Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
SMW: contextuele benadering - Coggle Diagram
SMW: contextuele benadering
Onrecht
Vergeldend onrecht
(door mensen)
Iemand heeft je bewust gekwetst
Schuldvraag is duidelijk
Toedelend onrech
t (door het leven)
Speling van het lot: ziekte, armoede, oorlog, natuurramp
Geen duidelijke schuldige
Grondlegger en uitgangspunt
Ivan Boszormenyi-Nagy (spreek uit: Notch)
De mens is relationeel verbonden over generaties heen
Centraal: balans van geven en ontvangen, loyaliteit en relationele ethiek
➤ Hulpverlening kijkt niet enkel naar het individu, maar naar generatie-overschrijdende dynamieken
De 4 dimensies van contextueel denken
1. Feiten
(bv. ziekte, scheiding, dood)
2. Psychologie
(bv. gevoelens, gedrag, zelfbeeld)
3. Interacties
(bv. communicatie, machtsstrijd)
4. Relationele ethiek
= motiveert tot verandering:
Geven en ontvangen
Loyaliteit
Rechtvaardigheid in relaties
Balans van geven en ontvangen
Relationeel evenwicht over lange termijn
Geven = zorg dragen op een passende manier, rekening houdend met de ander
Ontvangen = erkenning krijgen
Niet objectief meetbaar – altijd relationeel bepaald
Disbalans leidt tot destructief recht
Destructief recht (recht op destructie)
➤ Wanneer men niet krijgt waar men recht op heeft of geen erkenning krijgt voor wat men gaf
Ontstaat door:
Te veel geven zonder erkenning
Niet ontvangen waar men recht op had
Geen mogelijkheid hebben om bij te dragen
Loyaliteit (kernbegrip!)
Verticale loyaliteit
Tussen ouder en kind
Existentiële band (kan je niet verbreken)
Asymmetrisch: kind ontvangt meer dan het kan teruggeven
Compensatie: investeren in ouders, eigen kinderen of samenleving
Horizontale loyaliteit
Symmetrisch en wederkerig
Tussen partners, vrienden, broers/zussen
Verworven loyaliteit
Gebaseerd op wederzijdse inzet en zorg
Loyaliteitsconflicten
Gespleten loyaliteit
: kind moet kiezen tussen ouders (bv. vechtscheiding
Onzichtbare loyaliteit
: loyaliteit is aanwezig, maar kan niet openlijk beleefd worden
Roulerende rekening
Onrecht wordt doorgegeven aan onschuldige derden (bv. eigen kinderen)
“Ik kreeg geen erkenning, dus ik neem wraak via een ander”
Legaat en delegaat
Legaat
Positief erfgoed uit het verleden
Constructieve bijdrage aan volgende generatie
Delegaat
Verwachtingen/opdrachten van vorige generatie
Dwingend → geen vrije keuze → bron van destructief recht
Parentificatie
Rolomkering tussen kind en ouder
Constructief
: kind helpt tijdelijk op een passende manier → krijgt erkenning
Destructief
: kind zorgt structureel, zonder erkenning → ontwikkelingskansen in gevaar
Typen
:
1. Zorgend kind:
ouder kan het niet aan
2. Kind als ouder van de ouder:
emotionele steun
3. Kind als partner:
vertrouwenspersoon van ouder
4. Kind dat kind moet blijven
: klein gehouden
5. Perfecte kind
: leeft naar verwachtingen, perfectionisme
6. Zondebok:
drager van familielast, bliksemafleider
Methodisch handelen van de hulpverlener
Houding:
Dialoog aangaan
Meerzijdige partijdigheid (iedereen verdient erkenning)
Erkenning geven voor inzet én lijden
Hulpbronnen verkennen (relationeel & sociaal)
Tools:
Genogram (familiegeschiedenis in kaart)
Ecogram (steunfiguren/netwerk)
DUPLO-methodiek: visueel maken van dynamieken
Verbindende vragen: “Wie is trots op jou?”, “Wat geef jij aan je familie?”
Extra: Dialoog en zelfafbakening
In dialoog:
Je geeft én ontvangt
Je voelt je gezien → zelfvalidatie groeit
Je leert opkomen voor jezelf zonder de ander te schaden