Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
NOKTALAMA İŞARETLERİ - Coggle Diagram
NOKTALAMA
İŞARETLERİ
NOKTA
Sayılardan sonra sıra bildirmek için konnur.
Arka arkaya sıralandıkları için virgülle veya çizgiyle ayrılan rakamlardan yalnızca sonuncu rakamdan sonra nokta konur.
Bazı kısaltmaların sonuna konur.
Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur:
Cümlenin sonun konur.
Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur
Genel ağ adreslerinde kullanılır
VİRGÜL
Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur
Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için ara sözlerin veya ara cümlelerin başına ve sonuna konur
Tırnak içinde olmayan alıntı cümlelerinden sonra konur
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur
Konuşma çizgisinden sonraki alıntı cümlesinin bitimine konur
Kendisinden sonraki cümleye bağlı olarak ret, kabul ve teşvik bildiren hayır, yok, evet, peki, pekâlâ, tamam, olur, hayhay, başüstüne, öyle, haydi, elbette gibi kelimelerden sonra konur
Edebî eserlerde konuşma bölümünden önceki ifadenin sonuna konur.
Hitap için kullanılan kelimelerden sonra konur
NOKTALI VİRGÜL
Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur
İkiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir
Kendi içinde virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur
İKİ NOKTA
Kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonuna konur
Karşılıklı konuşmalarda, konuşan kişiyi belirten sözlerden sonra konur
Kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna konur
Edebi eserlerde konuşma bölümünden önceki ifadenin sonuna konur
Genel ağ adreslerinde kullanılır.
ÜÇ NOKTA
Alıntılarda başta, ortada ve sonda alınmayan kelime veya bölümlerin yerine konur.
Ünlem ve seslenmelerde anlatımı pekiştirmek için konur
Kaba sayıldığı için veya bir başka sebepten dolayı açık yazılmak istenmeyen kelime ve bölümlerin yerine konur:
Karşılıklı konuşmalarda, yeterli olmayan, eksik bırakılan cevaplarda kullanılır
Anlatım olarak tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur.
SORU İŞARETi
Soru bildiren ancak soru eki veya sözü içermeyen cümlelerin sonuna konur
Bilinmeyen, kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan yer, tarih vb. durumlar için kullanılır
Soru eki veya sözü içeren cümle veya sözlerin sonuna konur
ÜNLEM İŞARETİ
Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümle veya ibarelerin sonuna konur
Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra konur:
Aşağıda örnek olarak verilen iki kullanım da doğrudur
Alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır
UZUN ÇİZGİ
Oyunlarda uzun çizgi konuşanın adından sonra da konabilir:
Yazıda satır başına alınan konuşmaları göstermek için kullanılır. Buna konuşma çizgiside denir
KISA ÇİZGİ
Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için ara sözlerin veya ara cümlelerin başına ve sonuna konur, bitişik yazılır:
Kelimelerin kökleri, gövdeleri ve eklerini birbirinden ayırmak için kullanılır
Satıra sığmayan kelimeler bölünürken satır sonuna konur
Fiil kök ve gövdelerini göstermek için kullanılır
İsim yapma eklerinin başına, fiil yapma eklerinin başına ve sonuna konur
Heceleri göstermek için kullanılır:
Arasında, ve, ile, ila, …-den …-e anlamlarını vermek için kelimeler veya sayılar arasında kullanılır
EĞİK ÇİZGİ
Dizeler yan yana yazıldığında aralarına konur:
Adres yazarken apartman numarası ile daire numarası arasına ve semt ile şehir arasına konur
Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur
Dil bilgisinde eklerin farklı biçimlerini göstermek için kullanılır
Genel ağ adreslerinde kullanılır
Fizik, matematik vb. alanlarda birimler arası orantıları gösterirken eğik çizgi araya boşluk konulmadan kullanılır:
KESME İŞARETİ
Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır
Belli bir kanun, tüzük, yönetmelik kastedildiğinde büyük harfle yazılan kanun, tüzük, yönetmelik sözlerinin ek alması durumunda kesme işareti kullanılır
Yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğu zaman ekten önce kesme işareti kullanılır
Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti yay ayraçtan önce kullanılır
Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz
Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için konur
Sayılara getirilen ekleri ayırmak için konur:
Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adlarına gelen ekleri ayırmak için konur
Seslerin ölçü ve söyleyiş gereği düştüğünü göstermek için kullanılır
TIRNAK İŞARETİ
Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tırnak içine alınır
Cümle içerisinde eserlerin ve yazıların adları ile bölüm başlıkları tırnak içine alınır
Özel olarak vurgulanmak istenen sözler tırnak içine alınır
YAY AYRAÇ
Cümledeki anlamı tamamlayan ve cümlenin dışında kalan ek bilgiler için kullanılır. Yay ayraç içinde bulunan ve yargı bildiren anlatımların sonuna uygun noktalama işareti konur
Özel veya cins isme ait ek, ayraçtan önce yazılır
Tiyatro eserlerinde ve senaryolarda konuşanın hareketlerini, durumunu açıklamak ve göstermek için kullanılır
Alıntıların aktarıldığı eseri, yazarı veya künye bilgilerini göstermek için kullanılır:
Alıntılarda, alınmayan kelime veya bölümlerin yerine konulan üç nokta, yay ayraç içine alınabilir.
Bir söze alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırmak için kullanılan ünlem işareti yay ayraç içine alınır:
Bir bilginin şüpheyle karşılandığını veya kesin olmadığını göstermek için kullanılan soru işareti yay ayraç içine alınır:
KÖŞELİ AYRAÇ
Ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce köşeli ayraç kullanılır
Metin aktarmalarında, çevirilerde, alıntılarda çalışmayı yapanın eklediği sözler için kullanılır:
Kaynak olarak verilen kitap veya makalelerin künyelerine ilişkin bazı ayrıntıları göstermek için kullanılır
