Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

HEN PHẾ QUẢN - Coggle Diagram

- - - - ĐIỀU TRỊ BAN ĐẦU
        
        Khí dung beta 2 giao cảm 3 lần liên tiếp mỗi 20 phút
        +Salbutamol 0,15mg/kg/liều tối thiểu 2,5 tối đa 5
        
        Nếu cơn nhẹ hoặc không có máy khí dung có thể dùng bình định liều ( MDI) 2 nhát xịt mỗi 20 phút lặp lại 3 lần nếu chưa cắt cơn
        
        Chỉ định corticosteroid uống khi :
        +Cơn hen trung bình
        +Cơn hen nhẹ nhưng không đáp ứng hoặc đáp ứng không hoàn toàn với liều beta 2 giao cảm đầu tiên
        +Bệnh nhân đang điều trị corticosteroid hoặc có tiền căn cơn hen PQ đã nằm hồi sức
      - ĐIỀU TRỊ TIẾP THEO
        
        Đáp ứng tốt : hết khó thở , không nghe rale rít ngáy , SpO2 >= 95%
        +Tiếp tục dùng Beta 2 giao cảm khí dung hoặc MDI mỗi 4-6 giờ trong 24h đầu
        +Prednison ( PO ) nếu được dùng trong 5-7 ngày
        
        Đáp ứng không hoàn toàn : Giảm khó thở , còn nghe ran rít hoặc hết khó thở nhưng cơn tái phát trong vòng 3h
        +Khí dung Beta 2 giao cảm mỗi giờ tối đa 3h cho đến khi cắt được cơn
        +Prednison uống
        => Nếu không đáp ứng điều trị như cơn hen nặng
  - - - Đáp ứng tốt
        +Tiếp tục Beta 2 giao cảm khí dung mỗi 2-4 giờ trong 24h
        +Tiếp tục Methyl prednison liều như trên trong 48h sau đó +giảm liều dần và thay thế prednison uống trong 5-7 ngày
        
        Không đáp ứng ( sau 1h điều trị ) nằm khoa Hồi sức
        +Tiếp tục Beta 2 khí dung giao cảm liên tục hoặc mỗi giờ cho tới khi cắt cơn
        +Anticholinergic : inpatropium 0,25-0,5 mg/lần khí dung mỗi 4-6h
        +Tiếp tục Methyl prednison hoặc hydrocortison TM 6h
        +Cân nhắc Beta 2 giao cảm truyền TM
        +Salbutamol liều tấn công 4-6u/kg TTM trong 10 phút
        Liều duy trì 0,1-1ug/kg/phút đến khi đáp ứng , liều tối đa 4ug/kg/phút
        => Nếu salbutamol không đáp ứng chuyển sang Terbutaline
        
        Terbutalin: liều tấn công 10ug/kg truyền trong 30 phút , liều duy trì 0,1-4 ug/kg/phút
        +Cân nhắc tiêm MgSO4 TM
    - - Thở oxy để duy trì SaO2 92-96%
        
        Khí dung Beta 2 giao cảm 3 lần liên tiếp mỗi lần 20 phút cho đến khi cắt cơn
        
        Methyl Prednison 1-2mg/kg mỗi 6h TM hoặc hydrocortisone 5-7mg/kg mỗi 6giờ TM
  - - - Thở oxy giữ SaO2 92-96%
        
        Terbutalin 1 % hoặc adrenalin % 0,01ml/kg/liều , tối đa 0,3 ml/liều tiêm dưới da mỗi 30 phút cho tới khi cắt cơn tối đa 3 lần
        
        Khí dung beta 2 giao cảm 3 lần liên tiếp cách 20 phút cho đến khi cắt cơn
        
        Ipratropium khí dung
        
        Methyl prednison hoặc hydrocortison TTM mỗi 6h
- - - - HỖ TRỢ CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ
        
        Xét nghiệm đàm : tìm tế bào viêm , tinh thể Charcot leyden và xoắn Cushman
        
        Huyết đồ:
        
        Eosinophil tăng > 5% , giá trị tuyệt đối >= 400/mm3
        +Bạch cầu đa nhân trung tính tăng nếu có bội nhiễm
        
        XQuang có ứ khí sẽ có hình ảnh:
        +Lồng ngực căng phồng , khoang gian sườn giãn rộng , vòm hoành hạ thấp , hai phế trường tăng sáng có thể có tràn khí dưới da hoặc tràn khí trung thất
        
        Tăng sinh tuần hoàn phổi
        
        Khí máu động mạch cơn HPQ nặng : Pao2 giảm , Paco2 tăng , PH giảm
        
        Đo nồng độ IgE toàn phần trong máu > 300 UI/ml
      - XÁC ĐỊNH TẮC NGHẼN PHẾ QUẢN
        
        CHỈ THỰC HIỆN TRÊN TRẺ > 5T nên rất hạn chế
        
        FEV1 giảm > 15% so với chuẩn ( Thể tích thở ra tối đa trong giây đầu tiên )
        
        PEFR ( lưu lượng đỉnh ) giảm 20% so với chuẩn
        
        Đo FEV1 và PEFR trước và sau khi phun thuốc giãn PQ 15' nếu chỉ số tăng > 15% so với trước phun thuốc => Xác định có HPQ
        
        Test đo độ nhạy cảm PQ với metacholin
        
        VC ( dung tích sống ) : VC không thay đổi nếu không có tổn thương phế nang
        
        Hệ số Tiffeneau = FEV1/VC < 75% => xác định có HPQ
  - - - XÁC ĐỊNH KHI
        
        Trẻ có ít nhất 3 đợt khò khè kèm khó thở trước 2 tuổi
        
        Khởi phát với bệnh cảnh nhiễm siêu vi đường hô hấp trên b
        
        Tình trạng bệnh xấu đi vào ban đêm và gần sáng
        
        Dấu thở nhanh nông , thở co kéo cơ hô hấp phụ là nặng
        
        Cơn HPQ nhũ nhi dễ bị bội nhiễm nên kéo dài 10-14 ngày
        *Lưu ý rất khó phân biệt HPQ với VTPQC
        
        VTTPQ thường xảy ra lần đầu trong khi HPQ có khò khè tái đi nhiều đợt
        
        HPQ có đáp ứng với thuốc giãn PQ
        
        VTPQC sốt cao trong khi HPQ ít sốt hoặc sốt nhẹ
    - - GIAI ĐOẠN KHỞI PHÁT
        
        Triệu chứng báo trước : hắt hơi , ngứa mũi , ngứa họng , chảy nước mắt , đổ mồ hôi , ho
        
        Khó thở thì thở ra lúc đầu nhẹ có tiếng khò khè sau đó tăng dần bệnh nhân phải ngồi chồm ra phía trước , vận dụng các cơ hô hấp phụ
        
        Giai đoạn này chủ yếu khó thở do co thắt phế quản , ho khan chưa có đảm => Khó thở đáp ứng với thuốc giãn phế quản
        -Khám : ran rít , ngáy , ẩm
        GIAI ĐOẠN TOÀN PHÁT
        
        Có hiện tượng phù nề niêm mạc , phế quản và tăng xuất tiết làm tắc lòng phế quản cùng với co thắt làm phế quản ngày càng chít hẹp => BN khó thở nhiều hơn , ho có đàm
        
        Có thể tím tái , rối loạn tri giác , vận dụng cơ hô hấp phụ nhiều , khó thở cả hai thì
        
        Khám:
        +Nhịp thở tăng
        +Nhịp tim tăng
        +Nghe phổi ran ẩm to hạt bên cạnh ran rít và ngáy
        +Lồng ngực căng phồng do ứ khí , có thể tràn khí dưới da
        +Phế âm giảm do tắc khí đạo , nghe phổi có ít ran có thể không có
        => Ở giai đoạn này thuốc giãn phế quản ít có hiệu quả nếu không có thuốc kháng viê đi kèm
  - - - CHẨN ĐOÁN HEN TRẺ < 5T THOÃ MÃN 5 TIÊU CHUẨN SAU
        
        Khò khè , ho tái đi tái lại
        
        Hội chứng tắc nghẽn đường thở : ran rít ngáy ( +/- dao động xung kí )
        
        Có đáp ứng thuốc giãn phế quản hoặc đáp ứng với điều trị thử ( 4-8 tuần ) và xấu đi khi ngưng thuốc
        
        Tiền sử bản thân hay gia đình dị ứng +/- yếu tố khởi phát
        
        Đã loại trừ các nguyên nhân khò khè khác
      - CHẨN ĐOÁN HEN NHŨ NHI
        
        Chủ yếu dựa vào lâm sàng gợi ý bởi tiền sử bệnh sử
        
        Không có xét nghiệm chẩn đoán thường quy chuyên biệt
        TIÊU CHUẨN CHẨN ĐOÁN
        
        Có bằng chứng xác nhận tắc nghẽn đường thở dấu hiệu khò khè
        Trẻ < 12 tháng: khò khè >= 3 lần
        Trẻ 12th-24th : khò khè >= 2 lần
        
        Có đáp ứng với điều trị hen
        
        Không có bằng chứng gợi ý chẩn đoán khác