Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
พิษวิทยากับงานอาชีวอนามัย - Coggle Diagram
พิษวิทยากับงานอาชีวอนามัย
ความหมาย
วิชาที่ศึกษาถึงผลกระทบของสารเคมีต่อระบบภายในร่างกาย
ขนาดสัมผัส (Dose)
ปริมาณสารที่อยู่ในร่างกายที่เกิดจากการรับสัมผัสในทุกทาง
การประเมินสัมผัส
ที่ระดับความเข้มข้นต่างทางการหายใจ
ทางผิวหนังและทางการรับประทาน
การรับสัมผัส (Exposure)
การรับสัมผัสเฉียบพลัน : การรับสัมผัสในระยะเวลาสั้น ๆ มักไม่เกิน 14 วัน
การรับสัมผัสแบบกลาง : การรับสัมผัสในช่วงเวลานานกว่า 14 วัน แต่ไม่เกิน 1 ปี
การรับสัมผัสเป็นเวลานาน : การรับสัมผัสที่นานเกิน 1 ปี
การควบคุมการสัมผัส
เพื่อควบคุมการสัมผัสที่มากเกินไป
การประเมินความเสี่ยง
กระบวนการประเมินโอกาสและความรุนแรงที่จะเกิด
การเกิดพิษในร่างกาย
การเกิดพิษอย่างกึ่งเรื้อรัง (Sub-chronic toxicity)
การเกิดพิษอย่างกึ่งเรื้อรัง
เป็นอาการแสดงความเป็นพิษที่มนุษย์และสัตว์แสดงออกมาภายหลังได้รับสารพิษเข้าสู่ร่างกายในระยะเวลา 1-3 เดือน
การเกิดพิษอย่างเรื้อรัง (Chronic toxicity)
การเกิดพิษแบบเรื้อรังเป็นอาการ แสดงความเป็นพิษที่มนุษย์และสัตว์แสดงออกมา
การเกิดพิษอย่างเฉียบพลัน (Acute toxicity)
การเกิดพิษอย่างเฉียบพลันเป็น อาการที่แสดงความเป็นพิษในมนุษย์หรือสัตว์
หลักการทางพิษวิทยา
และกระบวนการพิษจลนศาสตร์กับงานอาชีวอนามัย
ทางผิวหนัง
แต่สมบัติของสารเคมีบางชนิดสามารถละลายและดูดซึมในไขมันได้
ทางการกิน
การรับประทานอาหารใน
ระหว่างการปฎิบัติงาน
ทางการหายใจ
เพราะอนุภาคของสารเคมีที่มีขนาดเล็กกว่า 10 ไมครอน จะเข้าสู่
ระบบทางเดินหายใจและเข้าสู่ถุงลมปอดได้
ประเภทสารพิษ
แบ่งตามอวัยวะเป้าหมายการใช้ประโยชน์
แบ่งตามสภาวะทางกายภาพ คุณสมบัติทางเคมี และระดับความเป็นพิษ
แบ่งตามกลไกการออกฤทธิ์อาจแบ่งได้เป็นกลุ่ม
แบ่งตามลักษณะการก่อปัญหา
ปัจจัยที่เป็นองค์ประกอบต่อ
การเกิดอันตรายจากสารเคมี
สมบัติทางกายภาพ
สมบัติทางเคมี
ปริมาณของสารเคมีที่ได้รับ
ระยะเวลาที่ได้รับ
เพศ อายุ
มาตรการควบคุมป้องกันสารเคมี
การเกิดปฏิกิริยาจากสารพิษหลายชนิด
การออกฤทธิ์เสริมฤทธิ์กัน (Synergistic effect)
เป็นการตอบสนองของร่างกายเมื่อ
เกิดพิษ
การออกฤทธิ์แบบรวมฤทธิ์
(Additive effect)
ป็นการตอบสนองของร่างกาย เมื่อ
เกิดพิษจากสารพิษมากกว่า 1 ชนิด
การออกฤทธิ์แบบยับยั้งการออกฤทธิ์ (Antagonism effect)
เป็นการตอบสนองของ
ร่างกายที่เกิดจากการรับสัมผัสสารเคมีมากกว่าหรือเท่ากับ 2 ชนิดขึ้นไป
การออกฤทธิ์แบเพิ่มศักยภาพการออกฤทธิ์ (Potentiation effect)
ปฏิกิริยาของ
สารเคมีจาการรับสัมผัสสารเคมีตัวหนึ่งซึ่งไม่มีพิษจึงไม่มีการออกฤทธิ์ใด
ความสาคัญ
ด้านอุตสาหกรรม
สารเคมีที่นำมาใช้ในอุตสาหกรรมต่างๆ
ด้านเกษตรกรรม
สารเคมีที่นำมาใช้ในการป้องกันและกำจัดศัตรูพืช
มีผลกระทบต่อระบบนิเวศ ต่อผู้บริโภค
ด้านสิ่งแวดล้อม
ปัญหามลพิษมีผลกระทบต่อสัตว์และพืช
ด้านการควบคุมความปลอดภัย
การใช้สารเคมีต่างๆ ให้เป็นไปตามกฎหมาย และมาตรฐานความปลอดภัย
ด้านสุขภาพ
สร้างเสริมสุขภาพการป้องกันโรคและการควบคุมโรค
การประยุกต์หลักการทางพิษวิทยาไปใช้ในงานอาชีวอนามัย
การตรวจวัดทางชีวภาพ
ตัวชี้วัดทางชีวภาพ (Biomarker) ดัชนีชี้วัดทางชีวภาพในการรับสัมผัส ดัชนีชี้วัดทางชีวภาพของผลกระทบต่อร่างกาย ดัชนีชี้วัดทางชีวภาพของความไว
การตรวจวัดทางสิ่งแวดล้อม
กลไกการเกิดพิษ
การเกิดพิษระดับเซลล์สารเคมีที่ฟุ้งกระจายในสถานที่ทำงาน
การเกิดพิษระดับอวัยวะภายในร่างกาย ตับ
ทางเดินหายใจ
กระบวนการพิษจลนศาสตร์กับ
งานอาชีวอนามัย
2.การกระจาย (Distribution)
2.การประเมินความเสี่ยงเชิงปริมาณ Quantitative Risk Assessment
การอธิบายลักษณะของความเสี่ยง (Risk Characterization) เป็นการอธิบาย
พรรณนาถึงลักษณะธรรมชาติความเสี่ยง
การระบุ/ประเมินสิ่งคุกคาม (Hazard Identification)
การประเมินการสัมผัส (Exposure Assessment) เป็นวิธีการประมาณหรือวัดขนาด ของสิ่งคุกคามที่บุคคล / ประชากร / ระบบนิเวศ
การระบุ/ประเมินสิ่งคุกคาม (Hazard Identification)
1.การดูดซึม (Absorption)
ผิวหนัง
ระบบทางเดินอาหาร
ระบบทางเดินหายใจ
1.การประเมินความเสี่ยงเชิงคุณภาพ (Qualitative Risk Assessment)
3.การสะสม (Storage)
4.การเปลี่ยนแปลงทางชีวภาพ หรือการย่อยสลายสารพิษ (Biotransformation)
5.การขับถ่าย (Excretion)