Hàng hóa đặc biệt: (quyền sử dụng đất, thương hiệu, chứng khoán)
Quyền sử dụng đất đai (mặt nước, bờ biển…):
Giao dịch là mua bán “quyền sử dụng”, không phải bề mặt địa lý.
Giá cả phát sinh từ tính khan hiếm của đất và nhu cầu phát triển sản xuất, dân cư.
Dòng tiền thu được chỉ là chuyển giao phương tiện thanh toán, không trực tiếp tạo ra giá trị mới.
Thương hiệu (danh tiếng):
Kết quả hao phí lao động, trí tuệ và thậm chí năng khiếu bẩm sinh (ví dụ: cầu thủ bóng đá).
Giá cả phản ánh lao động cụ thể, tài năng, tính khan hiếm và lợi ích kỳ vọng.
Bản chất vẫn là hàng hóa—cung cấp giá trị sử dụng cho bên mua (uy tín, tiếp thị…).
Chứng khoán, chứng quyền, giấy tờ có giá:
Phát sinh từ tổ chức kinh doanh có thực; mang lại thu nhập nhưng không trực tiếp là sản phẩm lao động.
C. Mác gọi là “tư bản giả” để phân biệt với tư bản tham gia sản xuất hàng hóa thật.
Giao dịch đem lại tiền cho người mua, nhưng đây chỉ là chuyển giao phương tiện thanh toán; không làm tăng khối lượng hàng hóa thật của xã hội.
Giá trị sử dụng của dịch vụ nằm ở công dụng phục vụ nhu cầu, không phải để phục vụ chính người cung ứng.
Trong thời đại phân công lao động sâu và công nghệ phát triển, dịch vụ ngày càng chiếm vị thế quan trọng.
Khác với hàng hóa hữu hình, dịch vụ không thể lưu trữ: sản xuất và tiêu dùng đồng thời.