Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

BỆNH LOÃNG XƯƠNG, Chẩn đoán, DƯỢC SĨ, Đánh giá - Coggle Diagram

- - - - Tế bào hủy xương - osteoclast
      - tế bào tạo xương - osteoblast
        
        Như các mô nối với nhau = tế bào liên kết
      - Tế bào xương - osteocyte
      - Tế bào liên kết - lining cell
    - - giới hạn số lần phân chia
        
        phụ nữ tuổi mãn kinh
        
        mất cân bằng chuyển hóa hormon do chu kỳ mãn kinh
      - Chu chuyển xương
        
        Quá trình liên tục
        
        Hủy xương cũ/xương bị tổn hại
        
        Giai đoạn viêm (ngay sau chấn thương)
        
        Giai đoạn tạo xương mềm
        
        Giai đoạn chuyển xương cứng
        
        Xương mới hình thành + cứng hơn
        
        1 more item...
        
        Giai đoạn phục hồi và tái tạo xương
      - Hủy xương
        
        2 hoạt động song song
        
        lớn hơn 40 tuồi
        
        TB hủy xương tăng hoạt động
        
        Giảm khối lượng xương (đặc biệt GĐ mãn kinh)
        
        Loãng xương
        
        Tái hấp thu - phá vỡ xương cũ - liên tục tạo các lỗ hổng siêu nhỏ trong mô xương
      - Tạo xương
        
        Khoáng hóa xương mới trong các hộc
    - - Nguyên phát
        
        Tuổi cao
        
        Phụ nữ mãn kinh
        
        Giảm đột ngột estrogen
        
        Hủy xương tăng - tạo xương bình thường
        
        Xuất hiện trễ, diễn biến chậm, tăng từ từ, ít biến chứng nặng nề (như gãy xương, lún xẹp đốt sống)
      - Thứ phát
        
        sử dụng nhiều thuốc
        
        bệnh lý
        
        copd, cushing
        
        corticoid hoạt động mạnh => tái phân bố lại mỡ
        
        copd sử dụng cor
        
        methotrexate
        
        uống theo tuần
        
        cách 7 ngày
        
        điều trị VKDT
        
        10-25mg (thường 15mg)
        
        thuốc độc tế bào
        
        sử dụng điều trị ung thư
        
        tra tương tác thuốc ở liều thấp k có
        
        ghép tạng
        
        phác đồ điều trị thải ghép
    - - TRIỆU CHỨNG
        
        Không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu
        
        Khi có triệu chứng
        
        Bệnh ở mức độ nặng
        
        Đau xương, lưng cấp mãn tính
        
        Biến dạng cột sống
        
        2 more items...
        
        CHẨN ĐOÁN
        
        WHO 1994
        
        Đo mật độ xương tại cột sống thắt lưng và cổ xương đùi = DXA
        
        Tính độ lệch chuẩn (T-score)
        
        Bình thường
        
        2 more items...
        
        So sánh BMD BN - BMD trung bình (dân số tham chiếu, khỏe manh 20-29t; cùng giới tính)
        
        Khi BMD giảm SD => Nguy cơ gãy xương 1,5-2 lần
        
        Phần lớn trường hợp gãy xương xảy ra ở những người có T-score chưa <-2,5 SD
        
        2 more items...
        
        Thang Frax WHO 2008
        
        Đánh giá nguy cơ gãy xương trong vòng 10 năm tiếp theo (nếu không được điều trị) - BN trong độ tuổi 40-90
        
        Sử dụng 12 yếu tố
        
        ĐỐI TƯỢNG CẦN TẦM SOÁT LOÃNG XƯƠNG
        
        Phụ nữ trên 65 tuổi
        
        Tất cả phụ nữ mãn kinh dưới 65 tuổi +
        có các yếu tố nguy cơ gãy xương
        
        Phụ nữ mãn kinh chưa có nguy cơ gãy xương
        
        1 more item...
        
        Phụ nữ sau mãn kinh (đặc biệt vừa mới có gãy xương), nam giới có nguy cơ gãy xương cao, cụ thể
        
        1 more item...
      - Tuổi
        
        Giới
        
        Lối sống
        
        Bệnh khác
        
        Thuốc
  - - - Mật độ khoáng chất - BMD - Bone Mineral Density
      - Khối lượng xương - BMC - Bone Mass Content
        
        Có chỉ số để đánh giá
        
        Làm khóa luận - bản chất làm NC
        
        Mục tiêu
        
        Chỉ tiêu NC
    - - Làm tăng nguy cơ gãy xương
      - Thể tích xương
      - Vi cấu trúc của xương
        
        Thành phần chất nên & chất khoáng
      - Chu chuyển xương
        
        Là quá trình TẠO - HỦY
- - - - Nhu cầu canxi và vitamin D hàng ngày
    - - THUỐC CHỐNG HỦY XƯƠNG
        
        Biphosphat
        
        Lựa chọn đầu tay
        
        CÓ 4 LOẠI
        
        Dược động học
        
        sinh khả dụng thấp
        
        tồn tại trong xương nhiều năm
        
        tỷ lệ phần trăm thuốc tại đích???
        
        uống trước 30p - 1h trước khi ăn
        
        Luôn giữ người thẳng
        
        Thời gian sử dụng đặc biệt???
        
        sau khi tiêm phải ở lại viện theo dõi adr
        
        KHI NÀO DỪNG THUỐC
        
        DRUG HOLIDAY
        
        có thể tạm ngừng thuốc được không
        
        BN khong có nguy cơ gãy xương cao
        
        phụ thuộc vào mỗi thuốc holiday khác nhau
        
        lưu ý liệu trình sử dụng
        
        yêu cầu theo dõi mật độ xương thường xuyên
        
        ZO DẠNG TIÊM 1 NĂM 1 LẦN
        
        1 DẠNG GIỚI HẠN Ở PHỦ NỮ MÃN KINH
      - denosumab
        
        Không khuyến cáo với drug holiday
        
        không tự ý ngưng thuốc
        
        bị đảo ngược tác dụng
        
        Giảm calci
      - calcitonin
        
        procalcitonin
        
        sử dụng ngắn ngày
        
        dạng xịt (k dùng nữa) và tiêm dưới da
        
        phụ nữ mãn kinh mắc loãng xương 5 năm
    - - đơn độc hay phối hợp
      - LƯU Ý Ở CÁC ĐỐI TƯỢNG
        
        ĐỐI VỚI PHỤ NỮ MÃN KINH CÓ THỂ KẾT HỢP THÊM ...
        
        KHÔNG SỬ DỤNG CHO PNCT - BIPHOSPHAT
        
        ĐÓI TƯỢNG RẤT CAO TUỔI
        
        kì vọng sống
    - - Giảm đau + Cải thiện chức năng vận động + Giảm tỉ lệ tử vong
  - - - Tối ưu hóa khối lượng xương trong quá trình phát triển, tích lũy xương
      - Khi khối lượng xương thấp, mất xương theo tuổi tác
        
        Duy trì ổn định, ngăn ngừa nguyên nhân thứ phát
- - - - cách đánh giá
    - - Mục tiêu điều trị
- - - - thay khớp
        
        dùng thuốc chống đông