Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLLARI, image, image - Coggle Diagram
DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLLARI
TANIMLAMA
Bir kavramın, varlığın veya olayın ne olduğunu, temel özelliklerini ve diğerlerinden farkını açıklayan ifadelere denir. "Nedir" sorusuna cevap verir.
Telefon, sesli iletişim sağlamak ve çeşitli dijital işler yapmak için kullanılan taşınabilir bir cihazdır.
Bu cümlede, telefonun ne olduğu ve hangi amaçlarla kullanıldığı açıklanarak tanımlama yapılmıştır.
https://www.youtube.com/watch?v=ktkjujTUpNw
Demokrasi, halkın kendi kendini yönetmesi esasına dayanan bir yönetim biçimidir.
Bu cümlede, demokrasinin ne olduğu açıklanarak tanımlama yapılmıştır.
Anıt, önemli bir olayın veya büyük bir kişinin gelecek kuşaklarca tarih boyunca anılması için yapılan, göze çarpacak büyüklükte, sembol niteliğinde yapıdır.
Bu cümlede, anıtın ne olduğu ve hangi amaçla yapıldığı açıklanarak tanımlama yapılmıştır.
KARŞILAŞTIRMA
İki veya daha fazla varlık, durum, olay ya da kavram arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koyma işlemine karşılaştırma denir.
Şampiyonluk tarihinin en ihtişamlı kutlamaları bu sene yaşandı.
Bu cümlede, bu sene yaşanan kutlamaların önceki kutlamalardan daha görkemli olduğu belirtilerek karşılaştırma yapılmıştır.
https://youtu.be/mbBoZYVlVDs
Tiyatroda, sinemadaki kadar olanağa sahip değiliz.
Bu cümlede tiyatro ile sinema arasında bir karşılaştırma yapılarak, tiyatronun daha az olanak sunduğu vurgulanmıştır.
Orman yangınlarının meydana gelmesinde en büyük payı ihmalkarlık alırken, kasıtlı olarak yakma en düşük paya sahiptir.
Bu cümlede, orman yangınlarının sebepleri karşılaştırılarak, ihmalkarlığın daha büyük bir etkiye sahip olduğu vurgulanmıştır.
BENZETME
Aralarında bazı yönlerden benzerlik bulunan iki varlık veya kavramdan zayıf olanın güçlü olana benzetilmesidir.
Hastalık onu, bir yıl gibi kısa bir sürede mum gibi eritip bitirmiş
Burada hastalığın kişinin üzerindeki yıpratıcı ve zayıflatıcı etkisi, yavaş yavaş eriyip tükenen bir muma benzetilmiştir.
https://youtu.be/dzBDp8wMiUg
Öyle içli gazeller yazıyor ki, modern zamanların Mecnunu sanki.
Bu cümlede şairin yazdığı içli gazellerin yoğunluğu ve etkileyiciliği, ünlü aşk hikayesinin kahramanı olan Mecnun'un aşkının derinliğine benzetilmiştir.
Bütün sevdiklerimiz bir araya gelince dün evimiz adeta bayram yerine döndü
Bu cümlede evin kalabalık ve neşeli atmosferi, bayram yerinin canlılığına ve coşkusuna benzetiliyor.
ÖRNEKLENDİRME
Bir düşüncenin somut hâle getirilerek daha anlaşılır kılınması için anlatılan konuyla ilgili örnekler verilmesine örneklendirme denir.
Dünyaya bakınca her şeyin değiştiğini görürsünüz. Su, buhar olur, yağmura
dönüşür; tohum, baş verir, meyve olur.
Dünyadaki değişimle ilgili genel bir gözlem yapılmış, ardından suyun ve tohumun değişim süreci örnek gösterilerek düşünce somutlaştırılmıştır.
https://youtu.be/WBcAOSBJza4
Tarihî evleriyle meşhur olmuş şehirlerimiz vardır: İzmir, Kastamonu, Karabük…
Bu cümlede, tarihî evleriyle meşhur şehirler örnek verilerek düşünce somutlaştırılmıştır
Sınav dönemlerinde okulu kütüphanesini çok kalabalık oluyor. Dün yirmi dakika dolaşmama rağmen tek bir boş sandalye göremedim.
Bu cümlede, okul kütüphanesinin kalabalık olduğu duruma, boş sandalye bulunamaması örnek gösterilerek düşünce somutlaştırılmıştır.
TANIK GÖSTERME
Yazarın, savunduğu düşüncenin doğruluğuna okuyucuyu inandırabilmek için tanınan ve görüşlerine itibar edilen kişilerin sözlerinden alıntı yapılmasına tanık gösterme denir.
Hoşgörü, bir kalbin diğerine açılan en güzel kapısıdır. Mevlana: "Ne olursan ol yine gel." sözüyle, herkesi olduğu gibi kabul etmenin ve kucaklamanın önemini vurgulamıştır.
Bu cümlede hoşgörünün insanlar arası ilişkilerdeki önemi anlatılmış, ardından Mevlana'nın sözüne yer verilerek bu düşünce tanık gösterme yoluyla desteklenmiştir.
https://youtu.be/aoEggThkzJQ
Sorgulama, düşünce dünyamızın pusulası olarak, bizi dogmatik kabullerin ötesine taşıyarak hakikate giden yolda rehberlik eder. Sokrates şöyle der: "Sorgulanmamış bir hayat yaşanmaya değmez."
Bu cümlede, sorgulamanın düşünce dünyasındaki önemi anlatılmış, ardından Sokrates'in sözüne yer verilerek bu düşünce tanık gösterme yoluyla desteklenmiştir.
Yaratıcı düşünme sorunları çözmemize, yeni şeyler üretmemize ve hayatı daha iyi hale getirmemizi sağlar nitekim Albert Einstein, "Hayal gücü bilgiden daha önemlidir." sözüyle yaratıcı düşünmenin değerini ön plana çıkarır.
Bu cümlede, yaratıcı düşünmenin hayatı geliştirme açısından önemi anlatılmış, ardından Einstein'ın sözüne yer verilerek düşünce tanık gösterme yöntemiyle pekiştirilmiştir.
SAYISAL VERİLERDEN YARARLANMA
Bir düşünceyi daha inandırıcı ve etkili hâle getirmek amacıyla, istatistikler, oranlar ve sayısal bilgiler kullanılmasına sayısal verilerden yararlanma denir.
Geçen yıl ülkemizde 1 milyon 38 bin öğrenci lise sınavına başvurdu.
Bu cümlede, lise sınavına başvuran kişi sayısı belirtilerek düşünceye sayısal verilerle somutluk kazandırılmıştır.
https://youtu.be/sQC0mHXadVc
Geri dönüşüm alışkanlığı her geçen gün daha da önem kazanıyor. Türkiye'de 2023 yılında toplanan atıkların yalnızca %13'ü geri dönüştürülebilmiştir.
Bu cümlede, geri dönüşümün önemine dikkat çekildikten sonra 2023 yılına ait bir oran verilerek sayısal verilerden yararlanılmıştır.
Türkiye'de her yıl büyük miktarlarda yiyecek israfı yaşanmaktadır. TÜİK'in 2021 Gıda İstatistikleri raporuna göre, Türkiye'de yıllık gıda israfı yaklaşık 18 milyon ton civarındadır.
Bu cümlede, Türkiye'deki gıda israfı vurgulanmış, ardından TÜİK verileriyle yıllık israf miktarı belirtilerek sayısal verilerden yararlanılmıştır.
