Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
CÁC CƠ CHẾ ĐIỀU NHIỆT - Coggle Diagram
CÁC CƠ CHẾ ĐIỀU NHIỆT
Cơ chế chống nóng:
giảm sinh nhiệt:
giảm pứ chuyển hóa trong cơ thể -> mệt mỏi khi nóng
ko thể giảm nhiều -> thải nhiệt quan trọng hơn
tăng thải nhiệt:
cơ chế chống nóng chủ yếu (điều nhiệt vật lý)
giãn TM dưới da
tăng máu đến da -> da đỏ -> tăng truyền nhiệt (do máu làm tăng nhiệt độ da), tăng tiết mồ hôi (dẫn đến mất nc và muối)
Cơ chế chống lạnh:
giảm thải nhiệt:
co mạch dưới da -> giảm máu đến da -> da tái
giảm truyền nhiệt và giảm bài tiết mồ hôi
máu đến da ít -> da dầy, mẩn ngứa, nốt phỏng, hoại tử (quá lạnh) => độ q.trọng của thải nhiệt < tăng sinh nhiệt để chống lạnh
tăng sinh nhiệt:
cơ chế chống lạnh chủ yếu (điều nhiệt hóa học)
tăng chuyển hóa tế bào:
TK giao cảm và catecholamin của tủy thượng thận làm:
tăng vận chuyển hóa năng của TB -> sinh nhiệt ko dự trữ dưới dạng ATP (nhiệt hóa học) -> lượng nhiệt % thuận lượng mỡ nâu (nguồn sinh nhiệt q.trọng ở trẻ)
T3-T4 (tuyến giáp) -> tăng tốc độ chuyển hóa NL của all TB sinh nhiệt => tác dụng của T3-T4 chậm nhưng kéo dài hơn catecholamin
tăng trương lực cơ: sau khi tăng chuyển hóa TB -> gây ra hiện tượng "cóng"
run cơ:
xảy ra sau cùng
trung tâm phản xạ thuộc vùng hạ đồi
lạnh -> tín hiệu lạnh từ da -> truyền và kích thích trung tâm -> run cơ -> run tối đa -> sinh nhiệt x4-5 lần
Điều hòa thân nhiệt hành vi:
cơ chế điều nhiệt do hành vi tích lũy từ cuộc sống:
cải tạo khí hậu
chọn quần áo thích hợp
chọn chế độ ăn phù hợp:
mùa hè: ăn ít food giàu NL (lipid), có SDA cao (protid) -> giảm sinh năng ; uống nhiều nước
mùa động: ngược lại
rèn luyện