Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
CỘNG ĐỒNG ASEAN: TỪ Ý TƯỞNG ĐẾN HIỆN THỰC - Coggle Diagram
CỘNG ĐỒNG ASEAN: TỪ Ý TƯỞNG ĐẾN HIỆN THỰC
Ba trụ cột của Cộng đồng ASEAN
A.Cộng đồng Chính trị - an ninh ASEAN
Cộng đồng Chính trị - an ninh ASEAN là khuôn khổ hợp tác chính trị - an ninh toàn diện nhằm mục tiêu xây dựng một môi trường hòa bình và an ninh cho phát triển ở khu vực Đông Nam Á thông qua việc nâng cao hợp tác chính trị - an ninh trong khối ASEAN, kết hợp với sự tham gia của các đối tác bên ngoài.
Cộng đồng Chính trị - an ninh ASEAN không tạo ra một khối phòng thủ chung mà dựa trên cơ sở tôn trọng các nguyên tắc cơ bản của ASEAN là đồng thuận, không can thiệp vào công việc nội bộ, không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa bằng vũ lực, thúc đẩy hòa bình, ổn định và hợp tác khu vực.
B.Cộng đồng Kinh tế ASEAN
Cộng đồng Kinh tế ASEAN là khuôn khổ hợp tác xây dựng ASEAN thành một thị trường và một nền tảng sản xuất thống nhất, trong đó có lưu chuyển tự do của hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, vốn và lao động có tay nghề.
Cộng đồng Kinh tế ASEAN thúc đẩy chính sách cạnh tranh về kinh tế, bảo vệ người tiêu dùng, bảo vệ sở hữu trí tuệ, phát triển cơ sở hạ tầng, thương mại điện tử.
C.Cộng đồng Văn hóa – xã hội ASEAN
Công đồng Văn hóa – xã hội ASEAN xây dựng một ASEAN lấy con người làm trung tâm; có trách nhiệm xã hội nhằm xây dựng tình đoàn kết và thống nhất bền lâu giữa các quốc gia và dân tộc ASEAN bằng cách tạo dựng bản sắc chung; xây dựng một xã hội chia sẻ, đùm bọc, hòa thuận và rộng mở, nơi cuộc sống và phúc lợi của con người được nâng cao.
Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 10 (2004), Kế hoạch tổng thể xây dựng Cộng đồng Văn hóa – xã hội ASEAN được thông qua, gồm 6 nội dung chính:
Phát triển con người.
Phúc lợi và bảo hiểm xã hội.
Các quyền và bình đẳng xã hội.
Bảo đảm bền vững môi trường.
Tạo dựng bản sắc ASEAN.
Thu hẹp khoảng cách phát triển.
1.Ý tưởng, mục tiêu và kế hoạch xây dựng Cộng đồng ASEAN
A.Ý tưởng xây dựng Cộng đồng ASEAN
Ý tưởng xây dựng Cộng đồng ASEAN khởi nguồn từ khi tổ chức này được thành lập năm 1967. Trong Tuyên bố Băng Cốc (1967), các nước thành viên đã nêu mục tiêu xây dựng một cộng đồng hòa bình và thịnh vượng ở Đông Nam Á.
Năm 1997, ý tưởng xây dựng Cộng đồng ASEAN được chính thức khẳng định nhân dịp kỉ niệm 30 năm ngày thành lập ASEAN. Cũng trong năm 1997, Hội nghị cấp cao ASEAN không chính thức lần thứ hai tại Ma-lay-xi-a đã thông qua văn kiện mang tên Tầm nhìn ASEAN 2020.
Tầm nhìn ASEAN 2020 là văn bản đầu tiên đề xuất ý tưởng xây dựng một Cộng đồng ASEAN có nhận thức về các mối quan hệ lịch sử, gắn bó với nhau trong một bản sắc khu vực chung, cùng nhau giữ gìn hòa bình, hướng tới ổn định, tương trợ, hợp tác phát triển phồn vinh, tăng cường vị thế ASEAN trên trường quốc tế.
B.Mục tiêu
Mục tiêu tổng quát của Cộng đồng ASEAN là xây dựng một tổ chức hợp tác liên chính phủ có liên kết sâu rộng, dựa trên cơ sở pháp lí là Hiến chương ASEAN.
Công đồng ASEAN được hình thành dựa trên ba trụ cột là Cộng đồng Chính trị - an ninh, Công đồng kinh tế và Cộng đồng văn hóa – xã hội.
C.Kế hoạch xây dựng Cộng đồng ASEAN
Trên cơ sở văn bản Tầm nhìn ASEAN 2020, các nước thành viên trải qua một thập kỉ xây dựng mô hình và cơ sở pháp lí cho Cộng đồng ASEAN thông qua Tuyên bố Ba-li (2003) và Hiến chương ASEAN (2007).
Kế hoạch xây dựng Cộng đồng ASEAN được thể hiện thông qua Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN (2009-2015) cùng với các hoạt động triển khai cụ thể trên ba nội dung: chính trị - an ninh, kinh tế, văn hóa – xã hội.
Trong giai đoạn 2009-2015, nhiều biện pháp tích cực đã được triển khai nhằm chuẩn bị cho sự xác lập của Cộng đồng ASEAN. Các chương trình hợp tác được thúc đẩy trong đó có Sáng kiến hội nhập ASEAN qua giai đoạn 2.
Ngày 22/11/2015, các nhà lãnh đạo ASEAN họp tại Ma-lai-xi-a, kí Tuyên bố Cua-la Lăm-pơ, chính thức thành lập.
Cộng đồng ASEAN có hiệu lực từ ngày 31/12/2015.
3.Cộng đồng ASEAN sau năm 2015
Tháng 11/2015, cùng với việc tuyên bố thành lập Cộng đồng ASEAN, các nhà lãnh đạo ASEAN đã thông qua văn kiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025 nhằm thúc đẩy hợp tác, gắn kết trong Cộng đồng ASEAN.
Tháng 11/2020, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 37 diễn ra tại Hà Nội đã thông qua văn kiện Tuyên bố Hà Nội về Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN sau năm 2025, hướng tới thúc đẩy hợp tác và hội nhập ngày càng chặt chẽ hơn trên các trụ cột AEC, APSC, ASCC.
Gần một thập kỉ sau khi thành lập, Cộng đồng ASEAN đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, sự phát triển của Cộng đồng ASEAN đang đứng trước cả những thách thức và triển vọng lớn.
*Thách thức
Thách thức an ninh đến từ cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn; thay đổi cấu trúc địa – chính trị khu vực châu Á – Thái Bình Dương nói riêng và toàn cầu nói chung.
Sự đa dạng của các nước thành viên về chế độ chính trị, tôn giáo; khoảng cách về phát triển kinh tế giữa các nước.
Nguy cơ chia rẽ của ASEAN về vấn đề khu vực và quốc tế, đặc biệt là khi ASEAN vận hành dựa trên nguyên tắc đồng thuận.
Thách thức an ninh phi truyền thống gia tăng như ô nhiểm môi trường, biến đổi khí hậu, tội phạm xuyên quốc gia, dịch bệnh,… đe dọa môi trường hòa bình, an ninh, ổn định để phát triển của Cộng đồng ASEAN.
*Triển vọng
Sự vươn lên của khu vực châu Á - Thái Bình Dương nói chung và Đông Nam Á nói riêng là cơ sở để Cộng đồng ASEAN tiếp tục phát triển với mức độ liên kết ngày càng chặt chẽ và sâu rộng trên cả ba trụ cột.
Cộng đồng ASEAN đang ngày càng hoàn thiện thể chế, chính sách, cơ chế hợp tác và đạt được nhiều thành tựu về chính trị, kinh tế, giáo dục, khoa học, kĩ thuật,…; từng bước gắn kết các quốc gia Đông Nam Á để trở thành khu vực phát triển năng đông, thịnh vượng mới của thế giới.
Về đối ngoại, vị thế của ASEAN ngày càng được nâng cao trên trường quốc tế. ASEAN có quan hệ rộng mở với các đối tác bên ngoài, tham gia và đóng vai trò quan trọng tại nhiều diễn đàn lớn trên thế giới.