Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
CHƯƠNG 6: NỀN TẢNG ĐỔI MỚI ĐA PHƯƠNG - Coggle Diagram
CHƯƠNG 6: NỀN TẢNG ĐỔI MỚI ĐA PHƯƠNG
Nền tảng đổi mới đa phương
Là mô hình kinh doanh kết nối và tạo điều kiện cho nhiều nhóm người dùng hoặc đối tác (thường là ít nhất hai nhóm khác nhau) tương tác, trao đổi giá trị và cùng hưởng lợi trên cùng một hệ thống.
Nền tảng này vừa có thể đóng vai trò trung gian giao dịch (kết nối người mua – người bán) vừa có thể cung cấp môi trường, công cụ và dịch vụ để các bên sáng tạo và phát triển sản phẩm, dịch vụ mới.
Các loại nền tảng
Nền tảng giao dịch:
Tập trung vào việc kết nối người mua và người bán để thực hiện các giao dịch.
Ví dụ:
Shopee – Đây là một nền tảng thương mại điện tử kết nối trực tiếp người bán (cá nhân, doanh nghiệp) và người mua (người tiêu dùng) để thực hiện giao dịch hàng hóa. Ngoài ra còn có Lazada, TikTokshop...
Nền tảng đổi mới:
Tập trung vào việc cung cấp các công cụ và dịch vụ để hỗ trợ sự sáng tạo và phát triển sản phẩm mới.
Ví dụ:
Android của Google: Google cung cấp nền tảng mở cho các nhà phát triển xây ứng dụng và phân phối qua Google Play, giúp hệ sinh thái Android phát triển mạnh mẽ.
Hiệu ứng mạng
Hiệu ứng mạng trực tiếp:
Là hiện tượng giá trị của một sản phẩm hoặc dịch vụ tăng lên khi số lượng người dùng cùng một nhóm tăng lên.
Ví dụ:
Facebook – càng nhiều người dùng thì mỗi người càng có nhiều bạn bè để kết nối và tương tác với nhau.
Hiệu ứng mạng gián tiếp:
Là hiện tượng khi số lượng người dùng ở một nhóm tăng sẽ làm tăng giá trị và thu hút thêm người dùng ở nhóm khác trong cùng một nền tảng.
Ví dụ:
Grab: Càng nhiều tài xế → thời gian chờ xe ngắn hơn → thu hút nhiều khách đặt xe → nhiều khách lại khiến nhiều tài xế muốn đăng ký chạy.
Mô hình kinh doanh đương đại trong kỷ nguyên số
Mô hình Long-tail
: Tập trung vào việc bán số lượng lớn các sản phẩm ngách với số lượng nhỏ. Không gian không hạn chế có thể chuyển sang sản xuất theo đơn hàng nhờ đó tiếp cận được người tiêu dùng trên toàn cầu.
Ví dụ:
Amazon bán cả những cuốn sách hiếm, ít người tìm mua, nhưng cộng dồn lại tạo doanh thu lớn.
Mô hình nguồn lực cộng đồng:
Là tận dụng đóng góp về ý tưởng, nội dung hoặc nguồn lực từ một cộng đồng người dùng rộng lớn giúp tăng sự sáng tạo để tạo ra hoặc cải thiện sản phẩm, dịch vụ.
Ví dụ:
YouTube: Nội dung video được tạo và đăng tải bởi cộng đồng người dùng, giúp nền tảng liên tục có nội dung mới và đa dạng.
Chiến lược xây dựng doanh nghiệp nền tảng
Chiến lược Zig Zag
Là cách thu hút đồng thời cả hai nhóm người dùng chính của nền tảng.
Ví dụ:
Shopee vừa tặng mã giảm giá lớn cho người mua, vừa miễn phí hoặc trợ giá phí vận chuyển cho người bán, giúp cả hai bên tham gia đồng thời và nhanh chóng tạo cộng đồng giao dịch đông đảo.
Chiến lược hai bước
Là tập trung thúc đẩy xây dựng nền tảng bằng tham gia từ một bên thu hút một nhóm người dùng trước, sau đó phát triển bên còn lại của nền tảng.
Ví dụ:
Netflix: Ban đầu, Netflix tập trung hợp tác với các hãng phim để mua bản quyền và sản xuất nội dung gốc, tạo ra một kho phim và chương trình hấp dẫn. Khi đã có nhiều nội dung chất lượng, họ mới đẩy mạnh quảng cáo và khuyến mãi để thu hút đông đảo người xem đăng ký dịch vụ.
Chiến lược kết hợp
Là cách xây dựng nền tảng bắt đầu bằng việc thu hút đồng thời cả hai nhóm người dùng (chiến lược Zig Zag), sau đó chuyển sang tập trung phát triển một nhóm trước rồi mới mở rộng sang nhóm còn lại (chiến lược Hai bước) để tăng trưởng bền vững.
Ví dụ:
Lazada: Ban đầu chỉ vừa giảm giá cho người mua, vừa miễn phí hoa hồng cho người bán → khi đã có nhiều khách, họ đã tập trung thu hút thêm người bán và nâng cấp dịch vụ để giữ khách.
Định giá nền tảng
Trong một nền tảng, cần nhận thức rằng nhu cầu không chỉ phụ thuộc vào giá mà còn vào nhu cầu từ phía đối tác.
xác định cách thu phí và trợ giá giữa các nhóm người dùng trên nền tảng để thu hút và duy trì cân bằng cung – cầu.
Ví dụ:
Thẻ tín dụng Visa/Mastercard: Phát hành thẻ miễn phí hoặc kèm ưu đãi cho khách hàng (trợ giá một bên), nhưng thu phí chiết khấu từ các cửa hàng khi khách thanh toán (thu phí bên còn lại).
Xây dựng một doanh nghiệp dựa trên nền tảng
Các nền tảng làm giảm sự xung đột giữa cung-cầu
Xây dựng một lượng lớn người dùng
Quản lý hệ sinh thái bền vững
Những gì doanh nghiệp nên làm
Không xem nhẹ mối đe dọa:
Luôn theo dõi xu hướng thị trường và đối thủ, nhận diện sớm các nguy cơ có thể làm suy yếu nền tảng.
Phản ứng và đáp ứng kịp thời:
Nhanh chóng cải tiến sản phẩm, tính năng và dịch vụ dựa trên phản hồi của người dùng và thay đổi của thị trường.
Thu hoạch:
Khi nền tảng đạt quy mô ổn định, tối ưu hóa mô hình kiếm tiền, mở rộng hệ sinh thái và gia tăng giá trị cho tất cả các bên tham gia.
