Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

ยาที่ออกฤทธิ์ในระบบประสาทส่วนกลาง, Bipolar depression → สลับระหว่างซึมเศร้…

- - - - TCAs (เช่น amitriptyline, nortriptyline, imipramine)
        กลไก: ยับยั้งการ reuptake ของ NE/5-HT (บางตัวมีผลต่อ DA) → โมโนเอมีนในไซแนปส์สูงขึ้น แต่มี down-regulation receptor ทำให้ฤทธิ์ช้าเป็นสัปดาห์ ๆอาการไม่พึงประสงค์จากตัวรับ: anticholinergic (ปากแห้ง มองพร่า ท้องผูก), ง่วง, ลด seizure threshold; หัวใจ/หลอดเลือด: postural hypotension, reflex tachycardia, arrhythmia
        ปฏิกิริยาระหว่างยา: แข่งจับโปรตีน (เช่น phenytoin), เอนไซม์ตับ (barbiturate, cimetidine), เสริมฤทธิ์กด CNS และ anticholinergic อื่น ๆ
      - MAOIs (เช่น phenelzine, moclobemide)MAO-A สลาย 5-HT/NE; MAO-B สลาย DA; ยากลุ่มนี้ (ส่วนมาก irreversible) ยับยั้ง MAO-A/B → โมโนเอมีนเพิ่มทั้งใน/นอกสมอง; เห็นผล 2–4 สัปดาห์
        Cheese reaction: กินอาหารมี tyramine สูง (ชีสไวน์กล้วยตับฯลฯ) → NE พุ่ง → hypertensive crisis; ควรหลีกเลี่ยงอาหารดังกล่าวขณะใช้ยาข้อดี: ใช้เมื่อวิธีอื่นไม่ได้ผล และไม่ทำให้ชักเท่า TCA; ข้อเสีย: postural hypotension, tremor/กระวนกระวาย, น้ำหนักขึ้น, ออกฤทธิ์ช้า/คงอยู่นาน แม้หยุดยา
      - SSRIs (เช่น fluoxetine, sertraline, escitalopram)
        กลไก: เลือกยับยั้ง reuptake ของ serotonin มากกว่า NE → anticholinergic ต่ำกว่ากลุ่มอื่น ใช้บ่อยที่สุดในซึมเศร้ารายชื่อที่พบบ่อย: citalopram/escitalopram, fluoxetine, fluvoxamine, paroxetine, sertraline
      - Atypical/Second–Third Generation (เช่น bupropion, mirtazapine, trazodone, nefazodone)
        ใช้เมื่อทน/ไม่ตอบสนองต่อกลุ่มหลัก; โปรไฟล์ตัวรับต่างกัน จึงเลือกตามอาการร่วม (ง่วง นอนไม่หลับ น้ำหนัก/ความใคร่) (รายชื่อแสดงในสไลด์)