Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ยาต้านไวรัส (Antiviral Agents), 11.6 ยาต้าน HIV (Antiretroviral therapy,…
- ยาต้านไวรัส (Antiviral Agents)
11.6 ยาต้าน HIV (Antiretroviral therapy, ART)
- NRTIs (Nucleoside/Nucleotide Reverse Transcriptase Inhibitors)
เช่น Tenofovir, Lamivudine, Abacavir, Zidovudine
-
-
-
- NNRTIs (Non-nucleoside Reverse Transcriptase Inhibitors)
เช่น Efavirenz, Nevirapine, Doravirine
• ADR: ผื่น (rash), ตับอักเสบ (hepatotoxicity), ความผิดปกติของระบบประสาทส่วนกลาง เช่น ฝันร้าย เวียนศีรษะ (โดยเฉพาะ Efavirenz)
- Protease Inhibitors (PIs)
เช่น Lopinavir/ritonavir, Atazanavir, Darunavir
• ADR: กลุ่มอาการเมตาบอลิก (metabolic syndrome), ไขมันในเลือดสูง (hyperlipidemia), ภาวะดื้อต่ออินซูลิน (insulin resistance)
- Integrase Inhibitors (INSTIs)
เช่น Dolutegravir, Bictegravir, Raltegravir
• ADR: นอนไม่หลับ (insomnia), ปวดศีรษะ (headache), ภาวะซึมเศร้า (พบได้น้อย)
-
-
การพยาบาล: ยาต้องกินทุกวัน ไม่ขาด, เฝ้าระวัง drug interaction, ติดตาม VL/CD4
-
1) Acyclovir (ACV)
• กลไก: ถูกเปลี่ยนเป็น acyclovir monophosphate โดย viral thymidine kinase → ขัดขวาง viral DNA polymerase → หยุดการจำลอง DNA
-
• HSV-1, HSV-2 (herpes labialis, genitalis, encephalitis)
• VZV (chickenpox, shingles)
-
• IV: nephrotoxicity (crystal nephropathy), CNS (สับสน, สั่น, ชัก)
-
• การพยาบาล: ให้สารน้ำเพียงพอ, เฝ้าระวังการทำงานของไต
2) Valacyclovir
-
• การใช้: HSV, VZV เช่นเดียวกับ acyclovir แต่ใช้วันละครั้ง/สองครั้ง
• ผลข้างเคียง: คล้าย acyclovir, อาจ GI upset
-
1) Ganciclovir
-
-
• CMV retinitis (AIDS), CMV colitis/pneumonitis
-
• ผลข้างเคียง: bone marrow suppression (neutropenia, anemia, thrombocytopenia), nephrotoxicity, CNS effects
• การพยาบาล: ติดตาม CBC, renal function
-
3) Foscarnet
-
• การใช้: CMV retinitis (ดื้อ ganciclovir), acyclovir-resistant HSV
• ผลข้างเคียง: nephrotoxicity, hypocalcemia, seizures
• การพยาบาล: monitor electrolyte, renal function
-
-
-
-
NRTIs (nucleoside/nucleotide reverse transcriptase inhibitors): Tenofovir, Lamivudine, Abacavir, Zidovudine
• ADR: anemia (ZDV), hypersensitivity (ABC)
NNRTIs: Efavirenz, Nevirapine, Doravirine
• ADR: rash, hepatotoxicity, CNS disturbance (efavirenz)
-
-
-
-