Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การพยาบาลมารดาหลังคลอดในรายปกติ - Coggle Diagram
การพยาบาลมารดาหลังคลอดในรายปกติ
การเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาหลังคลอด
มดลูก (Uterus): หดตัว → เข้าอู่ภายใน 6 สัปดาห์
ปากมดลูก: กลับสู่สภาพเดิม มีรอย parous os
ช่องคลอด: เยื่อบุเริ่มหนาภายใน 4–6 สัปดาห์
Afterpains: ปวดจากมดลูกหดตัว
ฝีเย็บ: ปวด บวม หายภายใน 5–7 วัน
ประจำเดือน/ตกไข่: ช้าหากเลี้ยงลูกด้วยนมแม่
ทางเดินปัสสาวะ: Diuresis → ปกติภายใน 4 สัปดาห์
เต้านม: มีการเปลี่ยนแปลงฮอร์โมน สร้างน้ำนม
น้ำหนัก: ลดลง 5–6 กก. ทันที และลดต่อเนื่องใน 6 เดือน
น้ำคาวปลา (Lochia)
Rubra (1–3 วัน) – สีแดง
Serosa (4–9 วัน) – ชมพู/น้ำตาล
Alba (10–21 วัน) – ขาว/เหลือง
การประเมินมารดาหลังคลอด (13B)
Background: ประวัติสุขภาพ-การตั้งครรภ์
Body Condition: ซีด อ่อนเพลีย การเคลื่อนไหว
Body Temp & BP: ไข้ ≤ 38°C, Puerperal bradycardia
Breast & Lactation: คัดตึง เจ็บหัวนม เต้านมอักเสบ
Belly & Fundus: ระดับยอดมดลูกเข้าอู่
Bladder: ปัสสาวะค้าง → เสี่ยงติดเชื้อ
Bleeding & Lochia: สี-กลิ่น-ปริมาณผิดปกติ = อันตราย
Bottom: แผลฝีเย็บ, ริดสีดวง → ใช้ REEDA ประเมิน
Bowel: ท้องผูก/อืด → ปกติใน 4–7 วัน
Blues: ภาวะเศร้าใจ (3–10 วัน)
Baby: ประเมินศีรษะ ผิวหนัง การหายใจ การขับถ่าย
Bonding: ความผูกพันแม่ลูก
Belief: ความเชื่อเกี่ยวกับการอยู่ไฟ การเลี้ยงลูก
การพยาบาลตามระยะเวลา
0–2 ชม.: ดู vital signs, bleeding, lochia, uterine contraction
2–24 ชม.: ประเมินเต้านม, มดลูก, ปัสสาวะ
2–7 วัน: ประเมิน 13B ให้คำแนะนำ ออกกำลังกาย
2–6 สัปดาห์: ติดตามสุขภาพ ประเมินภาวะแทรกซ้อน
6 สัปดาห์: นัดตรวจหลังคลอด ให้คำแนะนำคุมกำเนิด
ภาวะแทรกซ้อนที่ต้องระวัง
Uterine subinvolution: มดลูกเข้าอู่ช้า
Late postpartum hemorrhage
Infection: เต้านม มดลูก กระเพาะปัสสาวะ
การปัสสาวะค้าง: เสี่ยงติดเชื้อ → ต้องกระตุ้นให้ถ่าย