Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Weefsels - Coggle Diagram

- - - - collageen
      - elastine
        
        omringt cellen en ondersteunt weefsel
      - vezels
      - losse cellen
        
        functie
        
        bescherming
        
        herstel
        
        ondersteuning
        
        vormen
        
        granulocyten
        
        verdedeging infecties/allergien
        
        mestcellen
        
        vrijmaken mediatoren (histidine) bij ontstekingsreacties
        
        osteoclasten
        
        afbraak bindweefsel -> botvernieuwing
        
        microglia/cellen van Langerhans
        
        immuunfunctie
        
        lymfocyten
        
        immuunrepsons door productie antilichamen
        
        monocyten
        
        differentiatie tot macrofagen
        
        ruimen pathogenen en celresten op
        
        weefselherstel
      - vaste cellen
        
        functie
        
        stabiliteit
        
        elasticiteit
        
        herstel bindweefsel
        
        vormen
        
        mesotheelcellen
        
        bekleden lichaamsholten
        
        verminderen wrijving tussen organen
        
        endotheelcellen
        
        binnenwand bloed- en lymfevaten
        
        stofwisseling en ontstekingsregulatie
        
        gladde spiercellen
        
        vasoconstrictie en -dilatatie
        
        regulatie bloedstroom
        
        bewegen stoffen in organen
        
        firoblasten
        
        productie extracellulaire matrix
        
        structurele ondersteuning
        
        weefselherstel
        
        osteoblasten
        
        vormen botmatrix
        
        differentiatie tot osteocyten
        
        onderhouden bot
        
        chondroblasten
        
        productie kraakbeenmatrix
        
        differentiatie tot chondrocyten
        
        behouden kraakbeenstructuur
        
        vetcellen
        
        opslag energie als lipiden
        
        thermische isolatie en bescherming
    - - losmazig
        
        losse organisatie
        
        ondersteunen organen en omringende bloedvaten
      - strak
        
        dichte organisatie
        
        collageenvezels
        
        structurele stevigheid
        
        in ligamenten en pezen
    - - hydrostatische druk
        
        arteliëre kant van capillair
        
        duwende kracht
        
        kleine moleculen naar weefsel gefiltreerd
        
        voorziet cellen van nuttige stoffen
        
        bloed naar veneuze kant capillair
        
        hydrostatische druk neemt af
        
        osmotische druk neemt toe
        
        trekt vocht in bloedvat
        
        afvalstoffen terug in bloedvat
        
        evenwicht
        
        dynamische uitwisseling aan stoffen
      - osmotische druk
  - - - structurele ondersteuning zonder stijfheid van bot
        
        flexibiliteit
        
        raamwerk van luchtwegen
        
        schokdemper
        
        verdeelt belasting
        
        vermindert wrijving
        
        voorkomt schade aan onderliggende botten
        
        soepele en pijnloze beweging
      - fungeert als groeischijf (hyalien)
        
        wordt nieuw weefsel uit gevormd
        
        endochondrale ossificatie
        
        longitudinale groei van botten
    - - langzame genezing bij schade
        
        vaak blijvende schade
        
        osteoartritis
        
        kraakbeen in gewrichten langzaam afgebroken
        
        pijn / verminderde mobiliteit
        
        trauma/overbelasting/degeneratieve ziekten
        
        chirurgische interventie
        
        kraakbeenimplantatie of -transplantatie
    - - kraakbeencellen/3 chondrocyten
        
        ECM
        
        collageenvezels en proteoglycanen (aggrecan)
        
        vormt aggregaten met hyaluronzuur
        
        veerkracht en elasticiteit
        
        geen bloedvaten/zenuwen/lymevaten
        
        voeding via diffusie andere weefsels
        
        1 mesenchymcellen
        
        differentiatie tot 2 chondroblasten
        
        synthese kraakbeenmatrix
        
        functie
        
        behouden kraakbeenmatrix
        
        evenwicht op- en afbouw kraakbeenmatrix
        
        productie en behoud ECM
        
        minder actief in volwassen kraakbeen
        
        komt voor in
        
        kleine holtes in matrix (lacunes)
        
        vorm
        
        ovale/afgerond
    - - structuur
        
        stevig en flexibel
      - functie
        
        onderdeel skeletstelsel
        
        ondersteuning zachte weefsels
        
        verminderen wrijving in gewrichten
        
        absorptie mechanische schokken
    - - elastisch kraakbeen
        
        collageen + elastische vezels
        
        flexibeler dan hyalien
        
        stevigheid + eslasticiteit
        
        na vervorming terug naar oorspronkelijke vorm
        
        komt voor in
        
        oorschelp
        
        gehoorgang
        
        epiglottis
      - vezelig kraakbeen
        
        collageen type I
        
        sterk en veerkrachtig
        
        gelamelleerde structuur
        
        in dikke bindels
        
        komt voor in
        
        tussenwervelschijven
        
        menisci
        
        ligamenten
        
        functie
        
        weerstand tegen mechanische stress
      - hyalien kraakbeen
        
        blauwachtig-wit, homogeen en glad
        
        gelijkmatig verdeeld collageen type II
        
        functie
        
        vermindert wrijving in gewrichten
        
        ondersteunen luchtwegen
        
        komt voor in
        
        ribben
        
        embryonale skelet
        
        model voor vorming botweefsel tijdesn endochondrale ossificatie
        -> kraakbeen vervangen door bot
        
        luchtwegen
        
        gewrichten
  - - - ondersteuning en bescherming
        
        vormt skelet
        
        ondersteunt lichaam structureel
        
        beschermt vitale organen
      - kader voor spieraanhechtingen
        
        botten als hefboom
        
        spieren trekken samen, trekken aan botten
      - opslag mineralen (calcium en fosfaat)
        
        voor fysiologische processen
        
        spiercontractie
        
        zenuwgeleiding
        
        vrijgave voor bloedregulatie en homeostase
      - bloedcelproductie
        
        hematopoëse
      - opslag vetten
        
        door gele beenmerg
        
        in mergholtes lange botten
        
        energiereserve
    - - verstoring in balans botaanmaak- afbraak
      - osteoporose
        
        afname botdichtheid
        
        botten fragieler
        
        risico op breuken neemt toe
      - osteomalacie
        
        beïnvloeden normale botstructuur en -functie
        
        pijn / misvorming / verminderde mobiliteit
    - - stevig ECM
        
        hard en flexibel
        
        mineralen
        
        calciumfosfaat als hydrocyapatietkristallen
        
        hardheid
        
        bestand teggen compressiekrachten
        
        collageen type I
        
        flexibiliteit
      - Celtypen
        
        1 Osteoblasten
        
        botvormende cellen
        
        synthetiseren organische componenten in matrix (collageen)
        
        initiatie mineralisatie matrix
        
        aan oppervlak van bot
        
        2 Osteocyten
        
        volwassen botcellen in lacunes
        
        onderhouden via uitlopers (canaliculi) botmatrix en wisselen voedings- en afvalstoffen uit
        
        regulatie botstofwisseling en communicatie andere botcellen
        
        Osteoclasten
        
        meerkernige cellen
        
        afbraak matrix
        
        door enzymen en zuren
        
        regulatie calcium- en fosfaatniveaus
        vernieuwen bot
        herstel beschadigingen
    - - Compact bot
        corticaal bot
        
        buitenste laag van botten
        
        structurele stevigheid van skelet
        
        dichte, stevige structuur
        
        weinig ruimte tussen componenten
        
        concentrische lamellen tussen bot
        
        havers kanalen
        
        beatten bloedvaten en zenuwen
        
        vormt osteon
        
        systeem van Havers
        
        transport van voedings- en afvalstoffen
      - Spongieus bot
        trabeculair bot
        
        uiteinde van lange botten
        binnenste van andere botten (wervels)
        
        poreuze, netwerkachtige structuur
        
        trabeculae
        
        dunne platen/balken botweefsel
        
        passen zich aan aan belasting
        
        beenmerg tussen trabeculae
        
        productie bloedcellen
        
        lichter en compact
        
        structurele steun, minder massa
        
        verminderd gewicht skelet
- - - - structureel eiwit
        
        coiled-coil dimeren
        
        type I + type II
        
        stabiel heterodimeer
        
        basisbouwsteen keratinefilament
        
        door specifieke interactie α-helixsegmenten van elk eiwit
        
        assemblage in antiparallelle tetrameren
        
        polimeriseren tot protofilamenten
        
        assambalge tot 10nm dik intermediair filament
        
        α-helix
        
        mechanische sterkte
      - functie
        
        structurele integriteit keratinocyten
        
        filamenten vormen netwerk
        
        versterkt door verbindingen met (hemi)-desmosomen en juncties
        
        differentiatie/migratie
        
        basale laag -> stratum corneum
        
        verandert expressie van keratine-isomeren
        
        productie specifieke keratinen
        
        fysieke barrière in stratum corneum
    - - productie
        
        melanocyten
        
        stratum basale
      - functie
        
        bescherming tegen UV
        
        UV = stimuli voor aanmaak
        
        activatie melanogenese
        
        verhoogt productie melanine
        
        verkleuring huid -> zonverkleuring/bruining
        
        beschermt tegen DNA schade
        
        absorbtie en verspreiding UV stralen
        
        vermindert risico op huidkanker (melanoom)
        
        mutaties door UV
        
        bepalen huidskleur
        
        antioxiderend
        
        reactieve zuurstofsoorten (ROS) neutraliseren
        
        ROS genegeerd door UV en andere omgevingsfactoren
        
        verminderd oxidatieve stress
        
        voorkomt schade aan celmembranen, eiwitten, nucleïnezuren
    - - bescherming
        
        fysieke barrière
        
        chemische stoffen
        
        micro-organismen
        
        mechanische schade
        
        door dichte keratinelaag
        
        in stratum corneum
        
        door talg en zweet
        
        buitenhouden pathogenen
        
        tegen uitdroging
        
        door melanine
        
        pigment aangemaakt door melanocyten
        
        in stratum basale
        
        absorbtie UV-stralen
        
        beschermt huidlagen
        
        bepaalt huidskleur
      - zintuiglijk orgaan
        
        sensoren
        
        gevoelig aan prikkels
        
        druk
        
        pijn
        
        aanraking
        
        temperatuur
        
        sturen signalen naar centrale zenuwstelsel
        
        waarneming omgeving
        
        reageren op potentiële bedreigingen
      - thermoregulatie
        
        door zweetklieren in dermis
        
        scheiden zweet af -> verdampt
        
        voert warmte van lichaam af
        
        bloedvaten in dermis
        
        vasodilatie (verwijden)
        vasoconstrictie (vernauwen)
      - immunologie
        
        Langerhanscellen in epidermis
        
        detectie pathogenen
        
        presenteren aan immuunsysteem
        
        productie van antimicrobiële peptiden
        
        bestrijden infecties
      - synthese vitamine D
        
        voor gezondheid botten
        
        huid blootgesteld aan UV-B uit zonlicht
        
        7-dehydrocholesterol omgezet in vitamine D3
        
        voorloper vitamine D
        
        voor opname calcium
        
        behoud sterke, gezonde botten
    - - huidkanker meest voorkomend
      - vormen
        
        plaveiselcelcarcinoom
        
        melanoom
        
        bij mutaties melanocyten
        
        metastaseerd snel bij gebrek aan behandeling
        
        basaalcelcarcinoom
    - - dermis
        
        functie
        
        structurele ondersteuning
        
        elasticiteit van huid
        
        sublagen
        
        Papillaire dermis
        
        structuur
        
        losmazig bindweefsel
        
        vormt dermale papillen
        
        functie
        
        sterke verbindingen tussen epidermis en dermis
        
        bevat capillaire netwerken en sensorische zenuwuiteinden
        
        zintuiglijke waarneming
        
        voeding epidermis
        
        Reticulaire dermis
        
        dicht, onregelmatig bindweefsel
        
        geeft stevigheid en elasticiteit
        
        bevat talgklieren, zweetklieren, haarfollikels en bloedvaten
        
        thermoregulatie en huidhydratatie
      - hypodermis
        
        losmazig bindweefsel en vetweefsel
        
        functie
        
        buffer tegen schokken
        
        isoleren tegen warmteverlies
        
        opslag energie
        
        verbindt huid met onderliggende structuren
        
        spieren/botten
        
        verankert huid en houdt flexibel
      - epidermis
        
        functie
        
        barrière tegen fysieke, chemische en biologische schade
        
        celtype
        
        keratinocyten
        
        productie keratine
        
        beweegt zich van diepere lagen epidermis naar oppervlakte
        sterft af -> dode cellaag
        
        sublagen
        
        Stratum basale
        
        basale cellen/stamcellen
        
        delen continu
        
        productie nieuwe keratinocyten
        
        melanocyten
        
        productie melanine
        
        2 more items...
        
        Stratum spinosum
        
        keratinocyten maken keratinevezels aan
        
        langerhanscellen
        
        identificatie pathogenen + presenteren aan immuunsysteem
        
        ontwikkeling desmosomen
        
        Stratum granulosum
        
        differentiatie keratinocyten
        
        aanmaak keratohyalinekorrels en lamellaire lichamen
        
        dikke huid: Stratum lucidum
        
        dichte, doorzichte cellen
        
        extra bescherming
        
        Stratum corneum
        
        dode, verhoonde keratinocyten
        
        beschermende barrière tegen fysische invloeden en uitdroging
    - - aanmaak nieuwe keratinocyten + migratie naar statum corneum
        
        2-4 weken
      - wondgenezig
        
        2 ontsteking
        
        immuuncellen naar wonde
        
        pathogenen bestrijden en weefsel opruimen
        
        3 proliferatie
        
        firoblasten produceren nieuw bindweefsel (collageen)
        
        wond sluit door re-epthelialisatie
        
        1 hemostase
        
        bloedplaatjes zorgen voor stolling
        
        voorkomt bloedverlies
        
        4 remodellering
        
        modificatie nieuw weefsel + versterking
  - - - bescherming
        
        chemische stoffen
        
        pathogenen
        
        fysieke schade
      - absorbtie, sceretie en transport van stoffen
    - - ECM
        
        Basale Lamina
        
        Lamina lucida
        
        laminine
        
        bindt aan integrines
        
        verankering van basale lamina een cellen
        
        functie
        
        celadhesie
        
        differentiatie
        
        migratie
        
        overleving
        
        Integrines
        transmembrane recptoren
        
        fysieke en functionele koppeling
        
        signaaloverdracht
        
        mechanische belasting
        
        kan ook met fibronectine
        
        Lamina densa
        
        Collageen type IV
        
        flexibiliteit
        
        stevigheid en integriteit
        
        Proteoglycanen
        
        heparaansulfaat
        
        structuur
        
        3 more items...
        
        functie
        
        2 more items...
        
        Lamina reticularis
        
        reticulair collageen
        
        behouden van weefselarchitectuur
        
        verankeren van epitheelcellen
        
        verbinding met onderliggend weefsel
        
        dynamisch systeem
        
        structuur
        
        stevig en flexibel
        
        netwerk van eiwitten
        
        functie
        
        wondgenezing en weefselherstel
        
        celmigratie en -proliferatie
        
        reactie op omgeving
        
        ondersteunt/verankert epitheelcellen
    - - eenlagig plat epitheel
        
        longen en bloedvaten
        
        snelle diffusie van stoffen
        
        O2
        
        CO2
      - kubisch epitheel
        
        klieren
        
        secretie en absorbtie
      - cilindrisch epitheel
        
        darmen en galblaas
        
        absorbtie van voedingsstoffen en bescherming tegen schadelijke stoffen
      - meerlagige epitheelweefsels
        
        verhoornende plaveiselepitheel
        
        mechanische bescherming en waterdichtheid