Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Keuze module: rouw en verlies - Coggle Diagram
Keuze module: rouw en verlies
Wetenschappelijke inzichten en modellen
Dual Process Model (Stroebe & Schut, 1999)
Wisseling tussen twee copingstrategieën:
Verliesgerichte coping:
Emotioneel, cognitief, gedragsmatig bezig zijn met het verlies.
Voorbeelden: wenen, praten, herinneringen ophalen
Herstelgerichte coping:
Aanpassen aan de buitenwereld.
Voorbeelden: werk hervatten, nieuwe rollen opnemen.
Belangrijk: EN/EN (beide tegelijk), niet eerst het ene, dan het andere.
Metafoor: "Rouwen is roeien met twee peddels."
Probleemoplossende vs. Emotiegerichte coping
Probleemoplossend (herstelgericht)
: actie ondernemen.
Emotiegericht (verliesgericht)
: emoties ervaren en uiten.
Betekenisgeving (Robert Neimeyer)
De mens is een betekeniszoeker.
Verlies = breuk in het levensverhaal → nood aan betekenisreconstructie
Risico op gecompliceerde rouw bij:
Geen samenhangend levensverhaal.
Moeilijk betekenis geven aan het verlies.
Basisgedachten worden onderuit gehaald.
Vragen rond betekenis:
Waarom is dit gebeurd?
Wat betekent dit voor mij?
Model van verbindingen (An Hooghe)
Rouw raakt aan meervoudige verbindingen:
Met de overledene
Met jezelf
Met het gezin
Met de omgeving
Met werk/school
Jij hebt de rouw, rouw heeft jou niet.
Rouw in het brein
Twee kaarten in het brein:
Werkelijke kaart
(realiteit): de geliefde is weg.
Virtuele kaart
(gewoonte): de geliefde lijkt nog aanwezig.
Brein moet nieuwe neurale verbindingen aanmaken.
Tijd alleen geneest niet — nieuwe ervaringen zorgen voor update
Dimensies:
Ruimte
: waar is de geliefde?
Tijd
: wanneer was die er?
Nabijheid
: hoe dicht stond je bij hen?
Rouwreacties
Emotioneel
Verhoogde intensiteit (verdriet, woede, schuld, angst, verlangen).
Verlangen en depressieve gevoelens nemen geleidelijk af bij acceptatie.
Acceptatie = leren omgaan met de nieuwe realiteit.
Lichamelijk
Lichamelijke reacties: knoop in maag, hartkloppingen, vermoeidheid, enz.
Rouw = lichamelijk doorleven, niet enkel mentaal.
Vooral in de eerste 6 maanden.
Gedrag
Wisselende emoties.
Zelfisolatie, woede, “alles gaat goed”-houding.
Praten met overledene of verlies negeren.
Gedachten
Opdringende beelden, negatieve gedachten, ongeloof.
Mogelijk suïcidale gedachten (terug willen naar overledene).
Veerkracht
Beeld van bamboe:
Bamboe wordt afgesneden, maar de wortels blijven leven.
Veerkracht = innerlijke kracht om terug te groeien.
In begeleiding: focus op
Zelfredzaamheid en zelfstandigheid
Verbinding met zichzelf en anderen
Sterktes en veiligheid
Betekenisgeving, hoop, optimisme
Secure Bases (Jacob Vanwielinck)
Bronnen van kracht en houvast:
Mensen (niet eigen kinderen!)
Plaatsen (natuur, stad…)
Gebeurtenissen (nieuwe job, huwelijk…)
Ervaringen, doelen, spiritualiteit, huisdieren…
Technieken in begeleiding
Timing is cruciaal!
Technieken werken alleen als ze op het juiste moment worden ingezet.
Creëer ruimte voor de cliënt om hun richting te vinden.
Back Story – Event Story (Michael White)
Event Story:
Verhaal van de gebeurtenis (overlijden) en impact op het leven.
Back Story:
Verbinding met overledene herstellen, onafgewerkte zaken afwerken.
Start altijd met de relatie, niet met het verlies.