Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
"การพยาบาลผู้ติดสารเสพติด" - Coggle Diagram
"การพยาบาลผู้ติดสารเสพติด"
สารเสพติดคือ ยาหรือสารเคมีที่เมื่อเข้าสู่ร่างกายแล้วออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอารมณ์ ความคิด และพฤติกรรม ผู้เสพจะมีความอยากเสพซ้ำและไม่สามารถหยุดใช้ได้
สารกดประสาท (Depressants): กดการทำงานสมอง เช่น แอลกอฮอล์, ฝิ่น, เฮโรอีน, ยานอนหลับ
ผลกระทบ: ง่วงซึม, สมาธิและควาจำแย่ลง, กดการหายใจ, อาจเสียชีวิต
อาการถอนยา: คล้ายหวัด, ปวดกล้ามเนื้อ, กระวนกระวาย, ชัก, เพ้อ
สารกระตุ้นประสาท (Stimulants): กระตุ้นการทำงานสมอง ทำให้ตื่นตัว มีความสุข เช่น แอมเฟตามีน (ยาบ้า), โคเคน, บุหรี่, กาแฟ
ผลกระทบ: ตื่นตัว, นอนไม่หลับ, หวาดระแวง, ก้าวร้าว, หัวใจเต้นผิดปกติ
อาการถอนยา: หงุดหงิด, ซึมเศร้า, อ่อนเพลีย, ฝันร้าย
สารหลอนประสาท (Hallucinogens): ทำให้การรับรู้บิดเบือน, เกิดอาการหลอน เช่น ยาอี, กัญชา, สารระเหย, LSD
ผลกระทบ: เห็นภาพหลอน, สับสน, หวาดระแวง, แพนิค, ทำลายระบบประสาทถาวร (สารระเหย)
อาการถอนยา: วิตกกังวล, สั่น, นอนไม่หลับ (สารระเหย)
สารออกฤทธิ์ผสมผสาน: มีทั้งฤทธิ์กด, กระตุ้น, หรือหลอนประสาทรวมกัน เช่น กัญชา, กระท่อม, เคนมผง
ผลกระทบ: อารมณ์แปรปรวน, ประสาทหลอน, ปัญหาทางร่างกายหลายระบบ
อาการถอนยา: อ่อนเพลีย, ปวดเมื่อย, ซึมเศร้า, ก้าวร้าว
ช่องทางการนำสารเสพติดเข้าสู่ร่างกาย
กิน,
ดูด
สูบ
สูดไอระเหย
ฉีด
สาเหตุและปัจจัย
เกิดจากปัจจัยภายในตัวบุคคล (เช่น วัยรุ่น, สภาพจิตใจ, ทักษะส่วนบุคคล)
ปัจจัยด้านสภาพแวดล้อม (เช่น ครอบครัว, สังคม)
ระยะการเสพติด
ขั้นทดลอง,
ขั้นใช้ตามโอกาส,
ขั้นใช้เป็นประจำ
ขั้นติด
การบำบัดรักษา
ควรประเมินจากชนิด, ปริมาณ ระยะเวลาการเสพ และสภาพผู้ป่วย การรักษาประกอบด้วยการใช้ยา (ลดอาการถอน, ต้านยา, ลดความอยาก), การบำบัดทางจิตสังคม (CBT, สร้างแรงจูงใจ, ชุมชนบำบัด), และการมีส่วนร่วมของครอบครัว โดยมีทั้งการรักษาแบบผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยใน