Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ARDS: سندرم زجر تنفسی حاد 🚨, پاپ دت! :musical_note: - Coggle Diagram
ARDS: سندرم زجر تنفسی حاد 🚨
انواع نارسایی تنفسی 🌬️
1. هیپوکسِمیک (Type I) 📉
تعریف: PaO2 < 60 mmHg
علل 💡:
محتوای پایین اکسیژن محیط (مثلاً در ارتفاعات ⛰️)
اختلال تهویه-خونرسانی (V/Q Mismatch) (مثلاً در آمبولی ریه 🩸)
شانت (Shunt): خون اکسیژندار با خون غیر اکسیژنه سیستم وریدی مخلوط میشود. 🔄
واش. :bath:
2. هایپرکاپنیک (Type II) 📈
تعریف: PaCO2 > 45 mmHg
علل 💡:
افزایش مقاومت راههای هوایی (بیماری ریوی انسدادی مزمن، آسم 💨)
کاهش تلاش تنفسی (عوارض دارویی 💊، ضایعه ساقه مغز 🧠، OHS)
کاهش فضای تبادلی در ریهها (مثلاً برونشیت مزمن 🤧)
اختلالات عصبی-ماهیچهای (سندرم گیلن باره 🦵، میاستنی گراو 💪، بیماری نورونهای حرکتی)
قفسه سینه بدشکل (کیفواسکولیوز 🦴) یا سفت (اسپوندیلیت آنکیلوزان)
تعریف ARDS (سندرم زجر تنفسی حاد) 💔
تنگی نفس شدید با شروع سریع (< 1 هفته) ⚡
هیپوکسمی شدید و نارسایی تنفسی 📉
ارتشاح آلوئولار دو طرفه و منتشر ریه (Bilateral Diffuse Alveolar Infiltrates) 🌫️
علل قلبی مطرح نباشد
(Non-cardiogenic pulmonary edema) ❤️🩹
"BAD LUNGS" Mnemonic (نکات کلیدی ARDS):
B
ilateral infiltrates (دو طرفه)
A
cute onset (<1 week) (شروع سریع)
D
iffuse (منتشر)
L
ung injury (آسیب ریه)
U
nderlying cause (علت زمینهای)
N
on-cardiogenic (غیر قلبی)
G
as exchange impairment (اختلال تبادل گاز)
S
evere hypoxemia (هیپوکسمی شدید)
مراحل شدت ARDS 📏
خفیف (Mild)
متوسط (Moderate)
شدید (Severe)
اتیولوژی ARDS (علل) 💥
آسیب مستقیم ریه (Direct Lung Injury) 🎯:
پنومونی (Pneumonia) 🫁 (شایعترین علت ARDS: 40-60%)
آسپیراسیون محتویات معده (Aspiration of gastric contents) 🤮
کنتوز ریوی (Pulmonary contusion) 🤕
غرق شدن (Near-drowning) 🌊
آسیب استنشاقی سمی (Toxic inhalation injury) ☠️
آسیب غیرمستقیم ریه (Indirect Lung Injury) ➡️:
سپسیس (Sepsis) 🩸 (شایعترین علت ARDS: 40-60%)
ترومای شدید (Severe trauma) 💥
شکستگیهای متعدد استخوان (Multiple bone fractures) 🦴
سینه شناور (Flail chest)
ترومای سر (Head trauma) 🧠
سوختگی (Burns) 🔥
تزریقات متعدد خون (Multiple transfusions) 💉
مصرف بیش از حد دارو (Drug overdose) 💊
پانکراتیت (Pancreatitis) 🔪
پس از بایپس قلبی-ریوی (Post-cardiopulmonary bypass)
ریسک فاکتورهای ARDS 🎲:
سن بالا 👴
الکلیسم 🍺
اسیدوز متابولیک 📉
پانکراتیت 🔪
شدت زیاد وضعیت CRITICAL 🆘
پاتوفیزیولوژی و مراحل ARDS 🔬
1. Exudative Phase 💧
زمان:
7 روز اول (ممکن است تا روز 5 علائم نداشته باشد).
اتفاقات:
آسیب سلولهای اندوتلیال مویرگی و پنوموسیتهای نوع I 💔
تجمع مایع پروتئینی در فضاهای بینابینی و آلوئولی (ادم) 🌊
افزایش LTB4, INFα, IL (مدیاتورهای التهابی) 🔥
افزایش سلولهای التهابی (به خصوص نوتروفیل) ⚪
تشکیل Hyaline membrane در آلوئولها (مثل شیشه مات) 🌫️
تشکیل میکروترومبوسها در عروق ریوی و آسیب عروق ریوی clot
کلاپس نواحی وابسته (dependent) و ادم آلوئولار در آنجا 🕳️
کاهش Compliance ریه (سفتی ریه) 🧱
ایجاد شانت و هیپوکسمی 🔄📉
افزایش PCO2 ثانویه به افزایش dead space 📈
2. Proliferative Phase 🌱
زمان:
روز 7-21
اتفاقات:
بسیاری از بیماران بهبود یافته و از دستگاه جدا میشوند. ✅
عده کمتری نیز سیر پیشرونده دارند (فیبروز ریوی). 🚧
اولین علامت بهبودی: حذف اگزودای آلوئولی و افزایش لنفوسیت در بافت ریه.
افزایش پنوموسیتهای نوع 1 و 2.
افزایش سورفاکتانت.
3.Fibrotic Phase 🕸️
زمان:
در اغلب موارد خوب میشوند و بهندرت فیبروز ریه رخ میدهد.
اتفاقات (در صورت وقوع):
نواحی آمفیزم و بولهای بزرگ 🎈
افزایش خطر پنوموتوراکس 💨
کاهش اتساع ریه (Compliance) 📉
افزایش dead space ⬆️
انسداد عروقی 🛑
افزایش PHTN (فشار خون ریوی) 📈
افزایش مورتالیتی (مرگ و میر) 💀
(هرگاه فیبروز ببینیم = افزایش مرگ و میر)
تشخیص و تصویربرداری (Imaging) 🖼️
موارد به نفع ARDS در CXR (گرافی سینه) 🩻:
عدم وجود پلورال افیوژن (Pleural effusion) 💧🚫
عدم وجود کاردیومگالی (Cardiomegaly - بزرگ شدن قلب) ❤️🚫
عدم تغییر الگوی عروقی ریوی (Normal vascular pattern) 🌳✅
تشخیصهای افتراقی (DDX) 🧐:
خونریزی آلوئولار (Alveolar hemorrhage) 🩸
ادم قلبی ریوی (Cardiogenic pulmonary edema) 🫀
پنومونی دوطرفه (Bilateral pneumonia) 🫁:left_right_arrow:
پنومونیت (Pneumonitis) 🔥
رادیوتراپی (Radiotherapy) ☢️
طبقهبندی شدت ARDS (بر اساس PaO2/FiO2) 📊:
Mild ARDS (خفیف):
PaO2/FiO2 201-300 mmHg (با PEEP یا CPAP ≥ 5 cm H2O)
Moderate ARDS (متوسط):
PaO2/FiO2 101-200 mmHg (با PEEP ≥ 5 cm H2O)
Severe ARDS (شدید):
PaO2/FiO2 ≤ 100 mmHg (با PEEP ≥ 5 cm H2O)
Prognosis & Mortality 📉
علت اصلی مرگ: غیر ریوی (سپسیس 🩸 و نارسایی چند عضوی 💀).
ریسک فاکتورهای مورتالیتی 🎲:
سن بالاتر 👵👴
نارسایی عضوی قبلی (کبدی مزمن، سیروز، الکلی، ضعف ایمنی) 🤢
نکته:
آسیب مستقیم ریه (مثل پنومونی، آسپیراسیون، کنتوز) سبب افزایش انفرادی مورتالیتی نیست (بلکه شدت ARDS است که باعث افزایش مورتالیتی میشود).
پاپ دت! :musical_note: