Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Economisch perspectief inleiding - Coggle Diagram
Economisch perspectief inleiding
Economisch perspectief?
Situaties analyseren door een economische bril.
Klemtoon op factoren zoals:
Werkgelegenheid
Inflatie
Economische groei
Beleidsmaatregelen
Belangrijke vragen:
Hoe meten we rijkdom?
Waarom is het ene land rijker dan het andere?
Interactie tussen economie en samenleving
Economie beïnvloedt sociale structuren (en omgekeerd).
Economische ongelijkheid versterkt sociale ongelijkheid
Economische verschijnselen zijn complex → interdisciplinair aanpakken.
Interdisciplinaire benadering van economie
Sociologie
Sociale gedragspatronen en arbeidsmarkt
Politicologie
Rol van beleid, belastingen, regulering
Psychologie
Keuzes, risicoperceptie, consumentengedrag
Geschiedenis Inzicht in trends en hun oorzaken
Recht
Juridische kaders voor economie (contracten, eigendom)
Geografie
Ruimtelijke aspecten (industrie, handel)
Wiskunde/Statistiek
Data-analyse, modelleren, voorspellingen
Milieuwetenschappen
Duurzaamheid, impact op omgeving
Wat is de sociale economie?
Traditioneel
:
Activiteiten met sociaal oogmerk (coöperaties, mutualiteiten,…)
Waarden:
Voorrang aan gemeenschap
Democratische besluitvorming
Personen & arbeid > kapitaal
Autonoom beheer
Hedendaags
(beleidsnota 2024–2029):
Arbeidskansen voor iedereen, incl. mensen met beperkingen.
Slechts 47,3% werkzaamheid bij mensen met een beperking.
Doel: verhogen via:
Sociale economiebedrijven (30.000 jobs, 100+ bedrijven)
Individueel maatwerk in reguliere arbeid (6.800+ premies sinds 2023)
België als welvaartsstaat en gemengde economie
Vrijemarkteconomie + overheidsinterventie.
Doel: evenwicht tussen economische groei en sociaal welzijn.
Voorbeelden: onderwijs, gezondheidszorg, pensioenen…
Welvaartsstaat:
Verdeling via belastingen, uitkeringen en sociale diensten.
Wordt beïnvloed door conjunctuur:
Hoogconjunctuur → meer inkomsten
Laagconjunctuur → risico op armoede, werkloosheid
Fundamentele economische concepten
Wat is economie?
Wetenschap van productie, distributie & consumptie.
Gaat over keuzes maken met schaarse middelen.
Kenmerken:
Analytisch en empirisch
Interdisciplinair
Positief (wat is) & normatief (wat moet)
Micro vs. Macro-economie
Beleidsgedreven
Gebruik van modellen (met kritische blik)
Let op: modellen zijn versimpeld – Paul De Grauwe: “Economen zijn soms verliefd op hun model.”
Economie als menswetenschap
Bestudeert menselijk gedrag, interacties en keuzes.
Beïnvloed door cultuur, beleid, psychologische factoren.
Keuzes zijn niet altijd rationeel.
Economie = waardegeladen wetenschap
Geen objectieve antwoorden op vragen als:
Wat is een rechtvaardige belasting?
Moet iedereen recht hebben op renovatiepremies?
Wat is een goed BTW-tarief?
Hoeveel is “genoeg” om van te leven?
Economie helpt scenario’s maken, maar maatschappelijke keuzes zijn waardegeladen en politiek.
Belang voor de sociaal werker
Context begrijpen: economie ↔ samenleving
Relevantie van thema’s zoals:
Sociale zekerheid
Welvaartsverdeling
Armoede en ongelijkheid
Belastingen en begroting
Werk en werkloosheid
Globalisering en migratie
Samenvatting in kernzinnen
Economie = keuzes maken met schaarse middelen.
Economie beïnvloedt én wordt beïnvloed door samenleving.
Sociale economie biedt kansen voor wie moeilijk werk vindt.
Welvaartsstaat = combinatie van vrije markt en solidariteit.
Modellen helpen, maar zijn niet allesomvattend.
Economische vragen zijn vaak normatief geladen.