Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
🥓Fatty Liver⚠️ - Coggle Diagram
🥓
Fatty Liver
⚠️
Etiology & Pathophysiology
🤯
تعریف
: تجمع
تریگلیسیرید (TG)
در داخل کبد. میتواند به التهاب، فیبروز، سیروز و کارسینوما پیشروی کند 💥.
علل
:
محیطی
: رژیم غذایی 🍔， افزایش وزن 📈， میکروبیومهای روده (Dysbiosis) 🦠، سیگار.
عوامل ژنتیکی و اپیژنتیک 🧬.
متابولیسمی
: سندرومهای متابولیک 🎛️， مقاومت به انسولین 🧪❌.
علل دارویی
:
داروها میتوانند با ایجاد اختلال در میتوکندری، تولید رادیکالهای آزاد یا افزایش لیپوژنز باعث کبد چرب شوند.
مثالها: کورتیکواستروئیدها، تاموکسیفن، متوترکسات، استروژنها، تتراسایکلین، آمیودارون.
مکانیسمهای آسیب
:
ا
Hit 1 (Steatosis)
: مقاومت به انسولین ➡️ افزایش لیپولیز 📈➡️ ↑ FFA در کبد ➡️ تجمع TG 📦.
اا
Hit 2 (Inflammation)
: تجمع چربی ➡️ آسیب میتوکندری 🔋❌➡️ Stress Oxidative 💥 ➡️ تولید رادیکالهای آزاد ☠️.
واکنش التهابی
: فعال شدن سلولهای التهابی (ماکروفاژها، NK cells) 🛡️➡️ فعال شدن سلولهای Stellate 🌟 ➡️ شروع فیبروز 🕸️.
Classification
🔍
انواع پاتولوژیک (بر اساس بیوپسی)
:
Type 1 (NAFL)
: فقط تجمع چربی (Simple Steatosis).
Type 2
: تجمع چربی + التهاب لوبار.
Type 3
: تجمع چربی + التهاب + تغییرات بالونینگ (Ballooning Degeneration). این مرحله کلیدی NASH است.
Type 4
: تجمع چربی + التهاب + بالونینگ + فیبروز.
NAFLD vs. MAFLD
:
NAFLD (Non-alcoholic Fatty Liver Disease)
: تجمع چربی +
رد سایر علل ثانویه
(مثل مصرف الکل) 🚫.
MAFLD (Metabolic-Associated Fatty Liver Disease)
: یک اصطلاح جدیدتر.
تشخیص
: تجمع چربی (≥ 5%) +
وجود یکی از سه معیار زیر
:
چاقی یا اضافهوزن (BMI ≥ 25 در نژاد قفقازی، ≥ 23 در آسیایی) 🍔.
دیابت نوع 2 💉.
حداقل دو عامل خطر متابولیک (مثل فشار خون بالا، تریگلیسیرید بالا، HDL پایین) 📊.
یادگاری
: Red Flags for fibrosis progression are
O
besity,
D
iabetes, and
A
ge > 45! (ODA) 🚨
سیر طبیعی بیماری
:
کبد نرمال
(<5% چربی) ✅.
NAFL
(غیرالکلی): تجمع چربی (>5%)، برگشتپذیر 🔄.
NASH
(استئاتوهپاتیت غیرالکلی): NAFL + التهاب + بالونینگ + شروع فیبروز 💥.
فیبروز کبدی
: فیبروز شدید 🕸️.
سیروز
: فیبروز منتشر و آسیب عملکرد کبد 💔.
HCC
(سرطان کبد): میتواند در مرحله NASH هم ایجاد شود، نه فقط سیروز ♋.
Treatment
💊
محور اصلی درمان
: تغییر سبک زندگی و کاهش وزن 🏃♂️🥦.
کاهش 5% وزن ➡️ بهبود کبد.
کاهش 7-10% وزن ➡️ برگشت NASH.
"5% is good, 7% is great, but 10% will seal your fate!" 😉
تحرک بدنی
🏃♂️ (مقاومت به انسولین را میشکند) 💥🧪.
درمانهای دارویی
:
مقاومت به انسولین
: GLP-1 analogues 💉 (semaglutide), SGLT2 inhibitors (امپاگلیفلوزین) 💊， متفورمین 💊.
دیسلیپیدمی
: استاتینها.
درمان هدفمند NASH
: Resmetirom (اثر مستقیم بر گیرندههای تیروئید).
برای فیبروز F2/F3
: رسمتروم (Resmetirom) 🧪.
مکمل
: Vitamin E
مداخلات جراحی
:
Bariatric Surgery
: برای بیماران فوق چاق (Super Obese) 🔪.
Liver Transplant
: در سیروز جبرانناپذیر یا HCC 🏥.
🔍
Diagnosis & Prognosis
📈
ریسک فاکتورهای فیبروز
(زنگ خطر مهم!) 🚨: سن > 45-50， دیابت نوع 2 🍬， چاقی 🍔. (حتی اگر LFTs نرمال باشد) ✅.
Non-invasive
:
تستهای خونی
: FIB-4 و APRI (شاخص ریسک فیبروز) 📊.
FIB-4 < 1.3 ➡️ Low Risk (پیگیری 2-3 سال) ⏳.
FIB-4 ≥ 1.3 ➡️ High Risk (نیاز به فیبرواسکن) 🚨.
تصویربرداری
: FibroScan (الاستوگرافی گذرا) 🔬➡️， MR Elastography 📸.
تشخیص افتراقی
🕵️♀️:
هپاتیتهای ویروسی (HCV, HBV) 🦠， هپاتیت الکلی 🥃， کمبود آلفا-1 آنتیتریپسین 🧬， PBC/PSC 💧💥， داروها (کورتون، متوتروکسات، آمیودارون) 💊.
پروگنوز
:
کبد چرب میتواند به فیبروز، سیروز و نارسایی کبدی منجر شود.
HCC (Hepatocellular Carcinoma)
میتواند حتی در مراحل NAFL یا NASH رخ دهد، نه فقط در سیروز.
کبد چرب: شایعترین علت پیوند کبد
🏥.
ا
Invasive
:
بیوپسی کبد
: استاندارد طلایی برای تشخیص قطعی NASH و مرحلهبندی فیبروز 🏆.
🚨
Clinical Points
🗣️
گریدبندی سونوگرافی
: قابل اطمینان نیست و وابسته به اپراتور است 🤷♀️📸.
FIB-4
: شاخص مهمی برای تعیین ریسک فیبروز 📊.
NAFLD
: به سادگی از کنار آن عبور نکنید ⚠️.
درمان
: همیشه با تغییر سبک زندگی و کنترل وزن شروع میشود 🏋️♀️.