Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ตารางยาต้านพิษ (Antidotes) - Coggle Diagram
ตารางยาต้านพิษ (Antidotes)
BAL (Dimercaprol)
ข้อบ่งใช้
รักษาภาวะเป็นพิษจาก สารหนู(arsenic),ปรอท (mercury),
ตะกั่ว (lead)
Benztropine
ข้อบ่งใช้
รักษาภาวะ parkinsonism ที่เกิดจากการใชย้ าทางจิตเวช
Deferoxamine
ข้อบ่งใช้ : ภาวะพิษจากเหล็กแบบเฉียบพลัน
Flumazenil
ต้านฤทธ benzodiazepines(Diazepam)
Leucovorin calcium
(Folinic acid, Citrovorum factor)
ข้อบ่งใช้ : ภาวะพิษจาก methotrexate
Penicillamine
รักษาภาวะพิษจาก ตะกวั่ ทองแดง หรือ สาร
หนู
ยาต้านพิษ หมายถึง สารที่ใช้สำหรับทำลายพิษให้หมดไป หรือทำให้พิษลดน้อยลง โดยอาศัยปฏิกิริยาต่างๆ สามารถแบ่งยาต้านพิษออกเป็นกลุ่มตามการออก- ฤทธิ์5กลุ่มได้ดังนี้
ยาต้านฤทธิ์ที่จำเพาะ
ยาต้านตามสรีระการออกฤทธิ์
ยาต้านพิษโดยดึงสารพิษออกจากจุดที่ออกฤทธิ์
ยาต้านฤทธิ์โดยเร่งการกำจัดยา
ยาต้านพิษกลุ่มอื่นๆ
ยาต้านฤทธิ์จำเพาะ
ออกฤทธิ์โดยการต้านฤทธิ์กับสารพิษโดยตรง โดยการแย่งจับกับ receptorของสารพิษโดยตรง เช่น ยาต้านพิษ naloxone และ flumazenil แข่งกับยากลุ่ม opiates
และ benzodiazepines จับกับ receptors จำเพาะ หรือ
ยาต้านพิษ pralidoxime (2-PAM) จะเร่งการแยกตัวของสารกำจัดแมลงกลุ่ม organophosphorus กับเอ็นซัยม์ acetylcholinesterase ทำให้เอ็นซัยม์กลับมาทำหน้าที่ทำลาย acetylcholine ได้ตามปกติ
ยาตเานตามสรีระการออกฤทธิ์
ใช้เพื่อต้านผลของการออกฤทธิ์ของสารพิษ เช่น การใช้ยาต้านพิษatropine แก้ฤทธิ์muscarinic cholinergic ของสารกำจัดแมลงกลุ่ม organophosphorus และ carbamate หรือกรณีการใช้ยา benztropine หรือ
diphenhydramine แก้อาการ dystonia ที่เกิดจากยา
กลุ่ม neuroleptics
ยาต้านพิษโดยดึงสารพิษออกจากจุดที่ออกฤทธิ์
เช่น ยาต้านพิษ sodium nitrite จะทำให้ferrous ion ใน hemoglobin ถูกเปลี่ยนเป็นferric ion เพื่อแย่ง cyanide ออกมาจาก cytochrome ใน mitochondriaทำให้ขบวนการ electron transport กลับมาท างานได้ตามปกติ, การให้เซรุ่มต้านพิษงู
ยาตานฤทธิ์โดยเร่งการกาจัดยา
ยากลุ่มนี้ไม่มีฤทธิ์ในการต้านฤทธิ์ของสารพิษโดยตรง แต่มีความจำเพาะในการจับกับสารพิษแต่ละชนิด แล้วเร่งให้มีการขับออกจากร่างกายต่อไป เช่น ยา Dpenicillamine ช่วยในการก าจัดตะกั่วและสารหนูออกจากร่างกาย, ยา deferoxamine ใช้รักษาภาวะเป็นพิษจากเหล็ก, และยา calcium disodium edetate ใช้รักษาภาวะเป็นพิษจากตะกั่ว