Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

opca botanika - Coggle Diagram

- - - - stabljika
        
        grada
        
        veg. vrsak stabljike (tjemeniste)
        
        funkcija
        
        rastista
      - korijen
        
        funkcija
        
        ucvrscuje biljku za tlo
        upija vodu s otopljenim tvarima i vode u stabljiku
        spremiste rezevnih hranjivih tvari
        
        tipovi
        
        zracno korijenje
        
        razvija se iz stabljike i pricvrscuje biljku za podlogu (brsljan)
        
        ventilacijsko
        
        negativno geotropan, opkrbljuje kisikom biljku
        
        asimilacijsko
        
        fotosinteza
        
        grada
        
        apikalni meristem
        
        tunica/ periblem
        
        sloj inicijalnih stanica= razvoj parenhima
        
        sloj inicijalnih stanica= dermatogen, razvoj pokrovnog tkiva
        
        corpus/ plerom
        
        inicijalne stanice corpusa= razvoj provodnog tkiva
        
        centar mirovanja
        
        dormantni meristem u slucaju ostecenja
        
        kaliptra/ korijenova kapa
        
        rahlo parenhimsko tkivo, rezervni skrob (zrnca) u amiloplastima
        
        polisaharidna sluz
        
        a) olakšava prodiranje korijena kroz tlo
        
        b) povećava dodirnu površinu korijena s tlom
        
        c) inhibira rast drugog korijenja
        
        d) omogućuje simbiozu korijena s mikroorg.
        
        nastaje pucanjem sredisnjih lamela kalipte
        
        primarna grada
        
        monokotiledoni, neki dikotiledoni
        
        primarna tkiva (apikalni ili interkalarni meristem)
        
        rizoderma (epiblem)
        
        ppt- iz protoderme/dermatogena, 1 sloj gusto zbjenih stanica koji obavija korijen s vanjske strane, nema intercelulara, kloroplasta, puci ni kutikule
        
        primarna kora
        
        endoderma, parenhim (mezoderma (spremisna funk i fotosintetiziranje)), egzoderma
        
        centralni cilindar (radijalna zila)
        
        pericikl
        
        3 more items...
        
        radijalna zila- vise floema i ksilema poredani izmjenicno zvjezdastu strukturu
        
        sekundarna grada
        
        sekundarni meristemi (kambij i felogen - rast u debljinu)
        
        vaskularni kambij (protoksilem i protofloem)
        
        1 more item...
        
        golosjemnjace, dikotiledoni
        
        felogen/ plutani kambij
        
        periderma = pluto (felem) + felogen
        
        sekundarni rast korijena, nalazi se u periciklu
        
        zone veg vrska korijena
        
        zona dioba stanica
        
        dioba meristemskih st prema van = kaliptra
        dioba meristemskih st prema van = nove stanice korijena
        
        zona elongacije
        
        izduzene stanice, ne dijele se, rastu u duzinu, potiskuju korijen prema dolje
        
        zona diferencijacije/ zona korijenovih dlacica / apsorpcijska zona
        
        tanke ss (pektin), povecavaju povrisnu korijena, upijaju vodu s mineralnim tvarima
        
        zona starijeg dijela korijena
      - list
        
        grada
        
        funkcija
    - - cvijet
        
        dijelovi
        
        caska
        
        vjencic
        
        prasnici
        
        tucak
      - plod
        
        razvoj iz cvijeta
        
        grada
      - sjeme
        
        kotiledoni
        
        zametak
        
        endosperm
  - - - primarni meristem
        
        sadrzavaju embrionalne karakteristike, izodijametricne bez medustanicnog prostora
        
        stanicna stijenka: sredisnja lamela i primarne stijenka, citoplazma, mala vakuola i velike jezgre, ribosomi i mitohondriji, proplastidi
        
        primarna funkcija: rast u visinu
        
        apikalni meristem
        
        nalaze se u vrhovima stabljike i korjena
        
        diferencijacija
        
        Temeljni meristem , iz kojeg nastaje medularni parenhim.
        
        Protoderm od kojeg nastaju tkiva epidermisa.
        
        Prokambij koji razvija vaskularno tkivo (primarni ksilem i floem).
        
        tunica (vanjski)- epiderma stabljike i rizoderma korjena
        
        periklinska (paralelne) i antiklinska (okomite) dioba
        
        corpus (unutarnji)
        
        tri zone rasta
        
        centralna zona
        
        u sredistu ap. mer. ( vrh stabljike)
        
        funkcija
        
        Sadrži matične stanice s vrlo sporim dijeljenjem.
        Glavna rezerva za stanice koje se dijele i diferenciraju
        
        znacaj
        
        Regulira i održava ravnotežu između samoobnove i diferencijacije.
        
        zona sredisnjih majcinskih stanica
        
        ispod ili oko cz
        
        funkcija: dioba stanica koja se dalje specijaliziraju i formiraju tkiva, spora dioba
        
        znacaj: vazne inicijalne podjele koje vode do tvorbe spec tkiva
        
        periferna zona
        
        na rubovima apikalnog meristema
        
        funkcija: aktivna podjela stanica- stavranje primordija listova i pupova, bzo djeljenje i diferencijacija
        
        znacaj: kljucna za formiranje organa (list, cvijet i bocni izdanci , velika mitotska dioba
        
        interkalarni meristem
        
        nastaju u vrijeme razvoja klice te se diferencijacijom tvori apikani vrh stabljike i bazalni dio korijena
      - apikalni
      - postrani
      - interkalarni
        
        ostatci primarnih meristema, zadrzavaju sposobnost djeljenja
        
        umetnuti izmedu trajnih tkiva
        
        iznad nodija u stabljikama trava (poaceae), u sredini internodija koprive (urticaceae), u gornjem dijelu internodija usnace (lamiaceae)
        
        uloga: rast stabljike u duzinu, rast listova
      - traumaticni
        
        ozljedni kalus - masa parenhimskog tkiva
        
        stanice kalusa
        
        intenzivan rast (hipertrofija)
        
        intenzivne diobe (hiperplazija)
        
        slabo diferencirane
        
        malo vakuola, velike jezgre
        
        samo primarne stanične stijenke
        
        uloge
        
        a) zarastanje ozljeda
        
        b) spriječavanje prodora patogena
        
        c) spriječavanje isušivanja tkiva
      - razlike 1 i 2. meristema
        
        Veća veličina, izduženi oblik duž uzdužne osi organa i spljošten.
        
        Stijenke, sastavljene od hemiceluloze i pektina, nisu sve iste: radijalne su deblje od tangencijalnih.
        
        Ekstenzivno vakuolizirane stanice.
        
        Jezgra nije jako voluminozna, izdužena duž glavne osi stanice.
      - sekundarni meristem
        
        nastaje iz primarnog, sluzi za rast biljke u sirinu, nalazi se u stabljici i korjenu visih biljaka
        
        uloge
        
        zadebljanje stabljike i korjena u dvosupnicama
        
        formiranje sekundarnih tkiva
        
        zatvara rane
        
        vaskularni kambij
        
        vaskularna tkiva- 2. ksilem (drvo) i 2. floem (liko)
        
        kambij
        
        mitotski aktivne stanice izmedu 1. floema i ksilema
        
        u stabljici i korijenu golosjemenjača, višegodišnjih drvenastih dvosupnica i nekih jednosupnica
        
        stvaranje novih slojeva provodnih tkiva- zadebljavanje biljke
        
        nastaje iz primarnog meristema, ali aktivnost pocinje nakon primarnog rasta
        
        fasikularni kambij
        
        unutar (izmedu) provodnog snopa (1. tkivo)
        
        nastaje iz prokambija (1. meristem)
        
        aktivno se dijeli i stvara sek. floem (van) i klisem (unutra)
        
        interfascikularni kambij
        
        u parenhimu izmedu provodnih snopova (nastaje reaktivacijom parenhima)
        
        stvara sek. floem i ksilem, povezuje fasikularne dijelove kambija
        
        fasc. i interfasc. tvore kontinuirani kambijalni prsten= jednoliko zadebljavanje
        
        znacaj
        
        formiranje godova kod drvenastih biljaka, odrzava prohodnost provodnog sustava, regeneracijska uloga
        
        fuziformne stanice
        
        uske i duge, uzduzne stanice u stabljici
        
        traheje i traheide (u ksilemu), sitaste cijevi i stanice pratilice (u floemu), vlakna i potporna tkiva
        
        zasluzne za produktivnu fukciju kambija
        
        zrakaste stanice
        
        krace izometricne radijalno orijentirane stanice
        
        vodoravni prijenos tvari (fl i ks), skladistenje tvari (skrob, voda, tanini), kontakt izmedu razlicitih dijelova stabljike
        
        plutani kambij (felogen)
        
        stvaranje sek. koznog tkiva (periderma)
        
        periklinske diobe
        
        diobe prema unutra= feloderm
        
        zivo tkivo, podrazava metabolizam
        
        diobe prema van (pluto(suber))
        
        zastitno tkivo, nepropusno za vodu i plinove
        
        1 more item...
        
        mrtvo tkivo s zadebljalim stijenkama (suberin!!)
        
        feloderma+ felogen+pluto
        
        lenticele
        
        nastaju ispod puci, sluze za prozracivanje, velik broj intercelulara
        
        otvori na peridermi
        
        oblici
        
        vretenaste
        bazga (Sambucus nigra)
        
        prugaste
        breza (Betula pendula)
        
        nastaje u vanjskim djelovima kore stabljike ili korijena, iz parenhima kore
        
        zamjenjuje epidermu koja puca zbog sirenja tkiva
        
        obnavlja zastitni sloj biljke
        
        stanice pluta
        
        na poprečnom prerezu su pravokutne
        
        imaju suberinizirane stanične stjenke smede boje
        
        brzo ugibaju (stjenke nepropusne za vodu)
        
        ispunjene zrakom
        između stanica nema intercelulara
        
        stanice feloderme
        
        1-2 sloja zivih stanica
        
        celulozne stijenke i klorofil
        
        aktivnost
        
        dugo aktivan
        
        sezonski/stalno aktivan- viseslojna periderma
        
        bukva (Fagus spp.), topola (Populus spp.)
        
        kratko aktivan
        
        kratkotrajan, tanak sloj, ne obnavlja se
        
        breza (Betula pendula L.)
        
        mrtva kora
        
        sva tkiva koja se nalaze izvan posljednjeg felogena
        
        odvojena od dotoka hranjivih tvari i vode - ljušti se i
        ispuca
        
        tanini i flobafeni - djeluju antiseptički i sprječavaju truljenje
        
        oblici
        
        prugasta
        
        2 more items...
        
        ljuskasta (obuhvaca kambij)
        
        hrastovi (Quercus sp.)
        
        prstenaste (visnja)
      - vaskularni
    - - pokrovno tkivo
        
        povrsinski organ biljaka,
        
        zastitcuje od isusivanja, ulaska patogena i mehanickih ozljeda
        
        epiderma (primarno pt)
        
        nastaje iz protoderme (1. sloj tunice)
        
        zive, jednojezgrene stanice, gusto slozene bez intercelulara, imaju zivi protoplast i velike vakuole, tanku ss, kloroplaste imaju neke biljke
        
        vanjska stijenka
        
        unutrašnji sloj - celuloza
        
        srednji sloj - celuloza i kutin
        
        vanjski sloj - kutin = KUTIKULA
        
        tvori ga protoplast epidermalnih stanica u tekucem stanju, a u dodiru sa zrakom postaje kruta
        
        slabo propustiljiva za vodu i plinove
        
        vostane prevlake (epikutikularni vosak)
        
        oblik kristala, zrnaca, štapića, ljuskica
        
        uloga voska
        
        3 more items...
        
        puci
        
        jedini intercelulari u epidermi listova, plojke, peteljke, mlade
        stabljike
        
        izmjena plinova
        izlučivanje vodene pare (transpiracija)
        
        ontogenija
        
        dioba meristemoida (inekvalna dioba)
        
        1 more item...
        
        grada
        
        stanice zapornice
        
        izdužene stanice međusobno spojene na krajevima
        
        imaju vakuole i istaknutu jezgru
        
        sadrže kloroplaste i škrobna zrnca
        
        porus/ostiolum
        
        otvor izmedu stanica zapornica
        
        substomatalna supljina (otvor ispod puci)
        
        raspored puci
        
        epistomatski - puči samo u gornjoj epidermi
        lopoč (Nymphea alba)
        
        hipostomatski - puči samo na naličju lista
        hrast lužnjak (Quercus robur)
        
        amfistomatski - puči i u gornjoj i u donjoj epidermi
        zob (Avena sativa )
        
        tipovi s obzirom na st zapornice
        
        amarilidejski
        
        stanice zapornice
        
        4 more items...
        
        otvaranje
        
        3 more items...
        
        graminejski (trave (Poaceae) i
        šaševe (Cyperaceae))
        
        stanice zapornice
        
        1 more item...
        
        otvaranje
        
        1 more item...
        
        mnium (mahovine i papratnjace)
        
        stanice zapornice
        
        1 more item...
        
        otvaranje
        
        1 more item...
        
        helleborus
        
        stanice zapornice
        
        1 more item...
        
        otvaranje
        
        1 more item...
        
        tipovi puci s obzirom na broj i gradu st susjednica
        
        anomocitni
        
        st zap okrezene s vise st sus koje se ne razlikuju od epidermskih st
        
        anizocitni
        
        st zap okrezene s 3 st sus, jedna je uvijek manja
        
        diacitni
        
        st zap okrezene s 2 st sus postavljene paralelno
        
        paracitni
        
        2 more items...
        
        polozaj stanica zapornica u odnosu na epidermu
        
        u ravnini s epidermom (mezofiti)
        
        iznad ravnine epiderme (hidrofiti)
        
        ispod ravnine epiderme (kserofiti) (bor (Pinus sp.)
        
        trihomi
        
        nastaju od 1 inicijalne stanice epidermskih meristemoida
        
        mrtve dlake
        
        ispunjene zrakom, bijele boje i stite biljku
        
        tijelom pricvscene za epidermu
        
        stite biljku od pregrijavanja- reflektiraju svijetlost
        
        prilagodba biljke na okolis
        
        smanjuju transpiraciju/ isparavanje
        
        ogranicavaju gubitak vode( stvaraju barijeru za sunce i vjetar)
        
        zastita od biljojeda
        
        ostri trihomi/ sa toksinima
        
        1 more item...
        
        izlucivanje tvari
        
        luce ljepljive ili otvrovne tvari, etericna ulja, smole..
        
        1 more item...
        
        refleksija svjetlosti
        
        bijeli trihomi stite od suse
        
        1 more item...
        
        (ne)zljezdasti
        
        pamuk
        
        1 more item...
        
        apsorpcijski trihomi
        
        1 more item...
        
        jednostanicni
        
        bazom pricvesceni za epidermu, ss takne i mekane ili lignificirane/vapnenjacke/ okamenite
        
        Dlake žeravke koprive (Urtica dioica) – čekinjaste dlake
        
        1 more item...
        
        visestanicni
        
        nerazgranjeni ili razgranjeni nizovi stanica
        
        1 more item...
        
        emergencije
        
        izrasline epiderme i subetidermalnih tkiva
        
        trnovi
        
        ruže (Rosa sp.)
        
        maline (Rubus idaeus)
        
        kupine (rubus caesius)
        
        prihvacanje biljke za podlogu
        
        zastita
        
        tentakuli (lovke)
        
        izrastaji kroz koji prolazi provodni snopic (traheida) za zlijezdanom glavicom
        
        izlucivanje
        
        sluzi (sadrži slabu kiselinu)
        
        savladavanje plijena
        
        1 more item...
        
        hipoderma (ppt)
        
        tkivo smješteno neposredno ispod epiderme (vanjskog sloja) u stabljici ili ponekad u listu
        
        prijelazni sloj između epiderme i korteksa
        
        funkcije
        
        zastita
        
        Dodatna mehanička zaštita ispod epiderme
        
        smanjuje gubitka vode
        
        mrtve stanice zadebljale- smanjeno isparavnje (odrvenjele stabljike)
        
        sklerenhim (ravnomjerno zadebljanje ss)
        
        2 more items...
        
        potpora
        
        daje cvrstocu i elasticnost stabljci
        
        kolenhim (neravnomjerno zadebljalje ss)
        
        1 more item...
        
        fotosinteza (ako ima kloroplaste)
        
        zive stanice sa tankom stijekom
        
        spremisna i ponekad fotosintetska fukcija
        
        2 more items...
        
        rizoderma (ppt)
        
        vegetacijski vrsak korijena
        
        nema kutiniziranih ss, nema kutikulu ni puci
        
        korijenove dlacice
        
        iz specijaliziranih stanica rizoderme (inekvalne diobe)
        
        trihoblasti
        
        atrihoblasti
        
        izmjena T i A
        
        funkcije
        
        upijanje vode i mineralnih tvari
        
        povecavaju apsorcijsku povrsinu korijena, aktivni i pasivni transport
        
        povecanje povrsine dodira s tlom
        
        mikrobna interacija
        
        mikorizni odnosi (gljive) i bakterijama
        
        2 more items...
        
        iz bilo koje stanice rizoderme (sve su morf iste)
        
        formiranje zadebljanja na vanjskoj stijenci
        
        izlucivanje
        
        org kis, fenoli, AK, proteine..
        
        utjecu na dostupnost nutrijenata
        inhibiraju rast patogena, beskraljezaka
        poticu mikorizu i simbiozu
        
        velamen radicum
        
        višeslojni epidermalni omotač korijena koji se nalazi kod epifitskih biljaka – biljaka koje rastu na drugim biljkama, ali nisu paraziti.
        
        orhideja (Orchidaceae) i nekih bromelija (Bromeliaceae).
        
        grada
        
        viseslojan >10 slojeva mrtvih st sa zadebljalim ss
        
        izvan korijenove kore, okruzuje zivu unutrasnost
        
        funkcija
        
        upijanje vode iz atm. pomocu kapilarnog efekta
        
        stiti korijen od uv zracenja i isusavanja
        
        daje crvstocu korijenu koji je izlozen zraku
        
        ima zracne stanice i skladisna uloga za kisik
        
        nastaje iz protoderma visestrukim periklinskim djeljenjem
        
        endoderma (ppt)
        
        jednoslojno tkivo koje okruzuje sredisnji cilindar i odvaja od pimarne kore (u korijenu)
        
        caspary-eva pruga
        
        regulacija protoka vode i minerala, barijera za nekontrolirano propustanje ( u stanice)
        
        graden od suberina i lignina
        
        kontrolira transport vode i min. tvari
        
        sprijecava apoplasni put (kretanje vode IZMEDU stanica) -> simplastni put (ulazak u citoplazmu endodermalnih st. te kroz st. plazmodezmijama)
        
        aktivna filtracija onoga sto ulazi u ksilem
        
        starije stance postaju suberizirane (onemogucuju prolazak)
        
        stanice propusnice ostaju nezadebljane
        
        jendosupnice ulazu suberin i lignin -> U stanice
        
        stanice propusnice izmedu U stanica- transport vode i ot tvari, nemaju zadebljale stijenke
        
        epitel (ppt)
        
        nježno tkivo na površini latica i prašnika
        
        nemaju kutikulu, intercelulare, puči ni klorofil
        
        bijela boja cvijeta: bezbojan epitel
        
        crvena boja: antocijanidi
        
        ponekad prekriven tankim dlakama (papilama)
        
        egzoderma (spt)
        
        subepidermskim slojevima
        ispod rizoderme
        
        ulaganje suberina u stijenke, stanice trajno zive (preuzimaju ulogu koznog tkiva nakon odumiranja rizoderme
      - parenhimsko tkivo
        
        najrasprostarenije stanice, ispunjavaju prostore izmedu ostalih tkiva
        
        izodijametricni oblik (isto sa svih strana- veci broj ploha za dodir)
        
        tanke primarne ss gradene od celuloze
        
        velike vakule i protoplazma
        potisnuta uz stijenku
        
        intercelulari ispunjeni zrakom
        
        shizogeni intercelulari
        
        nastaju razgradnjom središnjih lamela na
        uglovima gdje se dodiruju tri ili više stanica (trouglast oblik)
        
        omogućuju prozračivanje unutarnjih tkiva i
        izmjenu plinova
        
        spuzvasti parenhim (s donje strane lista)
        
        lizigeni
        
        nastaju razgradnjom stanice (ili vise)
        
        reksigeni
        
        nastaju kidanjem cijelih skupina stanica zbog napetosti među
        tkivima (brži rast perifernih u odnosu na središnja tkiva)
        
        oblik kanala u sredistu stabljike trave (poaceae)
        
        asimilacijski parenhim
        
        funkcija: fotosintetiziranje
        
        u listu ispunjava prostor izmedu gornje i donje epiderme, bogat intercelularom za izmjenu plinova
        
        spremisni parenhim
        
        krupne, loptaste stanice s velikim vakuolama
        
        stanice sadrže leukoplaste ili kromoplaste
        
        nalaze se u
        
        pricuvnim organima (gomolji)
        
        srčiki
        
        kori korijena i izdanka
        
        sjemenkama
        
        funkcija
        
        pohranjivanje vode i organskih tvari
        
        provodni parenhim
        
        čine ga stanice izdužene u smjeru provođenja
        
        handorma
        
        trahearni elementi i pripadajući parenhim ksilema
        
        leptoma
        
        sitaste cijevi i pripadajući parenhim u floemu
        
        za prozracivanje (aerenhim)
        
        fukcija: izmjena plinova
        
        stanice loptastog, izduženog ili nepravilnog oblika
        
        tanke stanične stijenke
        
        veliki intercelulari ispunjeni zrakom
        
        posebno je razvijen u organima močvarnih i vodenih biljaka (zbog male opskrbe kisikom (poplave))
      - tkiva za lucenje i izlucivanje
        
        lucenje (sekrecija)
        
        proces u kojem produkti ostaju u unutrašnjosti
        stanice (u vakuolama, intercelularima)
        
        sekreti: terpeni, kalcij-oksalat, gume, smole,
        alkaloidi, glikozidi
        
        produkti lučenja nastaju u diktiosomima, ER-u, ili malim vakuolama u
        citoplazmi
        
        Endosperm ricinusa (Ricinus sp.)
        
        ricinusovo ulje
        
        Kotiledoni Arachis spp.
        
        ulje kikirikija
        
        idioblasti
        
        stanice koje se po obliku, veličini, građi ili funkciji razlikuju od okolnih stanica istog tkiva.
        
        mogu se nalaziti u parenhimu lista, u korijenima i stabljici, u sjemenkama i plodovima, u sekretornim strukturama
        
        obrambena funckija
        
        mehanicka zastita, otrovne tvari
        
        pohrana (ulja, kristali, sluz)
        
        uljenice
        
        stanice koje luce ulja
        
        podanak đumbira, kora cimetovca, kore ploda Citrus sp.
        
        mlijecne cijevi (laticifere)
        
        cjevaste stanične tvorevine ispunjene mliječnim sokovima (lateks) -: šečerima, taninima, glikozidima, alkaloidima,
        voskovima, gumastim smolama, proteinima
        
        uloge
        
        odbija životinje (biljojede)
        pospješuje zacjeljivanje rana
        provodenje organskih tvari
        ishrana
        
        razgranate
        
        nastaju fuzijom stanica nakon degradacije ss
        
        makovi (Papaveraceae), ljiljani (Liliaceae)
        
        nerazgranate
        
        nastaju iz jedne stanice koja neograniceno raste, veliki broj jezgara
        
        dudovi (Moraceae)
        
        koprive (Urticaceae)
        
        vučja stopa (Aristolochia spp.)
        
        pojedine vrste mlječika Euphorbiaceae
        
        izlucivanje (ekskrecija)
        
        proces u kojem se produkti metabolizma
        oslobađaju izvan stanica (na površinu
        biljnog tijela ili intercelulare)
        
        razvijaju se pojedinačno ili u skupinama u sklopu različitih tkiva
        (parenhim, epidermi i dr.)
        
        zljezdane stanice
        
        stanice slicne parenhimskima,
        puno citoplazme, velike vakuole
        
        zljezdani epitel
        
        vise zlj. st. u nizu, najcesce u epidermi
        
        zljezdaste dlake
        
        razvijaju se u epidermi
        
        sluzaste
        
        izlucuju sluz za zadrzavanje vode, zastitu od isusavanja, klijanje (biljke susnih stanista)
        
        smolaste
        
        izlucuju smolu za obranu od biljojeda i patogena, zacijeljivanje rana kod iglicastih biljaka i izlucuju se kroz kutikulu
        
        solne
        
        izlucuju visak soli- halofiti (natrij, klorid) = omogucuju zivot u slanim uvjetima
        
        uljne
        
        stvaraju i pohranjuju etericna ulja za oprasivace ili odbijanje kukaca, farmaceutska i aromaticna vrijednost (menta, kadulja, lavanda)
        
        probavne
        
        ozlucuju enzime za probavu plijena (mesozderke)- proteaze i fosfataze
        
        nektariji
        
        izlucuju nektar (vod ot secera) za privlacenje oprasivaca(floralnii nekatriji na cvijetovima) ili se ravijajau na vegetativnim organima (ektrafloralni nektariji)
        
        epidermalne strukture sastavljene od bazalnog dijela, drška i žlijezdastog vrha
      - spremisna tkiva
      - mehanicka tkiva
      - provodno tkivo
        
        s obzirom na nacin postanka
        
        primarna
        
        diferencijacija iz prokambija
        
        protoksilem (prvi)
        suzen lumen, prstenasta i spiralna zadebljanja stijenke
        
        metaksilem
        siri lumen, tockasta ili poprecna zadebljanja stijenke
        
        meristemske stanice, gusta citoplazma, izduzene longitudalno
        
        protofloem
        
        metafloem
        
        sekundarna
        
        nastaju djelovanjem vaskularnog kambija (auksin)
        
        sekundarni ksilem (drvo)
        
        mrtvi dio
        
        1 more item...
        
        zivi dio
        
        1 more item...
        
        sekundarni floem
        
        sitaste st, sitaste cijevi, stanice pratilice, floemski parenhim, stanice likovnice parenhimske zraka kore
        
        s obzirom na funkciju
        
        ksilem
        
        provodi vodu s otopljenim mineralina od korijena do listova
        daje cvrstocu
        
        stavranje ksilemskih elemenata: geneticki, ozljede (parenhim se dif i nastaju izmedu vec postojecih elemenata), fitohormoni
        
        traheje (samo kritosjemenjace)
        
        primarne traheje iz prokambija, sekundarne iz kambija
        
        zadebljavanje stijenki produljenih stanica, raspadaju i umire protoplast, stijenke lignificiraju postavljenje u nizu i stapaju
        
        2 more items...
        
        stanice punilice (tile)
        
        parenhimske st oko traheja, u nju urastaju kroz otvore jazica
        
        u unutrašnjosti traheje se mjehurasto prošire, zatvore lumen traheje i onemoguće kolanje vode
        
        traheide
        
        papratnjače, golosjemenjače (jedini provodni element), kritosjemenjače
        
        filogenetski starije
        
        produžene prozenhimske stanice s ušiljenim vrhovima
        
        1 more item...
        
        stanice drvencice
        
        daje cvrstocu- izduzena skelenhimska vlakna s jednosavnim jazicama
        
        parenhimske stanice ksilema
        
        pohranjivanje privucnih tvari, nelignificarne stijenke
        
        parenhimske zrake srcike
        
        provodna i pricuvna uloga
        
        floem
        
        provodi asimilate (UH, secere, AK, hormone, viruse) iz listova prema korijenu
        
        sitaste stanice (paprati, golosjemenjace
        
        izduzene pojedinacne st sa sitastim podrucjima u ss
        
        sitaste cijevi (kritosjemnjace)
        
        clanci sitastih cijevi
        
        nastale od produzenih stanice sa sitasto probusenim ss (celuloza!!)
        
        zivi protoplast
        
        u citoplazmi; sluz, leukoplasti, skrobna zrnca
        
        provode asimilate jednu veg godinu -> zacepljuje kaloza -> nastaju nove sc djelovanjem vask kambija (kalozu razgraduje enzim kalaza)
        
        stanice pratilice (kritosjemenjace)
        
        gusta citoplazma, velika jezgra, mala vakuola, nema plastida, pazmodezmije sa sc
        
        parenhim (kod 1. i 2. floema)
        
        floemski parenhim (spremisna funkcija s celuloznim ss)
        
        floemske zrake srcike (radijalno provode asimilate)
        
        stanice likovnice
        
        mrtvi dio
        
        sklerenhimska vlakanca
        
        1 more item...
        
        sklerida
        
        1 more item...
        
        provodni snopici
        
        jednostavni
        
        radijalna (jednosupnice i dvosupnice)
        
        izmedu je jednoslojni ili viseslojni provodni parenhim
        
        s obzirom na broj ksilema i floema
        
        monoarhne (1k i 1f)
        
        diarhne (2k i 2f)
        
        triarhne (3k i 3f)
        
        poliarhne (vise (jednosupnice))
        
        slozeni
        
        koncentricni
        
        hadrocentricne
        
        leptocentricne
        
        kolaterani
        
        otvoreni, zatvoreni, bikolateralni
        
        zilne ovojnice
        
        obavijaju zile, sprijecavaju difundiranje hr tvari i vode u okolna tkiva
        
        skrobna ovojnica (parenhimske st sa skrobnim zrncima)
        
        mehanicka ovojnica
        
        sklerenhimska vlakanca
        
        endoderma ( u korijenu) odjeljuje od primarne kore
  - - - fotosinteza- u klorenhimu (parenhim s kloroplastima) = lsitovima
      - skladistenje ulja, skroba, vode, bj. ( u korijenu, gomoljima, sjemenkama)
        
        SKLADISNI PARENHIM
      - provodna uloga
        
        PROVODNI PARENHIM
      - regeneracija zbog sposobnosti dioba
      - zracni parenhim (AERENHIM)- omogucava plutanje i izmjenu plinoca kod vodenih biljaka