Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Gospodarka średniowiecznej Europy, Przemiany w rolnictwie, Rozwój…
Gospodarka średniowiecznej Europy
Przemiany w rolnictwie
Upadek cesarstwa rzymskiego i wędrówki ludów spowodowały regres gospodarczy i demograficzny
Pandemia dżumy która przybyła z Azji w latach 40. V w. rozprzestrzeniła się na całym obszarze dawnego Imperium Rzymskiego
Mogła doprowadzić do śmierci nawet połowy mieszkańców tych terenów
Do końca VI w. zaludnienie europejskich prowincji spadło z ok. 200 mln do 24 mln osób
Wymuszony powrót do gospodarki naturalnej
Produkcja rolna na własny użytek
W epoce karolińskiej zaczęło się ożywienie gospodarcze i wzrost demograficzny
Przyspieszyły się po zakończeniu najazdów arabskich, węgierskich i normańskich - X - XI w.
Rozwojowi rolnictwa pomogło ocieplenie klimatu - średniowieczne optimum klimatyczne, trwało od XI do XIII w.
Sprzyjało rolnictwu, osadnictwu i ekspansji demograficznej
Zaludnienie zwiększyło się dwu-, trzykrotnie
Powiększanie areału upraw
Areał - obszar lub zasięg występowania czegoś, najczęściej w kontekście geograficznym, biologicznym lub rolniczym
Spowodowało to wprowadzanie ulepszeń w rolnictwie
3 more items...
Życie społeczne ograniczyło się do niewielkich wspólnot
Rozwój osadnictwa
Zasiedlanie nowych terenów było jednym z z głównych efektów wzrostu demograficznego i gospodarczego
W nowych osadach koloniści korzystali z prawa osadniczego
Gwarantowało im m.in. dziedziczenie ziem i dzierżawy, stałą wysokość czynszu, samorząd wiejski/miejski
Aby zachęcić nowych osadników właściciele ziemscy musieli oferować im korzystne warunki
Spowodowało to poprawę kondycji prawnej ogółu ludności
Mieszkańcy otrzymywali prawo wychodu
Możliwość opuszczenie swojego miejsca zamieszkania
Władza sądownicza pana się zmniejszała
Pan ziemi zapewniał narzędzia potrzebne do zagospodarowania terenu, ziarna i ustalał zwolnienia z podatków
Odrodzenie ośrodków miejskich
W okresie wędrówki ludów i kryzysu gospodarczego miasta utraciły swoją rangę, niektóre przestały istnieć
W okresie karolińskim i ottońskim pełniły funkcję ośrodków władzy świeckiej i kościelnej
Do X w. były nieliczne i słabo zaludnione, większość znajdowała się na północy między Renem i Morzem Północnym i w krajach śródziemnomorskich
W XI w. rozpoczął się nowy proces średniowiecznej urbanizacji
Dzięki zwiększeniu areału upraw chłopi zyskiwali nadwyżki w produkcji co umożliwiało zajęcie się rzemiosłem
Początki społecznego podziału pracy zaczęły się we wczesnym średniowieczu
Część ludności wiejskiej trudniła się dodatkowo produkcją rzemieślniczą
Z czasem dodatkowe prace stawały się ich głównymi zajęciami
Ci ludzie zaczęli skupiać się w odrębnych osadach co prowadziło do odradzania się miast
1 more item...
Rozwój handlu
Ożywienie handlu po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego nastąpiło dopiero w epoce karolińskiej
Z państwa Franków eksportowano na północ produkty rolne, ołów, barwniki
Wpływ na rozwój miało wykształcenie elity dysponującej znaczną ilością pieniędzy z podatków, łupów wojennych
Wpływ miały również kontakty handlowe z rynkiem arabskim, opierającym się głównie na niewolnikach
Produkty oraz niewolników wysyłano z portu w Wenecji, który dzięki handlowi przeżywał rozkwit
Do Europy sprowadzano produkty luksusowe: korzenie, jedwab, kość słoniowa, pachnidła
Inną drogą wymiany był szlak prowadzący ze Skandynawii i Rusi przez tereny Bułgarów, Chazarów i Azję Centralną
Kontakty z arabami rozpoczęły porty w Wenecji i Geuni (X i XI w.)
Prowadziły ze sobą rywalizację o wpływy
Na północy Europy w handlu dalekosiężnym wyspecjalizowały się ośrodki we Flandrii
Rynkami zbytu była Skandynawia, Ruś i kraje nadbałtyckie
Hanza
W XIII w. w Europie zaczęły powstawać hanzy
Organizacje kupców z różnych miast
Największe znaczenie miał Związek Hanzeatycki, który chciał przejąć kontrolę nad wymianą handlową w północnej Europie
W XIV - XV w. należały do niego prawie wszystkie miasta nad Morzem Północnym i Bałtyckim
Hanzy gwarantowały członkom dostęp do zmonopolizowanego rynku
Był również podmiotem politycznym
Bogate miasta mogły sobie pozwolić na silną armię zaciężną i flotę
W obronie interesów prowadziły wojny z piratami i innymi państwami
W szczytowym momencie Hanza zrzeszała ok. 160 miast od Anglii do Nowogrodu
Powrót do gospodarki pieniężnej
Z rozwojem miast i wsi rozpowszechniła się gospodarka towarowo-pieniężna, która zastąpiła gospodarkę naturalną
Na rynkach ponownie kupowano i sprzedawano towary rzemieślnicze i rolnicze
Trudność sprawiała różnorodność monet będących w obiegu i zmiany ich wartości
Na mocy reform karolińskich został wprowadzony jednolity system pieniężny
Wartość monety wyznaczała ilość zawartego w monecie kruszcu a nie jej nominał
Władcy świadomie obniżali zawartość srebrna w bitych pieniądzach by korzystniej realizować płatności
Dodatkowo w obiegu znajdowały się obce monety - arabskie, bizantyjskie
W XIII w. wdrożono reformy monetarne
Wprowadzono monety o większej i stabilniejszej zawartości srebra zwanych groszami
1 more item...
Przy dużych transakcjach potrzebni byli specjaliści potrafiący przeliczać wartość różnych monet i wymieniały je na obowiązujące w danym mieście
1 more item...
Działalność banków
Pierwsze banki powstawały w XI - XII w. w włoskich miastach
Z czasem zakres ich działalności się poszerzył i bankierzy zaczęli wprowadzać nowe formy obracania pieniędzmi
Aby nie przewozić dużych sum, kupcy wpłacali pieniądze do banku i otrzymywali weksel - pisemne potwierdzenie wykonania operacji
Weksle mogli realizować w innym mieście
Banki zaczęły udzielać pożyczek
Było to potępiane przez Kościół pod groźbą ekskomuniki
Bankierzy stosowali różne wybiegi aby objeść zakazy kościelne
Nie obowiązywało to żydów którzy zaczęli się specjalizować w działalności finansowej