Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945 - Coggle Diagram
CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
1.Bối cảnh lịch sử
Trên thế giới, Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn kết thúc. Đầu 8/1945, quân Đồng minh tiến công Nhật Bản ở châu Á – Thái Bình Dương.
Ngày 6 và 9/8/1945, Mĩ thả hai quả bom nguyên tử xuống Hirôsima và Nagadaki.
Cùng thời gian này, Hồng quân Liên Xô tấn công đạo quân Quan Đông của Nhật Bản ở Đông Bắc Trung Quốc.
Ngày 15/8/1945, Nhật tuyên bố đầu hàng Đồng minh không điều kiện. Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc.
Ở Đông Dương, quân Nhật và chính phủ Trần Trọng Kim hoang mang, dao động. Đảng cộng sản Đông Dương đã có sự chuẩn bị đầy đủ về đường lối và phương pháp đấu tranh; lực lượng cách mạng được xây dựng và rèn luyện qua thực tiễn, đặc biệt là cao trào kháng Nhật cứu nước (3/1945); ở nhiều địa phương, quần chúng cách mạng đã sẵn sàng đứng lên khởi nghĩa khi thời cơ đến.
Ngày 13/8/1945, Trung ương Đảng và tổng bộ Việt Minh thành lập Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc, ban bố “Quân lệnh số 1”, chính thức phát lệnh Tổng khởi nghĩa trong cả nước.
Từ ngày 14 đến 15/8/1945, Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào thông qua kế hoạch lãnh đạo toàn dân Tổng khởi nghĩa.
Ngày 16 đến 17/8/1945, Đại hội Quốc dân họp ở Tân Trào tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa, cử ra Ủy ban Dân tộc giải phóng Việt Nam do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch .
2.Diễn biến chính
Ngày 14,15/8/1945, khởi nghĩa thắng lợi ở một số xã, huyện thuộc các tỉnh đồng bằng sông Hồng, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh,...
Chiều 16/8, một đơn vị quân giải phóng quân do Võ Nguyên Giáp chỉ huy từ Tân Trào tiến về giải phóng thị xã Thái Nguyên, mở đường tiến về Hà Nội.
Ngày 18/8, khởi nghĩa thắng lợi ở Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam là 4 tỉnh giành được chính quyền sớm nhất trong cả nước.
Ngày 19/8, khởi nghĩa thắng lợi ở Hà Hội.
Ngày 23/8, khởi nghĩa thắng lợi ở Huế.
Ngày 25/8, khởi nghĩa thắng lợi ở Sài Gòn.
Ngày 28/8, Đồng Nai Thượng và Hà Tiên là hai tỉnh cuối cùng giành được chính quyền.
Ngày 30/8/1945, vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị. Chế độ quân chủ Việt Nam hoàn toàn sụp đổ.
Ngày 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn độc lập, tuyên bố thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
3.Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa và bài học lịch sử
A.Nguyên nhân thắng lợi
*Nguyên nhân chủ quan
Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương, đứng đầu là Hồ Chí Minh cùng với đường lối cách mạng đúng đắn trên cơ sở vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lê-nin vào hoàn cảnh Việt Nam.
Sự chủ động, linh hoạt của các cấp bộ Đảng và Mặt trận Việt Minh trong quá trình chỉ đạo, tổ chức khởi nghĩa.
Truyền thống yêu nước, tinh thần kiên cường bất khuất của nhân dân trong cuộc đấu tranh vì độc lập, tự do.
Quá trình chuẩn bị và xây dựng lực lượng cho cách mạng giải phóng dân tộc trong suốt 15 năm (từ 1930, gắn liền với những bài học kinh nghiệm quý báu).
*Nguyên nhân khách quan
Thắng lợi của Hồng quân Liên Xô và quân Đồng minh đánh thắng phát xít, tạo ra thời cơ thuận lợi cho Tổng khởi nghĩa, đồng thời cổ vũ tinh thần đấu tranh giải phóng dân tộc của các tầng lớp nhân dân.
B.Ý nghĩa lịch sử
*Đối với Việt Nam
Cách mạng tháng Tám mở ra bước ngoặt lớn của dân tộc: kết thúc ách cai trị hơn 80 năm của thực dân Pháp và gần 5 năm của quân phiệt Nhật, chấm dứt vĩnh viễn chế độ phong kiến.
Đưa đến sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa – nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á.
Mở đầu kỉ nguyên mới: kỉ nguyên độc lập, tự do, nhân dân lao động nắm chính quyền, làm chủ đất nước, giải phóng dân tộc, gắn liền với giải phóng xã hội.
Đảng Cộng sản Đông Dương từ một đảng bí mật trở thành đảng cầm quyền, chuẩn bị điều kiện tiên quyết cho những thắng lợi tiếp theo cách mạng Việt Nam.
*Đối với thế giới
Góp phần vào chiến thắng chống chủ nghĩa phát xít trong Chiến tranh thế giới thứ hai.
Chọc thủng khâu trọng yếu nhất trong hệ thống thuộc địa, làm suy yếu chủ nghĩa đế quốc.
Góp phần cổ vũ các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc đứng lên đấu tranh tự giải phóng, đồng thời có ảnh hưởng đến công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của Lào và Campuchia.
C.Bài học kinh nghiệm
Sự lãnh đạo của Đảng: cần có đường lối chiến lược đúng đắn và vận dụng sáng tạo, linh hoạt vào điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của đất nước.
Phát huy sức mạnh khối đoàn kết toàn dân: cần tập hợp, tổ chức các lực lượng yêu nước rộng rãi trong một mặt trận, từ đó phát huy sức mạnh to lớn của các tầng lớp nhân dân và khối đoàn kết toàn dân.
Xác định thời cơ, tạo và chớp thời cơ: cần xác định rõ thời cơ và giá trị của thời cơ; chủ động tạo thời cơ và nhanh chóng chớp thời cơ để hành động.
Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại: cần có sự kết hợp giữa nội lực trong nước với điều kiện thuận lợi từ bên ngoài, giữa nhân tố chủ quan và nhân tố khách quan, trong đó nhân tố chủ quan giữ vai trò quyết định.