Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

🧠 Small Bowel Diseases 🍽️ - Coggle Diagram

- - - - علت: کاهش مواد مغذی (سوء تغذیه), کمبود فاکتور داخلی (در آنمی پرنیشیوز), رشد بیش از حد باکتری (Bacterial Overgrowth) 🦠， بیماری‌های کبدی (سیروز).
    - - علت: اختلال در سلول‌های اصلی جذب (Resection, Infarction) 🔪, بیماری بیماری‌های مخاطی (سلیاک， کرون) 💥, کمبود لاکتاز.
    - - علت: ختلال در انتقال مواد جذب شده، اختلال در عروق (واسکولیت) یا لنفاتیک (Intestinal Lymphangiectasia).
  - - - نیاز به: لیپاز پانکراس ⚙️， اسیدهای صفراوی (برای تشکیل میسل) 🧪， آپولیپوپروتئین 🛡️， لنف 🩸.
      - جذب: بیشتر در ژژنوم (Jejunum) 📍.
      - انواع اسیدهای چرب: Long-chain (نیاز به میسل) ✅， Medium-chain (نیاز ندارد) 🚫.
    - - هضم: با پپسین معده و آنزیم‌های پانکراس (تریپسین، کیموتریپسین) ⚙️.
      - جذب: در روده باریک، وابسته به سدیم (Active Transport) ⚡️.
    - - هضم: توسط آمیلاز پانکراس ⚙️.
      - جذب: به صورت مونوساکاریدها (Monosaccharides).
- - - - علت: مصرف مواد اسموتیک (شربت لاکتولوز, آنتی‌اسیدهای منیزیم‌دار). شایع‌ترین علت عدم تحمل لاکتوز است.
      - ویژگی: آبکی، با روزه‌داری (Fasting) بهبود می‌یابد 🧘.
      - یادگاری: Osmotic = "O"h, it stops with fasting!
    - - علت: تومورهای اندوکرین (VIPoma, Gastrinoma), هایپرتیروئیدیسم.
      - ویژگی: آبکی، با روزه‌داری بهبود نمی‌یابد ❌.
      - یادگاری: Secretory = "S"till runs with fasting!
    - - علت: IBD (بیماری التهابی روده), عفونت‌های مزمن, ایسکمی کولیت, تومورها.
      - ویژگی: مدفوع خونی/موکوسی، تب، درد.
    - - علت: سوء جذب چربی.
      - ویژگی: مدفوع چرب، بدبو، با روزه‌داری بهبود می‌یابد.
  - - - توکسین‌زا: دوره کمون کوتاه (<8 ساعت) ⏰， علائم Upper (تهوع/استفراغ) 🤢， اسهال آبکی 💧 (مثال: باسیلوس سرئوس) 🍚.
      - مهاجم: دوره کمون طولانی (تا 11 روز) ⏳， اسهال خونی 🩸， تهوع کمتر 🤢⬇️.
- - - - سرولوژی: آنتی‌بادی‌های tTG (IgA) و EMA (IgA) حساسیت بالایی دارند. در IgA deficiency، باید IgG چک شود.
      - بیوپسی: بهترین تست برای اثبات بیماری (ویلوس آتروفی, هیپرپلازی کریپت).
      - تست ژنتیک (HLA-DQ2/DQ8): ارزش اخباری منفی بالا (اگر منفی باشد، سلیاک با اطمینان 99% رد می‌شود).
    - - کلاسیک: علائم سوء جذب، آتروفی ویلوس، آنتی‌بادی مثبت، بهبود با رژیم بدون گلوتن
      - آتیپیکال: علائم سوء جذب ندارد یا خفیف است. علائم خارج روده‌ای (میگرن، آرتریت) دارد. آتروفی ویلوس و آنتی‌بادی مثبت.
      - ساب‌کلینیکال یا بی‌علامت: هیچ علامتی ندارد و در غربالگری پیدا می‌شود.
      - Potential: تست آنتی‌بادی مثبت، اما آندوسکوپی نرمال. در آینده در خطر ابتلا هستند.
      - نهفته (Latent): قبلاً سلیاک داشته و با رژیم بدون گلوتن بهبود یافته، اما ممکن است علائم برگردد.
      - مقاوم (Refractory): علائم و آتروفی ویلوس علی‌رغم رعایت رژیم بدون گلوتن باقی می‌ماند. می‌تواند به دلیل حساسیت شدید یا بدخیمی باشد.