Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Bitişik ve Ayrı Yazılan Dil Yapıları - Coggle Diagram
Bitişik ve Ayrı Yazılan Dil Yapıları
"ki" BAĞLACININ VE "-ki" EKİNİN YAZIMI
Türkçede üç çeşit "ki" vardır.
Sıfat Yapan ki'nin Yazımı
Sıfat yapan "-ki" sıfat tamlaması kurar. Sıfat yapan "-ki" her zaman bitişik yazılır. Pratik olarak önündeki isme "hangi" sorusunu yönelterek bulur ve diğer "ki" lerden ayırt ederiz.
Sokakta
ki
çocuklara sahip çıkmamız gerekiyor. (Hangi çocuklar?)
Bağlaç Olan ki'nin Yazımı
Bağlaç olan ‘ki’ ise daima ayrı yazılır. Diğer ‘ki’ ekleriyle karıştırmamak için cümleden çıkartırız,
cümlenin yapısında bir bozukluk olmuyorsa o ‘ki’ bağlaçtır.
Erken çıkalım
ki
yemeğe yetişelim.
NOT: Mademki, halbuki, oysaki, meğerki, sanki, belki, çünkü, illaki, sözcükleri bağlaç olmasına
rağmen buradaki ‘ki’ ler bitişik yazılır.
Zamir (İlgi Zamiri) Olan ki'nin Yazımı
Cümle içerisinde ‘ki’ den sonra -ler çokluk ekini getirebiliyorsanız o ‘ki’ zamir olan ‘ki’ dir.
Arabam bozuldu, senin
ki
(ler) ni kullanabilir miyim.
"de" EKİNİN YAZIMI
Türkçede iki tane "de" eki vardır. Bunlardan birincisi bulunma hal eki olan ‘de’ ekidir.
Diğeri ise bağlaç olan ‘de’ ekidir.
Bulunma Hal Eki Olan de’ nin Yazımı
Hal eki olan "de" daima bitişik yazılır. Cümlede da,de,ta,te şeklinde bulunabilir. Cümleden
çıkarıldığında cümlenin anlamında bozulma olur.
Sende kaldı yüreğim. (Eki cümleden çıkardığımızda anlamda bozulma olur bu
nedenle buradaki ‘de’ nin hal eki olduğunu anlarız.)
Bağlaç Olan ‘de’ nin Yazımı
"de" bağlacı ayrı bir sözcük olduğu için daima ayrı yazılır.Cümle içerisinde cümlede bulunan ‘de’ yi çıkartırız eğer cümlenin yapısında bir bozukluk olmuyorsa o ‘de’ bağlaçtır.
Kitap da alacağım. (Kitap alacağım)
"mi" EKİNİN YAZIMI
Mi, mı, mu, mü soru edatı eklendiği sözcükten her zaman ayrı yazılır, kendinden sonra gelen
ekler soru edatına bitişik yazılır.
Orası sizin miydi?
NOT:Soru edatı olan ‘mi’ cümleye soru anlamından başka anlamlarda katabilir
.
Sana güzel mi güzel bir elbise aldım. (pekiştirme görevinde)
Bu testide çözdün mü konuyu daha iyi anlarsın. (zaman anlamı katmıştır)
KONU TEKRAR VİDEOLARI
https://youtu.be/KdcXFIHtsLQ?si=ZBaZx_qqyvPGnKZg
https://youtu.be/2vrHxDqlGvM?si=lnPN8dMBXqnIHrcG
ETKİNLİKLER
link to www.turkceci.net