Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Psychologisch perspectief: H8 Adolescentie (12-14 jaar) - Coggle Diagram
Psychologisch perspectief: H8 Adolescentie (12-14 jaar)
Puberteit en adolescentie: onderscheid
Puberteit (± 12–16 jaar):
Lichamelijke & seksuele rijping
Biologische volwassenheid
Adolescentie (± 12–22/24 jaar):
Psychische en sociale ontwikkeling
Groei naar volwassen identiteit
Fasen in adolescentie:
1.Vroege adolescentie (12–14/15j):
Lichamelijke rijping, psychoseksuele ontwikkeling
Start losmaking van ouders
2. Midden adolescentie (14–16/17j):
Experimenteren met keuzes
Identiteitsvorming
3. Late adolescentie (16–20/21j):
Aangaan verplichtingen, volwassen rollen
4. Eindfase adolescentie (20–24/25j):
Fysiek, psychologisch, maatschappelijk en juridisch volwassen
Lichamelijke ontwikkeling
Groeispurt:
Eerst lengtegroei, dan vulling
Disharmonische groei → stunteligheid
Seksuele rijping:
Primaire geslachtskenmerken: genitaliën
Secundaire: borstgroei, stemverandering, beharing
Rijping:
Meisjes: starten 1–2 jaar eerder dan jongens
Menarche (eerste menstruatie) rond 12–13j
Spermarche (eerste zaadlozing) rond 13–14j
Acceleratieverschijnsel:
Jongeren worden sneller geslachtsrijp dan vroeger
Risico: omgeving overschat en overvraagt jongeren
Gevolgen
:
Slaaptekort (melatonine-afgifte vertraagd)
Uithouding ↑, maar vermoeidheid ook ↑
Negatief lichaamsbeeld mogelijk (jeugdpuistjes, afwijkend ideaal)
Psychische labiliteit door hormonen
Vroege/late rijping → positief/negatief zelfbeeld
Cognitieve ontwikkeling
Piaget: Formeel-operationeel stadium
Abstract denken
(bv. vrijheid, liefde)
Propositioneel denken
(logische uitspraken)
Hypothetisch-deductief en inductief denken
Combinatorisch en experimenteel denken
Gevolgen:
Kritisch denken → discussies met ouders
Zelfreflectie & metacognitie ontwikkelen
Intellectueel egocentrisme:
Imaginair publiek: denken dat iedereen op je le
Persoonlijke legende: “niemand begrijpt mij”
Ginzberg (beroepskeuze):
Fantasieperiode
Tentatieve periode
Realistische periode
Extra cognitieve groei:
Verbetering in:
Aandacht, concentratie
Geheugen (KTG + LTG)
Verwerkingsstrategieën
Probleemgericht denken
Metacognitie (nadenken over eigen denken)
Sociale & persoonlijkheidsontwikkeling
Losmaking van ouders
2e separatie-individuatieproces
Van hiërarchische → horizontale ouderrelatie
Verlangen naar privacy en autonomie
Conflicten met ouders = normaal en groeibevorderend
Peergroup & conformisme
Belangrijker dan ouders
Jongerencultuur: kleding, muziek, slang…
Conformisme = deel van identiteitszoektocht
Vriendschappen:
Intiem, wederkerig, steunend
Jongens: gezamenlijke activiteiten
Meisjes: vertrouwen & praten (→ opletten voor co-rumination)
Verliefdheid & seksualiteit:
Vroeg: nieuwsgierigheid, zelfbevestiging
Midden: wederkerigheid, ups & downs
Laat: duurzame liefdesbanden
Freud – Genitale fase:
Volwassen seksualiteit buiten gezin
Seksuele ontwikkeling:
Masturbatie, fantasieën, oriëntatie ontdekken
Jongens: meer seksuele fantasieën
Meisjes: meer romantische fantasieën
Groep als spiegel – sociale vergelijking (Festinger)
Sociale leerschool: oefening sociale rollen
Sociale vergelijking:
Opwaarts: ambitie, maar jaloezie
Neerwaarts: geruststelling, leedvermaak
Gevolgen:
Conformisme
Sociale normering
Deviantie of innovatie
Identiteitsontwikkeling – Erikson & Marcia
Erikson: Identiteit vs Identiteitsverwarring
Jongere zoekt integratie van verschillende zelfbeelden
Identiteitscrisis door:
Lichamelijke verandering
Nieuwe verwachtingen
Cognitieve groei
Oplossing: exploratie + experiment = identiteit
Psychosociaal moratorium:
Tijd om te experimenteren zonder verantwoordelijkheid
Leidt tot stabiele identiteit (bij steunende omgeving)
James Marcia: 4 identiteitsstatussen
Foreclosure – te snel vastgelegd, zonder crisis
Diffusion – geen crisis, geen engagement
Moratorium – zoekfase, wel crisis
Achievement – na zoeken tot eigen keuze gekomen
Identiteitsproblemen:
Negative identity: rebellie (tegen ouders)
Synthetic identity: onechte aanpassing aan anderen