Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

بیماری‌های شغلی ریه 🏭🫁 - Coggle Diagram

- - - - رسوب در Upper Respiratory Tract/Proximal Airway 👃
      - ایجاد برونکواسپاسم و سرفه (ریه سالم است) 🗣️
    - - درگیر کردن نواحی عمیق (برونشیول‌ها، آلوئول‌ها) 🫁
    - - > 10 µm: در مژک‌ها گرفتار (نفوذ نمی‌کند) 🚫
      - 10-2.5 µm: نفوذ به Tracheobronchial Tree (مثل سیلیکا، آلومینیوم، آهن) 🌲
      - < 2.5 µm: نفوذ به آلوئول‌ها 🎯
      - < 0.1 µm: ورود به گردش خون (عوارض محیطی) 🩸
  - - - ایجاد Pneumoconiosis (واکنش معمول: فیبروز 🕸️)
    - - ایجاد Hypersensitivity Pneumonitis (واکنش حساسیتی) 🤧
  - - - Small Rounded Opacities: در سیلیکوزیس و Coal Workers (ندول‌های ندولر در لوب‌های فوقانی) ⚪
      - Small Linear Opacities: در آزبستوزیس ➖
    - - اطلاعات زیادی نمی‌دهد (معمولاً).
      - HRCT در تشخیص آزبستوزیس کاربرد دارد.
      - در Hypersensitivity Pneumonitis می‌توان پترن‌های Organic Dust را دید.
- - - - حالت حاد (Acute) ⚡:
        
        زمان: 6-9 ماه اول تماس.
        
        تظاهر: Interstitial Pneumonia (ضایعات بزرگ و کوچک).
        
        تشابه: شبیه Alveolar Proteinosis (پروتئین‌های سرمی وارد آلوئول شده و آن را پر می‌کنند).
        
        رادیوگرافی: ندول‌های متعدد کنار هم (بیشتر در قاعده ریه راست)، گاهی میلیاری یا دیفیوز.
        
        پیشرونده: مورتالیتی بالا در صورت عدم کنترل.
        
        درمان: Whole-lung Lavage (شستشوی آلوئول‌ها با برونکوسکوپ و سرم تا ریه Clear شود). 🚿
      - حالت مزمن (Chronic) ⏳:
        
        زمان: بعد از 9 ماه و طی 1 تا 10 سال (حجم ماده کم، مدت زمان طولانی).
        
        CXR: Small Rounded Opacities (کدورت‌های ندولر).
        
        پیشرفت: ندول‌ها به هم متصل شده و فیبروز شدید پیشرونده (Progressive Massive Fibrosis - PMF) ایجاد می‌کنند.
        
        PMF: فیبروز دوطرفه در قله‌های لوب‌های فوقانی ریه. ندول‌ها > 1 سانتی‌متر.
        
        اگر PMF > 2/3 ریه را درگیر کند، باعث نارسایی تنفسی می‌شود.
        
        نکته: در این بیماران، سرفه و Productive Cough دارند، اما چون پارانشیم سالم است، دیس‌پنه (تنگی نفس) ندارند.
    - - DDX CXR ندول‌های ریز: سیلیکوزیس یا Miliary TB. 🕵️‍♂️
      - "اگر CXR شلوغ و پر از ندول‌های ریز، ولی بیمار کاملاً سالم بود" ➡️ شک به سیلیکوزیس.
      - "سیلیس اختلال عملکرد ماکروفاژها" ➡️ مستعد عفونت TB و قارچی. 🍄
        
        ریسک سل: افزایش می‌یابد. همیشه تست TB بگیرید! (غربالگری سل پنهان).
        
        درمان سل نهفته (Latent TB): در کارگران مواجه با سیلیس، حتماً درمان می‌شود (طولانی‌تر به دلیل اختلال ماکروفاژ). 🗓️
      - سیلیس سیستم ایمنی را درگیر می‌کند ➡️ فعال شدن آرتریت روماتوئید (RA) و اسکلرودرمی. 🤕
        
        (دردهای عضلانی/مفصلی، خشکی صبحگاهی با الگوی روماتولوژیک).
      - درمان: فقط دوری از سیلیس. 🚫
    - - CT: ریه تخریب شده (در کارگران معدن)، فیبروز در قسمت فوقانی، راه هوایی دیلاته.
      - لنفادنوپاتی (Lymphadenopathy): گره لنفی پوست تخم مرغی (Eggshell Lymph Node). 🥚
        
        نشان‌دهنده سل نهفته، نیاز به بررسی TB ثانویه.
      - باسیل نهفته: در این بیماران مستعد فعال شدن TB است.
  - - - فرم Simple: پس از 15-20 سال تماس. ندول‌ها اختلال عملکرد ریه ایجاد نمی‌کنند.
      - فرم Complication: ندول‌ها > 1 سانتی‌متر (شکل ندول‌ها با سیلیکوزیس فرق نمی‌کند).
        
        PMF (Pulmonary Massive Fibrosis) ناشی از CWP: نارسایی تنفسی، افزایش مورتالیتی.
    - - Chronic Cough از نوع Productive Cough (بسیار شبیه COPD، حتی در غیرسیگاری‌ها). 咳
      - سمع شبیه COPD (غیرقابل افتراق بالینی).
      - خلط سیاه رنگ.
    - - CXR: Small Round Opacities (درشت‌تر از سیلیکوزیس). ⚪
      - CT/CXR در مراحل اولیه PMF: اغلب نرمال.
      - برونکوسکوپی: پیگمانتاسیون اپی‌تلیوم راه‌های هوایی (رنگ سیاه مخاط).
      - "COPD بدون سیگار کشیدن": این افراد الگوی آمفیزم سیگار را دارند.
    - - سه جزء:
        
        ندول‌های پنوموکونیوتیک (نکروزه، حفره‌دار - Cavitary).
        
        سرولوژی آرتریت روماتوئید مثبت.
        
        گره‌های بزرگ.
      - ندول‌های دوطرفه، فیبروزه یا حفره‌دار.
  - - - بیماری روماتولوژیک اینترستیشیال همراه با گرانولوم.
      - درگیری پارانشیم ریه و لنف نودها.
      - گرانولوم‌ها: Noncaseating (وجه افتراقی از TB). 🧀🚫
      - انباشت بریلیوم با Specific CD4+ T cell (در آزمایشگاه).
    - - حالت حاد: Chemical Bronchitis و Pneumonitis.
      - حالت مزمن: بسیار شبیه سارکوئیدوز، ایجاد Multi-systemic Granulomatosis.
    - - سابقه مواجهه (History of Exposure).
      - بررسی‌های آزمایشگاهی: Beryllium Lymphocyte Proliferation Test (BELPT). 🧪
    - - "اگر شک به بریلیوزیس بود، BAL انجام دهید و لنفوسیت‌ها را در معرض عامل قرار دهید."
    - - حالت حاد: کورتیکواستروئید (با احتیاط در مورد TB). 💊
      - بهترین راه حل: دوری از محیط آلوده. 🚫
  - - - ورود به ریه و عدم خروج (Carcinogen). ☠️
      - رسوب در آلوئول و گردش خون.
      - رسوب در سرووز پریتوئن، پلور، پریکارد ➡️ فیبروز و کلسیفیکاسیون.
      - فیبرهای کوچک توسط سلول‌های لنفاوی برداشته می‌شوند ولی از ریه خارج نمی‌شوند و در سیستم لنفاوی می‌مانند.
      - در پلور: رسوب آزبست ➡️ ضخیم شدن پلور (Pleural Thickening) ➡️ اختلال در دم و بازدم.
      - Longer Fibers رسوب و نفوذ بیشتری دارند. 📏
    - - حتی یک‌بار تماس با فیبرهای آزبست ➡️ ریسک بدخیمی (حتی 10 سال بعد). ⚠️
      - مقدار کم آن هم می‌تواند شانس بدخیمی را بالا ببرد.
    - - ایجاد فیبروز پلور.
      - ایجاد فیبروز ریه (Pulmonary Fibrosis).
      - ایجاد کنسرهای سیستم تنفسی.
      - ایجاد مزوتلیوما پلورال و پریتوئن (Pleural and Peritoneal Mesothelioma).
      - نکته: کنسر و مزوتلیوما ناشی از آزبست درمان ندارند. 💔
    - - نفوذ آزبست ➡️ تدریجی (حدود 10 سال) ➡️ Thickening پلور ➡️ کلسیفیکاسیون + مزوتلیوما.
      - در تصویربرداری به صورت Pleural Plaques دیده می‌شود.
      - تنگی نفس و درد قفسه سینه.
      - DDX پلاک‌های کلسیفیه پلور: آزبست، بیماری TB، تروما (باقی ماندن خون و کلسیفیه شدن).
      - "ضخیم شدن و کلسیفیه شدن پریکارد" ➡️ آزبستوز یا TB.
    - - Asbestos Bodies: حالتی شبیه چوب کبریت در پارانشیم ریه (در پاتولوژی نشان‌دهنده تماس با آزبست). 🥢
      - Lung Carcinoma: حدود 15-20 سال بعد از تماس (ریسک فاکتور مهم: سیگار؛ اثر Additive). 🚬
      - Mesothelioma: حدود 40 سال پس از مواجهه (ارتباطی با سیگار کشیدن ندارد). ♋
      - CXR: ضخیم شدن پلور (در حالت PA مایع در Costophrenic Angle، در AP در قسمت‌های پشتی).
      - CT: پلور به وضوح دیده می‌شود (به علت کلسیفیه شدن و بدخیم شدن).
      - Comet Tail Sign: در آزبستوز دیده می‌شود (نشان‌دهنده آتلکتازی). 🌠
      - Benign Asbestosis Pleural Effusion: پلورال افیوژن اگزوداتیو.
    - - آقای 72 ساله، سرفه و تنگی نفس پیشرونده، کراکل دمی در نیمه تحتانی ریه، CXR: افزایش نمای اینترسیشیال در قواعد + پلاک‌های پلورال. محتمل‌ترین تشخیص: آزبستوزیس.
- - - - علائم: شبیه سرماخوردگی (تب و لرز شدید، سرفه). 🤒
      - CT: Ground-glass opacification/opacity, Mosaic attenuation, Centrilobular nodules. 🌫️
      - درمان: دوری از مواجهه مجدد. 🚫
    - - اگر مواجهه کم ادامه پیدا کند.
      - علائم: تنفسی (سرفه، Productive Cough، ویزینگ، Hyperresponsiveness) شبیه آسم. 🗣️
      - "اگر مریض روستایی با سرفه و تنگی نفس، در مورد شغل و مواجهه با پرنده/گیاه/نقاشی پرسیده شود."
      - اگر درمان نشود، 5-6 ساعت پس از مواجهه رفع می‌شود تا مواجهه مجدد.
      - درمان: کورتیکواستروئید. 💊
    - - اگر در مرحله تحت حاد شناخته نشود و مواجهه ادامه یابد.
      - منجر به فیبروز می‌شود. 🕸️
      - CT: Fibrosis, Lower Lobe Honeycombing, Emphysema.
      - درمان: ندارد. 💔
      - رادیوگرافی: پرهوایی یا درگیری در قسمت‌هایی از لوب فوقانی (رسوب محرک‌ها).