Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
🦋 غده تیروئید: درمان و بیماریها 💊🔍 - Coggle Diagram
🦋
غده تیروئید: درمان و بیماریها
💊🔍
💊
Hypothyroidism Treatment
🩹
Clinical Hypothyroidism
همیشه درمان نیاز دارد
✅.
نکات مهم درمان
:
عوارض دوز بالا: فیبریلاسیون دهلیزی (AF) 🫀⚡️، کاهش دانسیته استخوانی 🦴📉، علائم پرکاری تیروئید 🥵.
تداخلات دارویی: با فاصله نیم ساعت مصرف شود ⏰ (آهن 💊:gear:، کلسیم 🥛، PPIs 💊胃药， سوءجذب 🤢).
Subclinical Hypothyroidism
🧐
علائم بالینی ندارد 🤷♀️.
اندیکاسیونهای درمان
:
TSH > 10 U/L (بیش از 3 ماه ثابت) 📈.
زنان باردار 🤰 یا با قصد بارداری 👶.
گواتر 🎈.
TSH < 10 U/L: اگر بیمار علامتدار 😩، Anti-TPO مثبت 🛡️، یا بیماری قلبی 💔 داشته باشد (TSH > 3 ماه ثابت).
(دوز شروع: 25-50 µg/day 💊).
ملاحظات ویژه
:
کودکان
: نادر است، ممکن است Pseudotumor Cerebri ایجاد شود 🧠👶.
زنان باردار
: نیاز به لووتیروکسین بیشتر (25-50% افزایش دوز) 🤰⬆️. هدف TSH: <2.5 (1st trimester)، <3 (2nd/3rd trimester) 🎯.
افراد مسن
: نیاز کمتر به تیروکسین (20% کمتر) 👴⬇️. شروع با دوز پایین 📉 (12.5-25 µg/day) ➡️ خطر تاکیکاردی/آنژین 🫀.
جراحیهای الکتیو
: بیمار باید یوتیروئید (Euthyroid) باشد ✅🔪.
🥶
Myxedema Coma
🚨
تعریف: اورژانس تهدیدکننده حیات، مورتالیتی 20-40% 💀.
شیوع: تقریباً همیشه در بیماران مسن 👴.
علائم بالینی
:
کاهش سطح هوشیاری 🧠⬇️ (گاهی تشنج ⚡، کما).
هایپوونتیلاسیون 🌬️⬇️، هایپوکسی 📉.
هایپوگلیسمی 🩸⬇️، هایپوناترمی 💧⬇️، هایپوترمی (<23 درجه) ❄️.
درمان
:
هورموندرمانی
: لووتیروکسین IV 💊💉 (دوز بارگیری 500 µg). لیوتیرونین IV 💊💉 (10 µg هر 8-12 ساعت) گزینه جایگزین (خطر آریتمی 🫀⚡️).
درمانهای حمایتی
: هیدروکورتیزون IV 💊💉، گرم کردن (اگر <30 درجه) 🔥， آنتیبیوتیک 💊， مایعات IV 💧.
🔥
Thyrotoxicosis
🥵
تعریف: هورمونهای تیروئیدی بیش از حد 📈.
علل (طبقهبندی)
:
Primary Hyperthyroidism
: 🦋🔥
بیماری گریوز (Graves' Disease)
: شایعترین (60-80%) 🏆. تیروئید بزرگ/پرکار یکنواخت 🎈.
گواتر مولتیندولر توکسیک (Toxic MNG) 🎈.
آدنومهای توکسیک (Toxic Adenoma) ⚪🔥.
(داروها: ید اضافی (Jod-Basedow) 🧂⬆️).
Thyrotoxicosis Without Hyperthyroidism
: 🚫🔥
تیروئیدیت تحت حاد 🤒.
تیروئیدیت خاموش 🤫.
تخریب تیروئید (آمیودارون 💊، رادیوتراپی ☢️).
تیروتوکسیکوز ساختگی (Factitious) (لووتیروکسین اضافی) 💊⬆️.
Secondary Hyperthyroidism
: 🧠➡️🦋
آدنوم هیپوفیز مترشحه TSH 🧠♋.
تیروتوکسیکوز حاملگی (Gestational Thyrotoxicosis) 🤰.
Graves' Disease
: 👁️
اپیدمیولوژی
: 10 برابر شایعتر در زنان ♀️.
پاتوژنز
: عوامل ژنتیکی 🧬 + محیطی 🌍 (سیگار 🚬، استرس 😥). عامل اصلی: آنتیبادی TSI 🛡️ (تحریککننده TSHR).
تظاهرات بالینی
:
عمومی
: فعالیت بیش از حد 🏃♀️， عصبانیت 😡， خستگی 😩， بیخوابی 😴❌， کاهش وزن (معمولاً) 📉.
نورولوژیک
: ترمور ظریف ✋顫抖， هایپررفلکسی 🦵⚡， میوپاتی پروگزیمال 💪📉.
قلبی-عروقی
: تاکیکاردی 💖⚡️， تپش قلب 💓， فیبریلاسیون دهلیزی (AF) 🫀⚡️.
پوست/مو
: گرم/مرطوب 🥵💧， تعریق 💦， ریزش مو 💇♀️， اونیکولیزیس (ناخن) 💅.
چشمی (افتالموپاتی گریوز)
: 👁️
پاتوفیزیولوژی: انفیلتراسیون T Cells 🛡️➡️， تورم عضلات خارج چشمی 💪💧.
علائم اولیه: احساس شنریزه 🏜️， اشک 💧.
پروپتوز (بیرونزدگی چشم) 👁️🗨️， ادم اطراف چشم 💧.
دیپلوپی (دوبینی) 👁️🗨️👁️🗨️， فشار عصب اپتیک (اورژانس) 🚨👁️🗨️❌.
(سیستم NO SPECS برای درجهبندی 📊).
1) No signs
2) Only signs
5)Extraocular muscle involvement
6)Corneal
Sight loss
4)Proptosis
3)Soft tissue involvement
پوستی (پرهتیبیال میکزدم)
: پلاکهای سفت صورتی/ارغوانی در ساق پا 🍊.
آکروپاچی (Acropachy)
: کلابینگ انگشتان 💅.
درمان هایپرتیروئیدی (General)
:
Antithyroid Drugs - Thionamides
: 💊
مکانیسم: مهار TPO ⚛️❌.
PTU (Propylthiouracil)
: نیمهعمر کوتاه ⏳ (90 دقیقه)， عوارض کبدی 🤢. (انتخاب در سهماهه اول بارداری 🤰， طوفان تیروئیدی ⚡).
متیمازول (Methimazole)
: نیمهعمر طولانیتر ⏳ (6 ساعت).
عوارض: راش 疹， تب 🤒， آرترالژی 🦵， (نادر و مهم: هپاتیت 🤢， آگرانولوسیتوز 🩸📉).
Beta-Blockers
: 💊 (پروپرانولول 💊). کنترل علائم آدرنرژیک ⚡️.
Radioiodine Therapy - RAI
: ☢️
تخریب تیروئید 💔. نیاز به آمادهسازی با آنتیتیروئید 💊.
خطر هایپوتیروئیدی 📉. کنترااندیکاسیون مطلق: بارداری/شیردهی 🚫🤰.
Thyroidectomy
: 🔪
جراحی برداشتن تیروئید. برای گواتر بزرگ 🎈.
آمادهسازی با آنتیتیروئید و ید 💊🧂.
عوارض: خونریزی 🩸， هایپوپاراتیروئیدی 📉， آسیب عصب حنجره 🗣️💔.
طوفان تیروئیدی (Thyroid Storm)
: ⚡
اورژانس تهدیدکننده حیات 🚨. تب 🥵， دلیریوم 😵💫， کما 🧠⬇️.
درمان: PTU دوز بالا 💊 + ید پایدار 🧂 + بتا بلاکر 💊 + کورتون 💊.
🔥
Thyroiditis
🤒
تعریف: التهاب غده تیروئید 💥.
طبقهبندی (شروع و مدت)
:
Acute Thyroiditis
: ⚡
علت: عفونت باکتریال 🦠 (استافیلوکوک) شایعتر.
تظاهرات: درد تیروئید 😖 (گسترش به گوش/گلو) 👂🗣️， گواتر دردناک 🎈， تب 🤒.
تشخیص: ESR/WBC بالا 📈， TFTs نرمال ✅.
درمان: آنتیبیوتیک 💊.
Subacute Thyroiditis / De Quervain
: 🤒
علت: عفونتهای ویروسی (ایمنی) 🦠🛡️.
سیر سهفازی: تیروتوکسیک 📈 ➡️ هایپوتیروئیدی 📉 ➡️ بهبودی 🧘♀️.
فاز تیروتوکسیک: T3/T4 ↑📈， TSH ↓📉，
جذب ید رادیواکتیو پایین ☢️⬇️
， ESR بالا 📈.
تظاهرات: گواتر بزرگ/دردناک 🎈😖， تب 🤒， علائم تنفسی فوقانی 😷.
درمان: آسپرین/NSAID 💊 (خط اول)， گلوکوکورتیکوئیدها 💊 (اگر NSAID مؤثر نبود).
خاموش (Silent Thyroiditis) / بدون درد
: 🤫
شایع پس از بارداری (Postpartum Thyroiditis) 🤰.
سیر شبیه تحت حاد. گواتر بدون درد 🚫😖. ESR نرمال ✅. TPO Ab مثبت 🛡️.
درمان: بتا بلاکر 💊 (برای تیروتوکسیکوز) 📈. لووتیروکسین 💊 (برای هایپوتیروئیدی) 📉. (بهبود یک قانون است ✅).
Chronic Thyroiditis
: ⏳
اتوایمیون
: هاشیموتو 🧬.
ریدل (Riedel's Thyroiditis)
: نادر 📉. گواتر سفت 🧱， چسبیده 🕸️， بدون درد 🚫😖.
(علائم فشاری بر مری 🍴， نای 🌬️). عملکرد تیروئید معمولاً طبیعی ✅.
تشخیص: Open Biopsy 🔪🔬. درمان: جراحی 🔪.
🤕
Sick Euthyroid Syndrome - SES
😷
تعریف: ناخوشی حاد و شدید 🤒 ➡️ اختلال در TFTs (بدون بیماری تیروئید) 🚫🦋.
علت: سایتوکینها (IL-6) 🌪️.
انواع: سندرم T3 پایین (شایعتر) 📉， سندرم T4 پایین (در بیماران بدحال) 📉.
نکته: از انجام TFTs در ناخوشی حاد اجتناب شود 🚫.
🤰
Thyroid Function in Pregnancy
🤱
5 فاکتور مؤثر: 📈
Temporary Increase in hCG (1st trimester) ➡️ TSH ↓📉.
افزایش TBG (اثر استروژن) 📈.
تغییرات ایمنی 🛡️.
افزایش متابولیسم هورمون تیروئید جفت 📈.
افزایش دفع ادراری ید 💧⬆️.
مدیریت: لووتیروکسین افزایش یابد (25-50%) ⬆️💊.
هدف TSH: <2.5 (1st trimester) 🎯.
🧡
Goiter & Nodular Disease
🎈
گواتر (Goiter)
: بزرگی تیروئید ⬆️.
گواتر منتشر غیرسمی/ساده (Diffuse Non-toxic Goiter)
:
بزرگی منتشر و غیرتوکسیک 🎈. ندول ندارد 🚫⚪.
TSH نرمال ✅.
درمان: لووتیروکسین 💊. جراحی برای فشار/زیبایی 🔪.
Multinodular Goiter - MNG
غیرسمی
: ندولها فانکشنال نیستند 🚫🔥. شایع 🏆.
تشخیص: سونوگرافی (ویژگیهای بدخیمی 🚨 ➡️ بیوپسی 🔬).
درمان: محافظهکارانه 🧘♀️. جراحی برای بزرگی/فشار 🔪.
سمی (Toxic MNG)
: ندولها فانکشنال هستند 🔥.
علائم: هایپرتیروئیدی 📈. TSH ↓📉.
تشخیص: جذب ناهمگون ید رادیواکتیو ☢️.
درمان: RAI ☢️， جراحی 🔪， آنتیتیروئید 💊.
ندول منفرد با عملکرد تشدید یافته (Hyperfunctioning Solitary Nodule)
: ⚪🔥
آدنوم سمی. تیروتوکسیکوز خفیف 📈.
تشخیص: TSH ↓📉， Free T4 ↑⬆️， ندول قابل لمس 🤚. اسکن: ندول گرم 🔥.
درمان: RAI (انتخاب اول) ☢️🏆， جراحی 🔪.
♋
Thyroid Neoplasms
🔬
Malignant ,Thyroid Cancer
: 😈
شایعترین: سرطان پاپیلاری (PTC) 🏆.
ریسک فاکتورها
: سن <20 یا >65 👶👴， توده جدید/بزرگ ⬆️， جنس مذکر ♂️， تابش ☢️， خشونت صدا 🗣️， لنفادنوپاتی 🎗️， سابقه خانوادگی 🧬.
انواع
:
پاپیلاری (PTC)
: شایعترین (70-90% تمایز یافته) 🏆. پیشآگهی خوب ✅. انتشار لنفاوی 🎗️.
فولیکولار (FTC)
: در مناطق با کمبود ید شایع 🧂. تشخیص با FNA دشوار ⚠️. انتشار خونی 🩸. پیشآگهی بدتر از PTC 📉.
آناپلاستیک (ATC)
: بسیار تهاجمی 😈， پیشآگهی ضعیف ☠️.
لنفوم (Lymphoma)
: در زمینه هاشیموتو 🧬. حساس به رادیوتراپی ☢️.
مدولاری (MTC)
: از سلولهای پارافولیکولار ⚪. نشانگر: کلسیتونین 🧪. همراهی با MEN2 🧬.
درمان
: جراحی 🔪 + لووتیروکسین (مهار TSH) 💊 + RAI (برای باقیمانده/عود) ☢️.
رویکرد به ندول تیروئید
: 🔍
TSH بالا/نرمال ➡️ سونوگرافی 📸 ➡️ FNA 🔬 (بر اساس ویژگیهای سونوگرافی و اندازه).
TSH پایین ➡️ اسکن رادیونوکلاید ☢️ (ندول گرم 🔥 ➡️ درمان هایپرتیروئیدی; ندول سرد ❄️ ➡️ FNA 🔬).