Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การเปลี่ยนแปลงด้านร่างกายและจิตสังคมในแต่ละไตรมาสของการตั้งครรภ์และการพยาบ…
การเปลี่ยนแปลงด้านร่างกายและจิตสังคมในแต่ละไตรมาสของการตั้งครรภ์และการพยาบาล
ไตรมาสที่ 1 (1–12 สัปดาห์)
การเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย
ระบบสืบพันธุ์
คัดตึงเต้านม หัวนมไว
มีเลือดไปเลี้ยงอวัยวะสืบพันธุ์เพิ่มขึ้น
มดลูกขยายขึ้นเล็กน้อย
ระบบทางเดินอาหาร
คลื่นไส้อาเจียน (แพ้ท้อง)
เบื่ออาหาร หรืออยากอาหารบางชนิด
ระบบทางเดินปัสสาวะ
ปัสสาวะบ่อยจากมดลูกกดกระเพาะปัสสาวะ
ระบบต่อมไร้ท่อ
ฮอร์โมน hCG, estrogen, progesterone เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
ระบบผิวหนัง
มีเม็ดสีเพิ่ม เช่น ปานดำที่หัวนม หรือหน้าผาก
ระบบกล้ามเนื้อและกระดูก
ยังไม่มีการเปลี่ยนแปลงเด่นชัด แต่เริ่มรู้สึกอ่อนเพลีย
ระบบหัวใจและหลอดเลือด
ความดันโลหิตลดลงช่วงต้น
หัวใจเต้นเร็วขึ้นเล็กน้อย
ระบบประสาท
อารมณ์แปรปรวน ปวดศีรษะบ่อย
การพยาบาล
ประเมินสุขภาพทั่วไปและภาวะโภชนาการ
ให้ข้อมูลเกี่ยวกับพัฒนาการของการตั้งครรภ์และการเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย
แนะนำวิธีบรรเทาอาการแพ้ท้อง เช่น การรับประทานอาหารบ่อยครั้งแต่ปริมาณน้อย
ส่งเสริมให้มาฝากครรภ์แต่เนิ่น ๆ
สนับสนุนด้านจิตใจ ให้คำแนะนำในการปรับตัวทางอารมณ์และครอบครัว
การเปลี่ยนแปลงทางจิตสังคม
รู้สึกวิตกกังวลเกี่ยวกับการตั้งครรภ์ ความปลอดภัยของทารก และบทบาทแม่
อารมณ์แปรปรวนง่ายจากฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลง
ต้องการการสนับสนุนจากครอบครัว โดยเฉพาะสามี
เริ่มปรับตัวต่อบทบาทใหม่
ไตรมาสที่ 2 (13–27 สัปดาห์)
การเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย
ระบบสืบพันธุ์
เริ่มรู้สึกถึงการดิ้นของทารก
:เต้านมขยายขึ้น
มดลูกโตขึ้นจนพ้นอุ้งเชิงกราน
ระบบทางเดินอาหาร
อาการแพ้ท้องลดลง
อาจท้องผูกเพราะลำไส้เคลื่อนตัวช้าลง
ระบบทางเดินปัสสาวะ
อาการปัสสาวะบ่อยลดลงชั่วคราว
ระบบประสาท
อารมณ์เริ่มคงที่มากขึ้น
รู้สึกเชื่อมโยงกับทารกในครรภ์มากขึ้น
ระบบกล้ามเนื้อและกระดูก
เริ่มรู้สึกปวดหลังจากน้ำหนักมดลูกเพิ่ม
ระบบหัวใจและหลอดเลือด
ปริมาณเลือดในร่างกายเพิ่มขึ้น 30–50%
หัวใจทำงานมากขึ้น
ระบบผิวหนัง
มีเส้นกลางท้อง (linea nigra)
เริ่มมีรอยแตกลาย (striae gravidarum)
ระบบต่อมไร้ท่อ
ฮอร์โมนยังคงสูงอยู่
เพิ่มความไวต่ออินซูลิน
การเปลี่ยนแปลงทางจิตสังคม
รู้สึกใกล้ชิดกับทารกในครรภ์มากขึ้น
มีความมั่นใจมากขึ้นเกี่ยวกับการเป็นแม่
มีการสื่อสารกับทารก เช่น การพูดหรือสัมผัสหน้าท้อง
ต้องการความเข้าใจและการยอมรับจากคู่สมรสและครอบครัว
การพยาบาล
ประเมินการเจริญเติบโตของมดลูกและสุขภาพทารก
ให้ความรู้เกี่ยวกับโภชนาการ การออกกำลังกายเบา ๆ และการดูแลตนเอง
สังเกตอาการแทรกซ้อน เช่น ความดันโลหิตสูง หรือภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์
สนับสนุนการมีส่วนร่วมของคู่สมรส
แนะนำเรื่องการเตรียมตัวสำหรับการคลอดและการเลี้ยงดูทารก
ไตรมาสที่ 3 (28–40 สัปดาห์)
การเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย
ระบบสืบพันธุ์
ช่องคลอดบวมและมีสารหล่อลื่นมากขึ้น
หัวนมอาจมีน้ำนมเหลือง (colostrum)
มดลูกขยายถึงใต้ชายโครง
ระบบทางเดินอาหาร
ท้องอืด แสบร้อนกลางอก เพราะมดลูกกดกระเพาะอาหาร
ท้องผูก
ระบบทางเดินปัสสาวะ
ปัสสาวะบ่อยอีกครั้งเนื่องจากมดลูกกดกระเพาะปัสสาวะมากขึ้น
ระบบหัวใจและหลอดเลือด
หลอดเลือดดำขยายตัว อาจมีเส้นเลือดขอด
อาจมีภาวะความดันโลหิตสูงปลายครรภ์
ระบบผิวหนัง
รอยแตกลายชัดเจนขึ้น
อาจคันผิวหนังจากการยืดตัว
ระบบต่อมไร้ท่อ
ฮอร์โมน oxytocin และ prolactin เพิ่มขึ้น
เตรียมร่างกายสำหรับการคลอดและให้นม
ระบบกล้ามเนื้อและกระดูก
ปวดหลังมากขึ้น
ข้อต่อเชิงกรานเริ่มยืดเพื่อเตรียมคลอด
ระบบประสาท
อารมณ์อาจเครียด วิตกกังวลเรื่องการคลอด
นอนไม่หลับบ่อยขึ้น
การเปลี่ยนแปลงทางจิตสังคม
ตื่นเต้นและวิตกกังวลเกี่ยวกับการคลอด
ต้องการการสนับสนุนจากทีมพยาบาลและครอบครัว
วางแผนการคลอดและการดูแลหลังคลอด
เริ่มมีจินตนาการเกี่ยวกับบทบาทความเป็นแม่และครอบครัวใหม่
การพยาบาล
เฝ้าระวังอาการแทรกซ้อน เช่น ภาวะครรภ์เป็นพิษ หรือรกเกาะต่ำ
ให้ความรู้เรื่องสัญญาณเตือนการคลอด
แนะนำการเตรียมตัวเข้าสู่การคลอด เช่น การฝึกหายใจ การเตรียมของใช้ทารก
ส่งเสริมการดูแลจิตใจ และเตรียมความพร้อมด้านอารมณ์
ให้ข้อมูลเกี่ยวกับการดูแลทารกแรกเกิด และการให้นมแม่