Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Biologie - Coggle Diagram
Biologie
T5: Micro-organismen
Virussen
Bouw:
- Basis: DNA/RNA + eiwitmantel/capside + spikes
- Extra: Enveloppe of staartvezels
Types:
- Veelvlakkig: DNA/RNA in capside
- Bolvormig: Veelvlakkig + enveloppe
- Spiraal/staafvormig: Eiwitmantel/capside rond spiraalvormige DNA/RNA
- Complex: Kop (eiwitmantel/capside + DNA/RNA) -Hals - Staart (staartvezels + spikes)
Metabolisme:
- Geen eigen metabolisme
- Dierlijk: Met of zonder enveloppe
- Plantaardig: Zonder enveloppe
- Bacteriofaag: Complex
Vermeerdering:
-Toeval
- Vasthechting virus
- Injectie erfelijk materiaal
- Productie bouwstenen virus
- Samenstellen nieuwe virussen
- Openbarsten gastheeercel en vrijkomen nieuwe virussen
-
Gisten
Bouw:
- Schimmel
- Eencellig
- Eukaryote gisten hebben een celwand
Metabolisme:
- Heterotroof
- Parasitisme of mutualisme
- Enzymen verteren het organisch materiaal uitwendig
- Aeroob (celademhaling) & anaeroob (Eindproducten: Alcohol en CO2)
Vermeerdering:
Ongeslachtelijk door knopvorming
- Kopiëren DNA
- Kopie DNA verplaatsen naar knop
- Afsnoering van de moedercel ==> Litteken
Belang voor mens en milieu:
- Brood rijzen
- Bubbels in alcoholische dranken
- Biobrandstoffen
Bacteriën en archaea
Bouw:
- Eencellig
- DNA-keten + DNA-ringen of plasmiden
- Soms chlorofyl los in cytoplasma
- Celmembraan: stofwisseling
- Celwand: Bescherming tegen invloed van buitenaf
- Zweephaar: Zorgt voor de verplaatsing
- Pili: Korte zweepharen
Metabolisme:
- Fotoautotroof
- Chemoautotroof
- Heterotroof
- Aeroob: Celademhaling (Eindproducten: CO2 en H2O)
- Anaeroob: Eindproducten: Ethanol en melkzuur
- Conjugatie: Kopiëren en delen van plasmiden of DNA
- Cystevorming: Aanmaak van cyste als de omgeving minder gunstig is. (Vergelijkbaar met winterslaap)
Vermeerdering:
-
Ongeslachtelijke vermeerdering van prokaryoten:
- Kopiëren genetisch materiaal
- Kopieën naar uiteindes
- Aangroeien celwand en celmembraan
- Afsnoering
Generatietijd
Belang voor mens en milieu:
- Ecologie: Spijsvertering koeien & reducenten
- Geneeskunde: Vaccins & antibiotica
- Voedingsmiddelen: Yoghurt & konfijten
- Industrie: Organisch afval & plastic afbreken
Hoofdvormen:
- Ronde kokken
- Staafvormige bacillen
- Spiraalvormige spirillen
-
T4: Classificatie
1.1 Biodiversiteit
-
Ontstaan van nieuwe eigenschappen:
- Nieuwe combinatie van genen
- Mutatie: Toevallige verandering in DNA
Overlevingskansen vergroten of verkleinen
1.2 De biologische soort
Evolutie: Nieuwe soort: De organismen kunnen of willen zich onderling niet meer voortplanten of als ze geen vruchtbare nakomelingen kunnen krijgen.
Hoe recenter de gemeenschappelijke voorouder, hoe meer deze soorten verwant zijn.
1.3 Classificatie
Linnaeus: SGFOKSR + binominale naamgeving (geslachtsnaam met hoofdletter + sootnaam zonder hoofdletter)
-
Haeckel: Tree of life (3 takken: Planten, dieren en protisten)
Bacteriën:
- DNA los in cytoplasma
- Celwand
- Dubbel celmembraan
- Autotroof of heterotroof
Archaea:
- DNA los in cytoplasma
- Celwand
- Enkelvoudig celmembraan
- Autotroof of heterotroof
Eukaryoten:
- DNA in celkern
- Celwand bij planten en schimmels
- Dubbel celmembraan
- Autotroof of heterotroof
Virussen:
Wel:
- Stofwisseling starten bij gastheercel
- Bacteriën hebben ook andere organismen nodig om te overleven.
- Ze kunnen andere organismen ziek maken.
- Ze kunnen evolueren.
Niet:
- Ze groeien niet.
- Ze hebben geen celmembraan.
- Ze hebben geen eigen stofwisseling.
- Ze kunnen zich niet zelfstandig voortplanten.
-
-