Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

CHỨC NĂNG HÓA SINH CỦA GAN :lock: - Coggle Diagram

- - - - Muối mật là sự kết hợp của acid mật với taurin và glycin.
      - Acid mật được tạo thành từ cholesterol.
      - Các loại acid mật: lithocholic, chenodeoxycholic, deoxycholic, cholic.
      - Mỗi ngày gan tạo khoảng 5 g acid mật đổ vào ruột, 95% được tái hấp thu, 5% thải ra ngoài.
      - Bình thường không có muối mật trong nước tiểu.
  - - - Dịch mật chứa khoảng 1% cholesterol.
      - Cholesterol được tiết ra cùng mật, cũng được tái hấp thu.
      - Khi viêm túi mật → cholesterol dễ kết tủa tạo sỏi.
- - - - Điều hòa đường huyết:
        
        Khi glucose máu ≥ 6,6 mmol/L → gan tổng hợp glycogen.
        
        Khi glucose máu ≤ 3,85 mmol/L → gan phân giải glycogen thành glucose nhờ enzyme glucose-6-phosphatase.
      - Gan tổng hợp glucose từ các monosaccharide khác (fructose, galactose…).
      - Gan tổng hợp glucose từ pyruvate, lactate, acid amin qua con đường tân tạo glucose (oxaloacetate → phosphoenolpyruvate → F1,6 diP → F6P → G6P → Glucose → Glycogen.).
      - Gan có thể tổng hợp glucose thành acid béo và triglyceride (qua acetyl CoA.
  - - - 2.2.1. Thoái hóa lipid
      - Gan là nơi chủ yếu diễn ra β-oxy hóa acid béo tạo năng lượng.
      - Gan cung cấp thể ketonic (aceton, acetoacetic, β-hydroxybutyric) cho các mô sử dụng.
      - 2.2.2. Tổng hợp lipid
      - Gan tổng hợp phospholipid vận chuyển mỡ ra khỏi gan.
      - Khi tổn thương gan → giảm tổng hợp phosphatid → gan nhiễm mỡ, xơ gan.
  - - - Trao đổi và khử amin mạnh mẽ ở gan, enzyme quan trọng: SGOT (ASAT), SGPT (ALAT).
      - Gan tổng hợp ure từ NH3.
      - Gan tổng hợp albumin, globulin, fibrinogen, prothrombin và nhiều yếu tố đông máu.
  - - - Gan chuyển hóa kim loại (Fe, Cu, Zn, Mn…).
      - Gan chuyển hóa rượu (ethanol) nhờ alcohol dehydrogenase:
        
        CH3CH2OH + NAD+ → CH3CHO + NADH + H+
- - - - Do tan máu, thalassemia, sốt rét, thiếu G6PD…
        
        Bilirubin tự do ↑, chiếm 80% toàn phần.
        
        Không có bilirubin trong nước tiểu, nhưng urobilinogen và stercobilinogen ↑ trong phân và nước tiểu.
    - - Do tắc mật (sỏi mật, u đầu tụy, xơ gan…).
      - Bilirubin liên hợp ↑, có mặt trong nước tiểu (nước tiểu sẫm màu).
      - Phân bạc màu do thiếu stercobilinogen.
    - - Do viêm gan, xơ gan, ung thư gan.
      - Bilirubin trong máu ↑ cả trực tiếp và gián tiếp.
  - - - Lưu ý: SGOT cũng có ở tim, cơ, thận.
        
        Xơ gan: SGOP, SGPT tăng ít or bình thường <300U/L, De Ritis >1
        
        Viêm gan do rượu: SGOT ↑↑, De Ritis > 2.
        
        Viêm gan mạn: tăng vừa, kéo dài.
        
        Viêm gan cấp: SGPT ↑↑, De Ritis < 1.
    - - Tăng trong bệnh gan mật (tắc mật, viêm gan, xơ gan), bệnh gan rượu (tăng rất cao), một số bệnh khác (viêm tụy, nhồi máu cơ tim…).
    - - Tăng trong: viêm gan, xơ gan, tắc mật (>3 lần), bệnh xương, phụ nữ có thai, trẻ em.
  - - - Albumin huyết thanh: 35 – 52 g/L, chiếm 65 – 85% protein huyết tương. + Giảm trong suy gan, suy dinh dưỡng, bệnh thận.
      - Điện di protein huyết thanh: đánh giá tổng hợp protein. + Khi suy gan: albumin ↓, γ-globulin ↑.
      - Prothrombin (PT), fibrinogen: do gan tổng hợp.
        
        Khi suy gan: PT kéo dài, fibrinogen giảm.
      - NH3 và ure huyết thanh: + NH3: sản phẩm thoái hóa acid amin, được khử độc tại gan thành ure. + Khi suy gan nặng → NH3 ↑ → hôn mê gan.