัสสาวะเป็นครั้งสุดท้าย เพื่อให้กระเพาะปัสสาวะว่าง
      - ถอดของมีค่า, ฟันปลอม, คอนแทคเลนส์, เครื่องประดับต่างๆ เก็บไว้ในที่ปลอดภัย
      - เปลี่ยนให้ผู้ป่วยสวมชุดของโรงพยาบาลและสวมหมวกคลุมผม
      - ให้ยาตามแผนการรักษาก่อนไปห้องผ่าตัด (Pre-medication) เช่น ยาลดความกังวล, ยาลดสารคัดหลั่ง
      - ตรวจสอบและติดป้ายระบุตำแหน่งและข้างที่จะทำการผ่าตัด (Site Marking)
- - - - A (Airway): ประเมินทางเดินหายใจว่าโล่งดีหรือไม่, มีเสียงเสมหะหรือไม่
      - B (Breathing): ประเมินอัตราการหายใจ, ลักษณะการหายใจ, ฟังเสียงปอด
      - C (Circulation): ประเมินสัญญาณชีพ (ความดันโลหิต, ชีพจร) ทุก 15 นาทีในชั่วโมงแรก, ประเมินสีผิว, ความอุ่นของปลายมือปลายเท้า
    - - ระดับความรู้สึกตัว: ประเมินว่าผู้ป่วยตื่นดีหรือยังซึม
      - ความปวด: ประเมินระดับความปวด (Pain score) เพื่อให้การระงับปวดที่เหมาะสม
      - แผลผ่าตัดและท่อระบาย: ประเมินว่าผ้าปิดแผลแห้งดีหรือไม่, มีเลือดซึมหรือไม่, ท่อระบายทำงานปกติหรือไม่
      - สารน้ำทางหลอดเลือดดำ (IV fluid): ตรวจสอบชนิดและอัตราการไหลให้ถูกต้อง
  - - - ป้องกันภาวะแทรกซ้อนทางระบบหายใจ: กระตุ้นให้ผู้ป่วยหายใจและไออย่างมีประสิทธิภาพ
      - จัดการความปวด: ให้ยาแก้ปวดตามแผนการรักษาและประเมินผล
      - ส่งเสริมการไหลเวียนโลหิต: กระตุ้นให้พลิกตะแคงตัวและบริหารร่างกายบนเตียง
      - ดูแลแผลผ่าตัดและท่อระบาย: เฝ้าระวังการติดเชื้อและดูแลให้ท่อทำงานปกติ
      - ดูแลสมดุลสารน้ำและโภชนาการ: เริ่มให้จิบน้ำและรับประทานอาหารอ่อนเมื่อลำไส้เริ่มทำงาน (ฟังเสียง Bowel sounds หรือสังเกตการผายลม)
      - ส่งเสริมการขับถ่าย: ดูแลให้ผู้ป่วยปัสสาวะได้ภายใน 6-8 ชั่วโมงหลังผ่าตัด และกระตุ้นการเคลื่อนไหวของลำไส้
      - ส่งเสริมการฟื้นฟูร่างกาย: กระตุ้นให้ลุกนั่งและเดิน (Early Ambulation) โดยเร็วที่สุดตามแผนการรักษา