Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
🍤GI Bleeding 🩸 - Coggle Diagram
🍤GI Bleeding 🩸
- Introduction & Classification 📖
- تعریف: خونریزی از هر نقطه در دستگاه گوارش.
- مرگ و میر (Mortality Rate): 5-10%، اغلب به دلیل تشدید بیماری زمینهای (مثل نارسایی قلبی/کلیوی) رخ میدهد، نه خود خونریزی 💔.
- اورژانس پزشکی: یک اورژانس فوری نیست، ابتدا باید بیمار را Stable کرد 🩺.
- Upper GI Bleeding (UGIB): منشأ خونریزی بالاتر از لیگامان Treitz (حد فاصل دئودنوم و ژژونوم) است ⬆️.
- Lower GI Bleeding (LGIB): منشأ خونریزی پایینتر از لیگامان Treitz است ⬇️.
- Approach اولیه: در اورژانس، اولویت با ABCD است: Airway, Breathing, Circulation, Drugs 🚨.
- Hematemesis: استفراغ خون روشن 🤮. (اولین تشخیص)
- Melena: مدفوع شل، قیری و بدبو ⚫. (نیاز به حداقل 14 ساعت ماندن خون در GI) ⏳
- افزایش BUN: به دلیل هضم خون در روده (نشانگر Upper است) 📈.
- Hematochezia + شوک: خونریزی تحتانی همراه با شوک شدید، نشاندهنده UGIB است ⚠️.
- Hematochezia: دفع خون از مقعد (روشن) 🩸.
- افزایش صداهای روده (Hyperactive Bowel Sounds).
- NG Tube (لوله نازوگاستریک):
- قبلاً برای همه توصیه میشد، امروزه اثر آن بر مورتالیتی مشخص نیست.
- کاربردها: تخمین میزان خونریزی (خون روشن vs. Coffee Ground), تخلیه لختهها برای بهبود دید در آندوسکوپی 🔍.
- نکته: اگر NG Tube منفی (بدون خون) باشد، به معنای رد UGIB نیست (مثلاً در زخم دوازدهه).
- شایعترین: Peptic Ulcers (زخم معده و دوازدهه) 🏆.
- واریسهای مری (Esophageal Varices).
- پارگی مالوری-وایس (Mallory-Weiss Tears): پارگیهای طولی در LES به دنبال استفراغ شدید (شایع در جوانان).
- گاستروپاتی و اروزیونهای خونریزیدهنده: آسیب سطحی مخاطی به دلیل NSAIDs, الکل, استرس 💊.
- نئوپلاسمها (Neoplasms): تومورهایی که خونریزی میکنند 😈.
- اکتازیهای عروقی (Vascular Ectasia).
- در 5-15% موارد، علت مشخص نمیشود ❓.
- Poor Prognostic Factors 📉:
-
- خونریزی حین بستری در بیمارستان 🏥.
-
- شوک یا Orthostatic Hypotension هنگام مراجعه🚨.
-
- زخمهای خطرناک در معده: بالای Lesser Curve (شریان Short Gastric). در دوازدهه: خلفی (شریان Gastroduodenal). 🎯
- نمای آندوسکوپی: خونریزی فعال 🩸， Visible Vessel (شریان مشخص) 💥， Adherent Clot (لخته چسبیده) 🧱.
- Approach به بیمار با UGIB 🩺
- Hemodynamically Unstable:
- اولین اقدام: Stable کردن بیمار (Resuscitation) و گرفتن دو رگ بزرگ.
- سپس: آندوسکوپی اورژانسی (Emergency Endoscopy).
- اقدام: آندوسکوپی در 24 ساعت اول ⏳.
- High Risk Ulcers: تجویز PPI (Proton Pump Inhibitor) و آندوسکوپی درمانی 💊.
- Esophageal Varices: آگونیست سوماتواستاتین (Octreotide) + درمان آندوسکوپیک (Ligation).
- Post-Bleeding: ریشهکنی H. pylori (در زخم دوازدهه) 🦠, قطع NSAID.
- شایعترین: هموروئید (Hemorrhoids) 🏆. (خون روشن، بدون درد، چکه چکه).
- Diverticulosis: فرورفتگیهای دیواره روده، خونریزی ناگهانی و شدید (Massive), بدون درد. (شایع در > 70 سال) 👴.
- آنژیودیسپلازی (Angiodysplasia): رگهای نابجا، خونریزی مزمن و خفیف (Occult). (شایع در افراد مسن و بیماران کلیوی) 🩺.
- IBD (Inflammatory Bowel Disease).
- کنسر کولون (Colorectal Cancer) 😈. (در > 40 سال شایعتر، همراه با کاهش وزن).
- یادگاری: LGIB in oldies? "CAD!" Cancer, Angiodysplasia, Diverticulosis. 👴
- Meckel's Diverticulum: شایعترین علت خونریزی شدید در کودکان 👶.
- High Risk Factors for LGIB
- ناپایداری همودینامیک (شوک) 🚨.
- سن بالا، داشتن Comorbidity.
-
-
- یادگاری: درد در LGIB نشانه خوبی نیست!
- Approach به بیمار با LGIB 🩺
- Hemodynamically Unstable:
- اولین اقدام: Stable کردن بیمار (Resuscitation).
- سپس: آندوسکوپی فوقانی برای رد UGIB. اگر منفی بود، آنژیوگرافی.
- اقدام: کولونوسکوپی (Colonoscopy) پس از آمادهسازی کامل روده.
- Obscure GI Bleeding (خونریزی پنهان) ❓
- تعریف: خونریزی مداوم/عودکننده با منشأ نامشخص، علیرغم آندوسکوپی و کولونوسکوپی استاندارد.
- Overt: بیمار خونریزی را میبیند (ملنا، هماتوکزیا)، اما منشأ مشخص نیست.
- Occult: خونریزی قابل مشاهده نیست، اما کمخونی فقر آهن (IDA) یا تست OB (خون مخفی) مثبت است 🩸🔍.
- منشأ: معمولا از روده باریک است 🔍.
- تستها: Video Capsule Endoscopy (آندوسکوپی کپسولی), Push Enteroscopy, CT/MR Enterography, Angiography, Scintigraphy (برای Meckel's Diverticulum).
- History Taking: سوال در مورد مصرف داروها (NSAID, Aspirin), سابقه بیماریهای کبدی (سیروز), درد شکم، علائم خونریزی.
- گرفتن فشار خون در حالت خوابیده و نشسته (Tilt Test) برای بررسی Orthostatic Hypotension.
- انجام معاینه رکتوم (TR) برای تأیید Melena/Hematochezia و بررسی هموروئید 🩺.
- بررسی شکم از نظر تندرنس (Tenderness) که میتواند نشاندهنده پرفوراسیون باشد 💥.
- Lab Tests: CBC, تستهای انعقادی، BUN.
- یادگاری: خونریزی در "D"iverticulosis معمولا "D"ramatic (شدید) و "D"eliciously painless (بدون درد) است. 😋