Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Nor da Jesus? - Coggle Diagram
Nor da Jesus?
Q iturria
Hiru ebanjelio sinoptikoak
Mateo (Mt)
Lukas (Lk)
Markos (Mk)
Haiek konparatuz, antzekotasun handiak ikusten dira
Mt eta Lk komunean dute informazioa
Batez ere
Jesusen eskaerak
Jesusen anekdotak
sinoptikoa= Oso antzekoak, paraleloak baina ez elkarren kopia
Aipuak
Hirurek dituzten komuneko aipuak
Mt eta Lk ebanjelariek Mk iturri moduan hartzeagatik
Bakoitzak inorekin konpartitu gabekoa, bere iturri propietatik ateratako materiala da.
Bigarren iturri batetaz pentsatu izan zen "Q" deitua
Hor Jesusen hitzak agertzen zirenak batik bat.
Alemaneraz Quelle= iturria
5.2 Ebanjelioen eraketa-aldiak
Zer esan nahi du ebanjelio hitzak?
Ebanjelioa= berri ona
Evanjelion hitza horrela konposatuta dago
Ev (bueno/a) + angelion (noticia) = la buena noticia
Ebanjelioa aipatzen dugunean, hiru gauzei buruz egon ahal gara berba egiten
Jesus hiltzean
Jesusen berpizkundearekin berak aurrerago esandako guztia betetzen da
Orduan, Jesusen berpizkundea = Berri Ona.
Jesusen jarraitzaileen lehen kristauen garaian
Jesusen bizimodua errepikatzeko deia egiten dute Jesusen bizitzaz aritzen diren liburuek,
beraz Lau ebanjelioak = Barri Ona.
Jesus bizi zenean
Jesusek behartsuei bizimodu berri eta on hotsegiten die eta bere bizitzarekin defendatzen ditu
Beraz, Jesus= Berri Ona
Jesusek ez zuen Ebanjelioa idatzi, ezta jarraitzaileei idazteko agindu ere.
Orduan, nola sortu ziren ebanjlioak?
Apostoluen predikua (K.o. 30-70)
Jesusen heriotzaren ondoren, apostoluek Jesusen piztueraren Berri Ona aldarrikatu zuten.
Adibidez, (Eg 2,22-24)
Kontaketa hauen artean aldaketa batzuk nabari dira. Horren arrazoia bikoitza da:
Gertaerak kontatzen zituztenek entzuleen izaerara egokitzen zituzten
Hau egiten zuten haien entzuleen interesak, pentsaerako adibidez
kontutan izaki, ez baitzen gauza bera juduei edo jentilei (paganoei) azaltzea.
Kontaerak inguruabarretara ere egokitu behar ziren.
Jesusi buruzko mezua ahoz aho zabaldu eta abiadura handiz hedatu zen
Lehenik juduen artean eta, ondoren, jentilen artean.
Ebanjelarien idazketa-lana (K.o. 70-100)
Jesusen lehen lekukoak zahartzen eta hiltzen hasi zirenean
Jesusen mezua bere osoan idatzirik jartzeko premia sortu zen.
Hona nola azaltzen duen Lukasek: (Lk 1,1-4)
Lan hau ebanjelarien esku egon zen
Ebanjelarien lana, funtsean, hauxe izan zen:
3 more items...
Ebanjelio bakoitza kristau elkarte desberdin batentzat idatzi zen.
Elkarte horiek, bakoitzak aurre egin beharreko arazo eta itaun bereziak zituzten.
Elkarte horiek, bakoitzak aurre egin beharreko arazo eta itaun bereziak zituzten.
Jesus ezagutu eta harekin batera ibili zirenak
haren bizitza, heriotza eta piztueraren esanahia ezagutuz eta besteei zabalduz joan ziren.
Jesusen aldarrikapena (K.o. 27-30)
Bizpahiru urtez, Jesusek Berri Ona iragarri zuen
Hitzez
Hau ez zuen bakarrik egin
postoluak aukeratu zituen, berarekin joan eta lagun ziezaioten.
Adibidez, (Mt 9, 35-38; 10, 1)
Egitez
Ebanjelarien ezaugarriak
Mateo
Hartzaileak
Kristautasunera bihurtutako Siria eta Palestinako juduak.
Ezaugarriak
Jesusen hitzaldiak nabarmentzen ditu
laburtu egiten ditu mirarien kontaketak.
Maiz aipatzen du Itun Zaharra.
Profetek iragarritako Mesias eta Maisu bakar gisa aurkezten du Jesus.
Egilea
Gizonezko baten irudipean aurkezten da.
Zerga-biltzailea izan zen.
Honen idazketa-lana K.o. 80-90. urteen ingurukoa da.
Hamabi apostoluetako bat.
Lukas
Hartzaileak
Jatorri paganoko eta pentsamolde grekoko kristauak
Ezaugarriak
Historiako datu ugari dakartza.
Besteak baino zehaztasun eta argitasun handiagoz idazten du.
Mariari buruzko tradizio asko jasotzen ditu.
Jesus munduko Salbatzaile gisa aurkezten du, behartsuenena batik bat.
Egilea
Jatorri paganokoa zen
Medikua lanbidez eta kulturako gizona.
Pauloren bidailaguna.
Medikua lanbidez eta kulturako gizona.
Zezen-itxuran irudikatzen da.
Markos
Egilea
K.o. 64-70. urteen artean idatzi zuen bere ebanjelioa.
Lehoia du sinbolo.
Pauloren bidailaguna eta Pedroren idazkaria.
Hartzaileak
Neron enperadorearen jazarraldian zehar mehatxatuta zeuden Erromako kristauak.
Ezaugarriak
Xehetasun handiz azaltzen ditu
Jesusen egintzak
Jesusen mirariak
ikasleak inguruan dituela erakusten du Jesus.
Jesusen giza alderdia azpimarratzen du
Mesias gurutziltzatu gisa aurkezten du.
Joan
Hartzaileak
Jatorri judu eta paganoko kristauak
Ezaugarriak
Jesusen pertsona azaltzen du gehienbat.
Olerkietako mintzairaren antzekoa erabiltzen du.
Jainkoaren Seme gisa aurkezten du Jesus.
Egilea
Hamabi apostoluetako bat.
Arrantzalea zen.
Honen ebanjelioaren azken idazketa 95-100. urteetakoa da.
Arranoaren irudiaz adierazten da.
Ebanjelarien sinboloak= Tetramorfoak