Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
วิชากฎหมายในงานอาชีพธุรกิจดิจิทัล และพาณิชอิเล็กทรอนิกส์สำคัญอย่างไร -…
วิชากฎหมายในงานอาชีพธุรกิจดิจิทัล และพาณิชอิเล็กทรอนิกส์สำคัญอย่างไร
หน่วยที่3. กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
โครงสร้างของ พ.ร.บ. PDPA
หมวด 1 คณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
หมวด 2 การเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล
หมวด 3 สิทธิของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล
หมวด 4 สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
หมวด 5 การร้องเรียน
หมวด 6 อำนาจหน้าที่ของเจ้าหน้าที่
หมวด 7 บทกำหนดโทษ
หลักการสำคัญของ PDPA
ต้องแจ้งวัตถุประสงค์ ก่อนเก็บข้อมูล
ต้องได้รับความยินยอม จากเจ้าของข้อมูลอย่างชัดเจน
ต้องเก็บข้อมูลเท่าที่จำเป็น และใช้ตามวัตถุประสงค์ที่แจ้งไว้
ต้องรักษาความปลอดภัยของข้อมูล และป้องกันการรั่วไหล
ต้องเปิดโอกาสให้เจ้าของข้อมูลเข้าถึง แก้ไข หรือถอนความยินยอมได้
สิทธิของเจ้าของข้อมูล
สิทธิในการรับทราบข้อมูล
สิทธิในการเข้าถึงข้อมูล
สิทธิในการแก้ไขข้อมูล
สิทธิในการลบข้อมูล
สิทธิในการคัดค้านการใช้ข้อมูล
สิทธิในการถอนความยินยอม
บทกำหนดโทษ
ความผิด โทษปรับ
เก็บข้อมูลโดยไม่แจ้งวัตถุประสงค์ ปรับไม่เกิน 500,000 บาท
ใช้ข้อมูลโดยไม่ได้รับความยินยอม ปรับไม่เกิน 1,000,000 บาท
เปิดเผยข้อมูลโดยมิชอบ ปรับไม่เกิน 5,000,000 บาท
ละเลยการรักษาความปลอดภัยของข้อมูล ปรับไม่เกิน 3,000,000 บาท
ความหมายของข้อมูลส่วนบุคคล
ข้อมูลที่สามารถระบุตัวบุคคลได้ เช่น ชื่อ-นามสกุล, หมายเลขบัตรประชาชน, เบอร์โทรศัพท์, อีเมล, รูปภาพ, ข้อมูลสุขภาพ ฯลฯ
ข้อมูลอ่อนไหว (Sensitive Data) เช่น เชื้อชาติ, ศาสนา, ความคิดเห็นทางการเมือง, ประวัติอาชญากรรม, ข้อมูลชีวภาพ
สถานการณ์ การปฏิบัติตาม PDPA
สมัครสมาชิกเว็บไซต์ ต้องแจ้งวัตถุประสงค์และขอความยินยอม
ส่งอีเมลโฆษณา ต้องได้รับความยินยอมก่อนส่ง
เก็บข้อมูลลูกค้า ต้องมีระบบรักษาความปลอดภัยและให้สิทธิในการลบข้อมูล
หน่วยที่1. กฎหมายการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์
ควบคุมการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างถูกต้อง
ป้องกันการโจมตีระบบ เช่น การแฮกข้อมูล การปลอมแปลงข้อมูล
กำหนดบทลงโทษสำหรับผู้กระทำผิด เช่น การเข้าถึงข้อมูลโดยไม่ได้รับอนุญาต
โครงสร้างของ พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ 2560
มีทั้งหมด 2 หมวดหลัก:
หมวด 1: ความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์
หมวด 2: อำนาจหน้าที่ของเจ้าหน้าที่
มาตรา 5 เข้าถึงระบบคอมพิวเตอร์โดยไม่ได้รับอนุญาต จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา 7 เข้าถึงข้อมูลคอมพิวเตอร์โดยมิชอบ จำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท
มาตรา 8 ดักรับข้อมูลคอมพิวเตอร์ จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท
มาตรา 9 ทำลายหรือแก้ไขข้อมูลโดยมิชอบ จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท
มาตรา 10 รบกวนระบบให้ทำงานผิดปกติ เช่น ปล่อยไวรัส จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท
มาตรา 13 จำหน่ายหรือแจกจ่ายโปรแกรมแฮ็ก จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท
มาตรา 14 นำเข้าข้อมูลเท็จ ลามก หรือผิดกฎหมาย จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท
มาตรา 15 ผู้ให้บริการไม่ลบข้อมูลผิดกฎหมาย ต้องรับโทษเช่นเดียวกับผู้กระทำผิดตามมาตรา 14
จุดเด่นของฉบับปี 2560
ยกเลิกความผิดหมิ่นประมาท จาก พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ และให้ใช้ตามประมวลกฎหมายอาญาแทน เพื่อให้สามารถยอมความได้
เน้นการป้องกันและควบคุมการใช้เทคโนโลยี ที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อบุคคลหรือสังคม
ตัวอย่างพฤติกรรมที่อาจผิดกฎหมาย
แชร์ข่าวปลอม (Fake News)
แฮกบัญชีโซเชียลมีเดีย
ส่งอีเมลหลอกลวง (Phishing)
โพสต์ภาพลามกอนาจาร
ใช้โปรแกรมดักจับรหัสผ่าน
หน่วยที2. กฎหมายธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์
ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์
หมายถึง สัญลักษณ์หรือข้อมูลที่ใช้ระบุผู้ลงนามในเอกสารอิเล็กทรอนิกส์
ต้องสามารถพิสูจน์ความสัมพันธ์กับเจ้าของข้อมูลและแสดงเจตนายอมรับเนื้อหา
การใช้งานในภาครัฐ
รองรับการดำเนินงานของรัฐ เช่น การขออนุญาต การจดทะเบียน การชำระเงิน ผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์
มีผลทางกฎหมายเทียบเท่าการดำเนินการแบบเอกสาร
หมวด 1 ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์
หมวด 2 ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์
หมวด 3 ธุรกิจบริการเกี่ยวกับธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์
หมวด 4 ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ภาครัฐ
หมวด 5 คณะกรรมการธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์
หมวด 6 บทกำหนดโทษ
หมวด 7 ระบบการพิสูจน์และยืนยันตัวตนทางดิจิทัล
โครงสร้างของ พ.ร.บ. ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์
บทกำหนดโทษ
สำหรับผู้ให้บริการธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่ปฏิบัติตามมาตรฐาน เช่น ไม่เก็บรักษาข้อมูลอย่างปลอดภัย
โทษอาจรวมถึงปรับหรือจำคุกตามความร้ายแรงของการละเมิด
หลักการสำคัญของกฎหมาย
หลักความเท่าเทียมกัน (Functional Equivalence): ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์มีผลทางกฎหมายเทียบเท่ากับเอกสารกระดาษ
หลักความเป็นกลางทางเทคโนโลยี (Technological Neutrality): ไม่จำกัดเฉพาะเทคโนโลยีใด รองรับการพัฒนาในอนาคต
หลักเสรีภาพการแสดงเจตนา (Party Autonomy): คู่สัญญามีสิทธิเลือกใช้วิธีการอิเล็กทรอนิกส์ในการทำธุรกรรม
ตัวอย่างการใช้งานจริง
การลงทะเบียนเรียน ใช้ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ ไม่ต้องส่งเอกสารกระดาษ
การซื้อขายออนไลน์ ใช้ระบบพิสูจน์ตัวตน ลดความเสี่ยงการปลอมแปลง
การขออนุญาตภาครัฐ ส่งคำขอผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ สะดวก รวดเร็ว และตรวจสอบได้
หน่วยที่4. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญา
ความหมายของทรัพย์สินทางปัญญา
ผลงานที่เกิดจากความคิดสร้างสรรค์ เช่น งานเขียน งานศิลปะ โปรแกรมคอมพิวเตอร์ สิ่งประดิษฐ์ เครื่องหมายการค้า ฯลฯ
เป็นสิทธิที่เจ้าของสามารถควบคุมการใช้ แสวงหาผลประโยชน์ และป้องกันการละเมิด
ประเภทของทรัพย์สินทางปัญญา
ประเภท รายละเอียด อายุการคุ้มครอง
ลิขสิทธิ์ (Copyright) งานวรรณกรรม ศิลปกรรม ดนตรีกรรม ภาพยนตร์ โปรแกรมคอมพิวเตอร์ ฯลฯ ตลอดชีวิตผู้สร้างสรรค์ + 50 ปี
สิทธิบัตร (Patent) การประดิษฐ์หรือกรรมวิธีใหม่ 20 ปี
อนุสิทธิบัตร (Petty Patent) การประดิษฐ์ที่พัฒนาเล็กน้อย 6 ปี (ต่อได้ 2 ครั้ง ครั้งละ 2 ปี)
สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ รูปร่าง ลวดลาย สีของผลิตภัณฑ์ 10 ปี
เครื่องหมายการค้า โลโก้ ชื่อแบรนด์ สัญลักษณ์ 10 ปี (ต่ออายุได้)
ความลับทางการค้า สูตร เทคนิค กระบวนการที่ไม่เปิดเผย คุ้มครองตราบใดที่ยังเป็นความลับ
สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ ชื่อสินค้าที่บ่งบอกแหล่งผลิต เช่น กาแฟดอยช้าง ไม่จำกัดอายุ
แบบผังภูมิวงจรรวม การจัดวางวงจรไฟฟ้าในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ 10 ปี
การคุ้มครองพันธุ์พืช พันธุ์พืชที่ปรับปรุงพันธุ์ใหม่ 12–18 ปี
สิทธิของเจ้าของทรัพย์สินทางปัญญา
สิทธิในการใช้และแสวงหาผลประโยชน์
สิทธิในการอนุญาตให้ผู้อื่นใช้
สิทธิในการโอนสิทธิ
สิทธิในการฟ้องร้องเมื่อถูกละเมิด
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537
พ.ร.บ.สิทธิบัตร พ.ศ. 2522
พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534
พ.ร.บ.ความลับทางการค้า พ.ศ. 2545
พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542
พ.ร.บ.คุ้มครองแบบผังภูมิวงจรรวม พ.ศ. 2543
พ.ร.บ.คุ้มครองสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ พ.ศ. 2546
ตัวอย่างการใช้งานจริง
สถานการณ์ การปฏิบัติตามกฎหมาย
สร้างโลโก้ร้านค้า ควรจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า
เขียนบทความหรือโปรแกรม ได้รับลิขสิทธิ์โดยอัตโนมัติ
ประดิษฐ์อุปกรณ์ใหม่ ยื่นขอสิทธิบัตรเพื่อคุ้มครอง
ใช้สูตรลับในการผลิต คุ้มครองด้วยความลับทางการค้า
หน่วยที่5กฎหมายสำคัญในอุตสาหกรรมดิจิทัล
กำกับดูแลการผลิตและให้บริการเทคโนโลยีสารสนเทศ
ส่งเสริมมาตรฐานความปลอดภัยของระบบและอุปกรณ์
สนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมดิจิทัลอย่างยั่งยืน
กฎหมาย เนื้อหาโดยสรุป ปีที่ประกาศ
พ.ร.บ.การรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ป้องกันและรับมือภัยคุกคามทางไซเบอร์ พ.ศ. 2562
พ.ร.บ.ว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ฉบับที่ 4) รับรองสถานะทางกฎหมายของข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2562
พ.ร.บ.การกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ กำหนดความผิดและบทลงโทษเกี่ยวกับการใช้คอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2560
พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) คุ้มครองสิทธิของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562
พ.ร.บ.การบริหารงานและการให้บริการภาครัฐผ่านระบบดิจิทัล ส่งเสริมการให้บริการภาครัฐผ่านระบบดิจิทัล พ.ศ. 2562
พ.ร.บ.สภาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งประเทศไทย ส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัล พ.ศ. 2562
พ.ร.บ.สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ สนับสนุนการพัฒนาธุรกรรมดิจิทัล พ.ศ. 2562
พ.ร.บ.การพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม วางนโยบายและแผนระดับชาติด้านดิจิทัล พ.ศ. 2560
หน่วยที่6. การประยุกต์ใช้กฎหมายเพื่อแก้ปัญหาในงานอาชีพ
🧠 หลักการของการประยุกต์ใช้กฎหมายในงานอาชีพ
ป้องกันความเสี่ยงทางกฎหมาย เช่น การละเมิดลิขสิทธิ์ การเก็บข้อมูลโดยไม่ขอความยินยอม
สร้างความน่าเชื่อถือให้กับองค์กร เช่น การใช้ลายเซ็นดิจิทัลในเอกสาร
คุ้มครองสิทธิของลูกค้าและผู้ใช้งาน เช่น การให้สิทธิในการลบข้อมูลส่วนบุคคล
ส่งเสริมการดำเนินธุรกิจอย่างถูกต้องตามกฎหมาย เช่น การจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า
ตัวอย่างการประยุกต์ใช้กฎหมายในสถานการณ์จริง
เว็บไซต์ขายสินค้าออนไลน์เก็บข้อมูลลูกค้าโดยไม่แจ้ง พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) เพิ่มหน้าขอความยินยอมและแจ้งวัตถุประสงค์การใช้ข้อมูล
ใช้ภาพจากอินเทอร์เน็ตโดยไม่ได้รับอนุญาต พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ เปลี่ยนมาใช้ภาพจากแหล่งที่มีสิทธิ์ใช้งาน หรือขออนุญาตเจ้าของภาพ
มีผู้แฮกระบบฐานข้อมูลลูกค้า พ.ร.บ.การรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ติดตั้งระบบป้องกันภัยไซเบอร์ และแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
มีการส่งอีเมลโฆษณาโดยไม่ได้รับความยินยอม PDPA + พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ปรับระบบให้มีการขอ opt-in และให้สิทธิ opt-out
พนักงานนำสูตรลับของบริษัทไปใช้ส่วนตัว พ.ร.บ.ความลับทางการค้า ทำสัญญาคุ้มครองข้อมูล และดำเนินคดีตามกฎหมาย
มีการใช้ชื่อแบรนด์ซ้ำกับผู้อื่น พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าเพื่อคุ้มครองสิทธิ
เทคนิคการนำกฎหมายไปใช้ในงานอาชีพ
วิเคราะห์ปัญหา → ระบุว่าเป็นปัญหาด้านใด เช่น ข้อมูลส่วนบุคคล ลิขสิทธิ์ หรือความปลอดภัย
เลือกกฎหมายที่เกี่ยวข้อง → อ้างอิงกฎหมายที่สามารถใช้แก้ไขหรือป้องกัน
กำหนดแนวทางปฏิบัติ → เช่น การปรับปรุงระบบ การอบรมพนักงาน การทำสัญญา
ติดตามผลและปรับปรุง → ตรวจสอบว่าการแก้ไขมีประสิทธิภาพหรือไม่ และปรับปรุงต่อเนื่อง