Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Sự phát triển tâm lí cá nhân - Coggle Diagram

- - - - Khái niệm
        
        Triết học: Phương thức tồn tại của con người.
        
        Sinh học: Tiêu hao năng lượng thần kinh & cơ bắp để thoả mãn nhu cầu.
        
        Tâm lý học: Quan hệ tác động qua lại giữa người & thế giới → tạo sản phẩm cả 2 phía (chủ thể – khách thể).
      - Đặc điểm
        
        Đối tượng: Cái bị tác động để tạo sản phẩm hoặc hình thành cấu trúc tâm lý mới.
        
        Chủ thể: Người (hoặc nhóm người) – chủ động, tích cực.
        
        Mục đích: Biến đổi thế giới & bản thân.
        
        Tính gián tiếp: qua hình ảnh tâm công cụ lao động, ngôn ngữ
      - Cấu trúc
        
        Phía chủ thể :Hoạt động → Hành động → Thao tác
        
        Phía khách thể:Động cơ → Mục đích → Phương tiện
      - Các dạng hoạt động
        
        Theo cá thể:Vui chơi, Học tập, Lao động, Giao tiếp, Xã hội
        
        Theo sản phẩm:Thực tiễn (vật chất), Lí luận (tinh thần)
        
        Khác:Biến đổi, Nhận thức, Định hướng giá trị
      - Vai trò đối với phát triển tâm lý người
        
        Quyết định hình thành nhân cách qua:Đối tượng hoá: Tiếp thu kinh nghiệm xã hội. Chủ thể hoá: Thể hiện bản thân trong xã hội
        
        Điều kiện
        
        ✔ Phải tổ chức khoa học
        
        ✔ Dựa trên kinh nghiệm, chuẩn mực xã hội
        
        ✔ Được thúc đẩy bởi động cơ cao đẹp
    - - Khái niệm: Là sự tiếp xúc tâm lý giữa người với người. Quá trình trao đổi thông tin, cảm xúc, tri giác, ảnh hưởng lẫn nhau. Là phương thức xác lập và vận hành các quan hệ xã hội.
      - Các loại giao tiếp
        
        Theo khoảng cách:
        
        Trực tiếp: Mặt đối mặt, phát – nhận tín hiệu trực tiếp
        
        Gián tiếp: Qua thư từ, phương tiện truyền đạt
        
        Theo phương tiện:
        
        Vật chất: Hành động với vật thể
        
        Phi ngôn ngữ: Cử chỉ, nét mặt, điệu bộ
        
        Ngôn ngữ (tiếng nói, chữ viết): Đặc trưng của con người
        
        Theo quy cách:
        Chính thức: Theo chức trách, thể chế
        
        Không chính thức: Thân tình, không câu nệ hình thức
      - Vai trò đối với phát triển tâm lý – ý thức
        
        Là nhu cầu xã hội cơ bản của con người
        
        Giúp gia nhập các quan hệ xã hội, lĩnh hội chuẩn mực – văn hóa
        
        Giúp nhận thức người khác & bản thân, hình thành năng lực tự ý thức
        
        Là cầu nối phát triển tâm lý, ý thức, nhân cách
  - - - Bắt chước
      - Đồng nhất hoá
      - Lây lan
      - Học tập
      - Kế thừa
  - - - Giai đoạn phát triển tâm lí-xã hội
        
        Cần cù vs Tự ti (6-12 tuổi)
        
        Nhận thức bản thân vs Mơ hồ vai trò (12-20 tuổi)
        
        3.Chủ động vs Mặc cảm (3-6 tuổi)
        
        Thân mật vs Cô lập (20-40 tuổi)
        
        Tự lập vs Xấu hổ (1-3 tuổi)
        
        Sáng tạo vs. Trì trệ (40-65 tuổi)
        
        1.Tin tưởng vs Nghi ngờ (0-1 tuổi)
        
        Toàn vẹn vs. Tuyệt vọng (65+ tuổi)
      - Giai đoạn phát triển nhận thức:
        
        Giai đoạn giác - động (0-2 tuổi): Học qua giác quan & vận động
        
        Giai đoạn tiền thao tác (2-7 tuổi): Dùng biểu tượng (hình ảnh, ngôn ngữ)
        
        Giai đoạn thao tác cụ thể (7-11 tuổi): Tư duy logic với sự vật cụ thể
        
        Giai đoạn thao tác hình thức (11+ tuổi); Tư duy trừu tượng, suy luận cao cấp
    - - Nhi đồng ( từ 6-11 tuổi): Hoạt động chủ đạo là học tập.
      - Mẫu giáo ( từ 3-6 tuổi): Quan hệ xã hội và thế giới đồ vật. Hoạt động chơi là hoạt động chủ đạo.
      - Thiếu niên ( từ 11-15 tuổi): Tri thức khoa học và thế giới bạn bè, hoạt động học tập và quan hệ bạn bè là chủ đạo.
      - Trưởng thành ( từ 25-60 tuổi): Nghề nghiệp và quan hệ xã hội, hoạt động nghề nghiệp, hoạt động xã hội là hoạt động chủ đạo.
      - Ấu nhi ( từ 0-3 tuổi): Quan hệ chủ yếu là mẹ và người lớn, thế giới đồ vật. Tương tác mẹ-con và hành động với đồ vật là hành động chủ đạo.
      - Tuổi già > 60 tuổi : Quan hệ xã hội là hoạt động chủ đạo.
    - - Mỗi giai đoạn đặc trưng bởi các cấu trúc tâm lí mới
      - Trong mỗi giai đoạn phát triển đều có thời điểm rất nhạy cảm
      - Mỗi giai đoạn phát triển tâm lí gắn với một hoạt động chủ đạo
      - Giai đoạn chuyển tiếp thường xuất hiện các cuộc khủng hoảng
- - - - Thuyết tiền định: Tâm lí phát triển do yếu tố sinh học, di truyền Giáo dục chỉ có vai trò phụ, không làm thay đổi bản chất con người.
      - Thuyết duy cảm:Môi trường quyết định sự phát triển tâm lí.
        Bỏ qua vai trò cá nhân, không giải thích được sự khác biệt trong cùng môi trường.
      - Thuyết hội tụ 2 yếu tố
        
        Kết hợp yếu tố di truyền và môi trường nhưng máy móc.
        
        Vẫn xem yếu tố di truyền là chính, môi trường là điều kiện bộc lộ tiềm năng có sẵn.
        
        Coi sự phát triển là "chín muồi", thiếu tính chủ động và vai trò của giáo dục.
    - - Phát triển tâm lí không phải là tăng giảm số lượng, mà là biến đổi về chất.
      - Quá trình phát triển tâm lí là
        
        Trẻ tham gia hoạt động xã hội, từ đó hình thành đặc điểm tâm lí.
        
        Hoạt động và tương tác là động lực trực tiếp của phát triển tâm lí.
        
        Kế thừa văn hoá – xã hội
      - Sự thay đổi về tâm lí có thể nhanh chóng, đột biến, không đều đặn.
      - Yếu tố sinh học chỉ là điều kiện, không phải yếu tố quyết định.
- - - - Vị thế của thiếu niên trong gia đình đã được thay đổi.
      - Đời sống của thiếu niên trong nhà trường.
      - Vị thế của thiếu niên ngoài xã hội
    - - Phát triển mạnh mẽ nhưng không cân đối, ảnh hưởng đến vận động và cảm xúc
      - Não bộ phát triển
      - Thể chất phát triển
    - - Hoạt động học tập của thiếu niên
      - Hoạt động văn nghệ - thể thao
      - Giao tiếp của thiếu niên
      - Sự phát triển nhận thức tuổi thiếu niên
    - - khoảng 11–15 tuổi, gắn với giai đoạn học THCS và dậy thì
      - Là giai đoạn chuyển tiếp từ tuổi thơ sang tuổi trưởng thành
    - - Đời sống tình cảm của thiếu niên
      - Sự phát triển mạnh mẽ của tự ý thức
      - Sự hình thành đạo đức của thiếu niên
      - Vấn đề giáo dục thiếu niên trong xã hội hiện đại
  - - - Sự phát triển của tự ý thức
      - Lí tưởng sống và tính tích cực xã hội của thanh niên mới lớn
      - Tính tích cực xã hội của thanh niên đầu thanh niên
      - Tình cảm của thanh niên
    - - Định nghĩa độ tuổi* Lứa tuổi thanh niên thường được xác định từ 15 đến 25 tuổi, đặc trưng bởi sự trưởng thành và hoàn thiện cơ thể về giải phẫu và sinh lí sau giai đoạn dậy thì.
      - Phân chia hai thời kì:
        
        Thời kì 15 – 18 tuổi: Được gọi là tuổi đầu thanh niên (thanh niên mới lớn).
        
        Thời kì 18 – 25 tuổi: Được gọi là thanh niên trưởng thành.
    - - Chuyển đổi trong gia đình
      - Chuyển đổi trong quan hệ xã hội
      - Độc lập kinh tế
    - - Giai đoạn hoàn thiện: Thanh niên là thời kì hoàn thiện sự phát triển thể chất của con người về phương diện cấu tạo và chức năng.
      - Đặc điểm thể chất:
        
        Từ 15-18 tuổi (tuổi đầu thanh niên): Cơ thể còn gầy, yếu, các thiếu niên gái dậy thì sớm hơn và trưởng thành nhanh hơn thiếu niên trai.
        
        Từ 18-25 tuổi: Sức khỏe đạt tới mức cao nhất, các phản xạ nhạy nhạy bén, ít bị bệnh tật
    - - Hoạt động học tập của HS THPT
      - Sự phát triển nhận thức và trí tuệ của HS THPT