Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Burger en recht: bescherming van de persoon - Coggle Diagram
Burger en recht: bescherming van de persoon
Algemeen personenbeschermingsrecht
Wat zijn subjectieve rechten?
Subjectieve rechten = individuele aanspraken
Gegrond op objectief recht (wetten, regels)
Geen subjectief recht zonder bijhorende plicht van iemand anders
Internationale mensenrechten: Verenigde Naties (VN)
Historische mijlpalen
539 v.C.: Cyrus de Grote – Cyruscilinder (vrijheid, gelijkheid)
1215: Magna Charta (beperking koninklijke macht)
1776: Onafhankelijkheidsverklaring VS (natuurlijke rechten)
1789: Franse Revolutie – Rechten van Mens en Burger
Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM, 1948)
Moreel gezag, geen juridisch verdrag
Art. 1: “Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren”
Vier categorieën mensenrechten
Burgerlijke rechten: recht op leven, privacy, eigendom, eerlijk proces…
Politieke rechten: vrijheid van meningsuiting, vereniging, kiesrecht…
Economische en sociale rechten: arbeid, bescherming, sociale zekerheid…
Collectieve rechten: ontwikkeling, vrede, leefmilieu…
Van verklaring naar verdragen
BUPO-verdrag: burgerlijke en politieke rechten
ECOSOC-verdrag: economische, sociale, culturele rechten
Andere verdragen: kinderrechten, vrouwenrechten, tegen foltering, handicap, migranten…
Toezicht door VN
Charter bodies: ECOSOC, OHCHR
Treaty bodies: comité per verdrag
Controlemiddelen:
Periodieke rapportage (ook ngo's)
Hoorzittingen
Individuele klachten (mits optioneel protocol)
UPR (Universal Periodic Review)
Europese bescherming: Raad van Europa
EVRM (Europees Verdrag van de Rechten van de Mens)
Belangrijkste mensenrechtenverdrag in Europa
Meer dan 45 lidstaten
Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM)
Uniek: kan lidstaten effectief veroordelen
Bevoegd voor:
Schadevergoeding
Morele sanctie
Juridisch gezag
Enkele voorbeelden
België veroordeeld i.v.m. hoofddoek, verkrachtingsklacht, enz.
Noorwegen won zaak van Anders Breivik (geen schending EVRM)
Grondrechten in de Belgische Grondwet
Gelijkheid en non-discriminatie
Art. 10-11 GW
19 discriminatiegronden erkend (geslacht, afkomst, gezondheid, enz.)
Privacyrechten
Art. 15: Onschendbaarheid van woning
Art. 22: Eerbiediging privéleven en gezinsleven
Art. 29: Briefgeheim
Vrijheden
Art. 19: Vrijheid van mening en godsdienst
Art. 25: Drukpersvrijheid
Art. 26-27: Vrijheid van vergadering en vereniging
Art. 28: Petitierecht
Art. 30: Taalvrijheid
Kinderrechten
Art. 22bis GW: Kinderen hebben recht op bescherming van hun integriteit
Sociaal-economische rechten
Art. 23 GW: Recht op menswaardig leven (huisvesting, gezondheid, sociaal welzijn…)
Beperkingen mogelijk mits:
Wettelijke basis
Noodzaak, proportionaliteit
Ingrijpen van wetgevende macht
Bijzonder personenbeschermingsrecht – minderjarigen
Handelingsbekwaamheid
Principe: minderjarigen zijn volledig handelingsonbekwaam
Moeten vertegenwoordigd worden door wettelijke vertegenwoordiger (ouder/voogd)
Ouderlijk gezag
Over persoon én goederen van het kind
Wordt gezamenlijk of individueel uitgeoefend
Uitzonderlijk: exclusief gezag door één ouder
Uitzonderingen op onbekwaamheid
Bijstand nodig: huwelijkscontract, wijziging bevolkingsregister
Toestemming nodig: huwelijk, arbeidsovereenkomst, bankzaken
Verzet mogelijk: loon ontvangen, uitkeringen, spaarboekje
Zelf handelingsbekwaam: erkenning kind, dagelijke handelingen, optreden bij jeugdrechter…
Bijzonder personenbeschermingsrecht – meerderjarigen
Pas onbekwaam na rechterlijke uitspraak
Voorbeelden: coma, dementie, verslaving, mentale/fysieke beperking
Tot uitspraak = handelingsbekwaam
Wet van 17 maart 2013
Vervangt oude statuten (verlengde minderjarigheid, bewind, …)
Nieuw systeem: bewindvoering op maat
Beschermingsvormen
Buitengerechtelijk: zorgvolmacht (via notaris, vrijwillig)
Gerechtelijk: via vrederechter
Procedure gerechtelijke bescherming
Vrederechter beslist
Medisch attest vereist
Publicatie in BS en rijksregister (niet op ID-kaart)
Rol bewindvoerder
Familie of professionele derde
Verplicht periodiek verslag
Nodig bij belangrijke rechtshandelingen
Vertrouwenspersoon
Brugfiguur, géén beslissingsmacht
Wél recht op informatie en rapportering
Hoogstpersoonlijke rechten – altijd voorbehouden aan betrokkene
Huwen
Ouderlijk gezag
Euthanasie of abortus
Erkenning kind
Medische ingrepen