Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
SMW: interculturele communicatie - Coggle Diagram
SMW: interculturele communicatie
Basisdefinitie
Interculturele communicatie:
Gesprek tussen mensen die zichzelf en elkaar waarnemen als behorend tot verschillende culturele groepen.
Ze herkennen en benoemen verschillen in communicatie als cultureel bepaald, niet als individueel probleem.
Belangrijke uitgangspunten
Niet culturen ontmoeten elkaar, maar mensen.
Elke communicatie is interpersoonlijk.
Culturen zijn niet homogeen: stromingen, visies, interne verschillen.
Begin bij het individu:
Wat doet die persoon?
Is het gedrag oké of niet oké?
Kun je het verklaren/beïnvloeden?
Belangrijke kernconcepten
Multicollectiviteit
: mensen maken deel uit van meerdere groepen (hobby, sport, religie…).
Multiculturaliteit
: diversiteit in culturele achtergronden binnen één samenleving.
Meervoudige identiteit
: een persoon kan zich met meerdere groepen identificeren.
Meervoudige loyaliteit
: loyaliteit tegenover verschillende groepen tegelijk.
➜ Culturele verschillen kunnen in élke communicatie voorkomen, ook zonder migratie-achtergrond.
Superdiversiteit
Samenlevingen bestaan niet meer uit enkele duidelijk herkenbare groepen.
Complexe mengeling van
Migratiegeschiedenis
Taal
Religie
Sociaal-economische achtergrond
Generatieverschillen
Contexten waarin interculturele communicatie voorkomt
Maatschappelijk werk
Voorbeeld: kind mag niet op bosklassen wegens trauma ouders.
Situaties in asielcentra: hygiëne, voeding, vertrouwen.
Sociaal-cultureel werk
Problemen in sociale wijken: geluid, geur, afval.
Buurtopbouwprojecten, communicatie tussen buren
Personeelswerk
Halal eten op personeelsfeest.
Conflicten rond bedrijfskleding, baarden, genderrollen.
Systemische benadering
Elke situatie speelt zich af in een systeem (gezin, werk, buurt…).
Systemisch werken betekent:
Niet alleen kijken naar het individu, maar ook naar context en relaties.
Culturele normen en communicatiepatronen begrijpen binnen dat systeem.
Reflectievragen (praktische toepassing)
Voorbeeld 1: cliënt Tatiana Novoselova
Wat denk je bij het horen van haar naam?
Welke veronderstellingen maak je?
Hoe begin je een open gesprek?
Voorbeeld 2: huisbezoek bij Syrische familie
Wat weet je van de culturele achtergrond?
Hoe bereid je je voor?
Welke valkuilen en respectvolle benaderingen zijn belangrijk?
Reële casus: begin schooljaar vs. Offerfeest (2017)
Debat: start schooljaar op 1 of 4 september?
Culturele gevoeligheid vs. administratieve regels.
Laat zien hoe institutionele keuzes culturele gevolgen hebben.
Examentips
Begrijp de essentie van interculturele communicatie: het gaat om relatie, openheid, reflectie.
Bestudeer de praktische voorbeelden en pas ze toe op nieuwe situaties.
Begrijp waarom mensen verschillend reageren, en hoe jij daarop gepast reageert.
Denk systemisch: kijk naar individu én context.