Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ระบบผิวหนัง - Coggle Diagram
ระบบผิวหนัง
โรคสะเก็ดเงิน (Psoriasis)
ลักษณะ ผื่นแดงนูน มีขุยสีเงิน (silvery scale), ขอบชัด, คัน
สาเหตุ/ปัจจัยกระตุ้น กรรมพันธุ์, ความเครียด, ติดเชื้อ, อากาศหนาว, ยา
ชนิดย่อย
Plaque psoriasis (พบบ่อยสุด)
Guttate, Pustular, Erythrodermic
ภาวะแทรกซ้อน: ขาดน้ำ–สารอาหาร, ไข้สูง, Psoriatic arthritis
การรักษา:
• Topical (steroid, coal tar, anthralin, moisturizer)
• Systemic (methotrexate, cyclosporine, biologics)
• Phototherapy (UVB, PUVA)
. การติดเชื้อแบคทีเรียในผิวหนัง (Cellulitis)
ลักษณะ ผิวแดง ร้อน บวม เจ็บ ไม่มีขอบชัด, อาจมีไข้
เชื้อสาเหตุ Streptococcus pyogenes, Staphylococcus aureus
ปัจจัยเสี่ยง: เบาหวาน, แผล, ภูมิคุ้มกันต่ำ
การรักษา ยาปฏิชีวนะ (เช่น cephalexin, vancomycin) + การประคับประคอง
การพยาบาล เฝ้าระวังการลุกลาม, ดูแลบาดแผล, ให้ยาถูกต้อง, ให้ความรู้
Stevens–Johnson Syndrome (SJS) / Toxic Epidermal Necrolysis (TEN)
สาเหตุ แพ้ยารุนแรง (sulfa, anticonvulsants, NSAIDs, allopurinol)
อาการ ผื่นแดง ตุ่มน้ำ ผิวหนังลอก แผลในปาก/ตา/อวัยวะเพศ, คล้ายแผลไฟไหม้
ความรุนแรง:
SJS → ผิวหนังลอก <30%
TEN → ผิวหนังลอก >30% (เสียชีวิตสูง)
การรักษา: หยุดยาทันที, supportive care (IV fluid, nutrition, wound care), อาจให้ IVIG, steroid, cyclosporine
การพยาบาล ดูแลแผลปลอดเชื้อ, ป้องกันติดเชื้อ, เฝ้าระวังน้ำ–เกลือแร่, สนับสนุนจิตใจ
แผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก (Burns)
การจำแนกความรุนแรง ความลึก (superficial, partial, full-thickness), พื้นที่ผิว (Rule of Nine)
ผลกระทบ สูญเสียน้ำ–เกลือแร่, เสี่ยงช็อก, เสียความร้อน, เสี่ยงติดเชื้อ
การรักษา Primary survey (Airway, Breathing, Circulation), Fluid resuscitation, Wound care
การพยาบาล ดูแลแผลปลอดเชื้อ, ประเมิน vital signs, ป้องกัน contracture, บรรเทาปวด
โรคผิวหนังอักเสบ (Dermatitis / Eczema)
•ลักษณะ ผื่นแดง คัน แสบ อาจมีตุ่มน้ำ/ขุย
ระยะของโรค:
Acute → ผื่นแดง ตุ่มน้ำ คันมาก
Subacute → ผื่นเริ่มแห้ง ขุย
Chronic → ผื่นหนา ลาม มีร่องผิว (lichenification)
สาเหตุ การสัมผัสสารก่อระคายเคืองหรือก่อแพ้
การพยาบาล: ดูแลผิวหนังชุ่มชื้น, ลดคัน, ให้คำแนะนำเลี่ยงสิ่งกระตุ้น
การรักษา
Wet dressing/ประคบเย็น
ยาทาสเตียรอยด์, non-steroid (tacrolimus)
รักษาความชุ่มชื้น
การติดเชื้อไวรัส (Herpes Simplex & Herpes Zoster)
Herpes Simplex แผลพุพองริมฝีปาก/อวัยวะเพศ, ติดต่อได้
Herpes Zoster (งูสวัด) ผื่นตุ่มน้ำตามเส้นประสาท, ปวดแสบ, อาจมี postherpetic neuralgia
การพยาบาล หลีกเลี่ยงสัมผัส/เพศสัมพันธ์, ดูแลแผลสะอาด, ประคบเย็น, ฉีดวัคซีนในกลุ่มเสี่ยง
การติดเชื้อรา (Fungal Infection)
เชื้อที่พบบ่อย: Dermatophytes (กลาก), Candida, Malassezia (เกลื้อน)
การรักษา
Topical antifungal (clotrimazole, terbinafine)
Oral antifungal (fluconazole, itraconazole)
การพยาบาล รักษาผิวแห้งสะอาด, เปลี่ยนเสื้อผ้าบ่อย, เลี่ยงใช้ของร่วม, ให้ความรู้ป้องกันซ้ำ