Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

PHÁT BAN DA DO THUỐC - Coggle Diagram

- - - - người bị người ko bị
  - - - Tiếp cận chẩn đoán phản ứng da do thuốc cá thể hoá
- - - - Đau da
      - Hồng ban sẫm màu
      - Phù mặt
      - Bóng nước, trợt da
      - Trợt niêm mạc
      - Hoại tử
      - Ban xuất huyết
      - Mề đay
      - Sưng nề môi, lưỡi
    - - Sốt cao
      - Hạch to
      - Đau/ viêm khớp
      - Thở ngắn, khò khè, tụt HA
      - Tổn thương nội tạng khác
    - - Tăng Eosinophin máu
      - Tăng lympho ko điển hình
      - Giảm bạch cầu
      - Bất thường cn gan, thận
      - Giảm tiểu cầu
        
        đáp ứng viêm, xuất huyết
- - - - giả giống phóng thích IgE
    - - Hiện tượng giãn mạch xảy ra ở trong lớp bì
      - Là sẩn, mảng phù, ngứa, tồn tại ngắn hạn, ở bất cứ đâu
      - Cơ chế
        
        Giải phóng histamin từ mast cell và các hoá chất trung gian khác
      - Mề đay mạn tính tránh dùng ASA, aspirin, Nsaid
        
        bùng phát mề đay
      - Chẩn đoán
        
        RAST phát hiện IgE đặc hiệu
        
        Prick test
      - Thuốc thường gây mề đay qua trung gian miễn dịch
        
        Penicillins, Cephalosporins, sulfonamides, minocycline
      - Sẩn phù
        
        Trung tâm phù nề, kích thước thay đổi, bao quanh bởi 1 viền hồng ban
        
        Cảm giác ngứa hoặc rát bỏng
        
        Xuất hiện và biến mất hoàn toàn trong vòng 30p-24h
    - - Đặc điểm
        
        Là hiện tượng phù bì sâu, mô dưới da và niêm mạc
        
        Thoái triển chậm hơn sẩn phù ( có thể >72h)
        
        Cảm giác đau>> ngứa
      - Có thể xảy ra mà ko kèm mề đay, có thể trong bệnh cảnh phản vệ
      - Hiện tượng tăng bradykinin ở BN dùng ƯCMC
      - Thường xuất hiện vài phút sau dùng thuốc
      - Phù cấp tính, ko đối xứng, màu hồng nhạt
        
        vùng mắt, môi, lưỡi, đường thở, thành ruột ( đau bụng,ói, tiêu chảy)
      - Thuốc gây phù mạch
        
        ACE, NSAIDS, chất cản quang, monocloral ntibodies
  - - - Miễn dịch qua trung gian TB
      - TB TCD 4 và TCD 8
        
        độc TB
        
        chết TB keratinocytes
    - - aminopenicillins, allopurinol, sulfonamides, cephalosporins, aromatic anticonvulsants
    - - nếu ở chi dưới có thể là xuất huyết điểm hoặc ngứa
        
        Đa dạng hơn so với phát ban do virus
    - - chẩn đoán phân biệt với hồng ban đa dạng
        
        phân bố sang thương khác
    - - phù mặt, mụn mủ, mụn nước, đau da, da dễ tổn thương, tổn thương niêm mạc, tăng eos trong máu
    - - thâm nhiễm lymphocytes quanh mạch máu và mô kẽ, có thể kèm tăng eos
  - - - Giai đoạn khởi bệnh
        
        sốt, hạch to, triệu chứng giống cúm
      - Phù mặt, đỏ da toàn thân, phù chi, ban xuất huyết, mụn mủ, đôi khi có tổn thương niêm mạc
      - Phù mặt là dấu hiệu đặc trưng của DRESS
        
        Khi có phù mặt phải loại trù DRESS
      - Tổn thương nội tạng đặc hiệu là hậu quả của thâm nhiễm mô những TB BC đơn nhân hoặc BC ái toan
        
        Gan (80%)
        
        hoại tử tb gan, cholestasis, suy gan thể tối cấp
        
        Thận
        
        tổn thương mô kẽ
        
        Phổi(15%)
        
        khó thở, ho, viêm phổi ái toan, suy hô hấp
        
        Tim
        
        viêm cơ tim, viêm màng ngoài tim
        
        Khác: TK, cơ, thực bào máu, tuỵ
        
        tiên lượng xấu
    - - XN về máu chỉ điểm tổn thương nội tạng, tái hoạt virus, tăng eos ngoại vi, tb lympho ko điển hình, giảm gammaglobulin trong máu
    - - HHV6(nhiều nhất), EBV, HHV7, cytomegalovirus, parvovirus B19
    - - corticoid(uống và thoa)
      - IVIg kém hiệu quả và tăng nguy cơ biến chứng
    - - Carbamazepine, Phenobarbital, Dapson, Minocycline, Trimethoprine-Sulfamethoxazone, Abacavir, Allopurinol
  - - - Sang thương da xuất hiện cùng sốt cao
        
        mụn mủ nhỏ, ko phải ở nang lông
        
        hồng ban, phù nề
        
        có thể đỏ da toàn thân
      - Vị trí đầu tiên xuất hiện
        
        nếp nách, bẹn, thân và chi trên
      - Giai đoạn đầu mụn mủ rộp lên
        
        Nikolsky (+)
      - Giai đoạn muộn
        
        Tróc vảy
      - Trợt niêm mạc miệng rất hiếm
    - - XN máu
        
        Tăng BC đa nhân trung tính và BC ái toan
      - Mô học
        
        thâm nhập TB BC đa nhân trung tính, ái toan, mụn mủ dưới sừng hoặc trong thượng bì
        
        kèm hoặc ko phù vùng bì
        
        ko hiện diện dẫn mạch máu
        
        hoại tử tb thượng bì từng ổ
  - - - Ban xuất hiện vài ngày đến vài tuần kể từ khi tiếp xúc, hoặc chỉ trong vòng 24h nếu đã có tiếp xúc từ trước
      - mảng hồng ban phù nề, giới hạn rõ, hình tròn hoặc oval, số lượng 1 đến nhiều
      - Đôi khi màu tím đậm, xuất hiện bóng nước, trợt da
      - Thường gặp ở môi, mặt, bàn chân, bàn tay, sinh dục
      - Để lại dát tăng sắc tố lâu dài
      - Nếu tiếp xúc lại thì nổi lại ngay vị trí cũ và mỗi lần tái phát hồng ban lại sậm hơn
    - - Mô học
        
        thâm nhiễm mạch máu vùng mô kẽ trong lớp bì
        
        chủ yếu là lymphocyte và eosinophins
        
        có thể có hoại tử ở thượng bì
    - - Sulfonamide, tetracyclines, beta lactam, NSAID, aspirin,dapson,...
  - - - Toàn thân
        
        sốt,đau mắt, đau họng, đau cơ triệu chứng giống cúm
        
        dễ bỏ sót ở gđ đầu
      - Tổn thương ít nhất 2 niêm mạc 80%(mắt.mũi, đường sinh dục, đường niệu, tiêu hóa), thường có trước sang thương da
        
        hồng ban, bóng nước, trợt
      - Tổn thương Mắt nặng: loét giác mạc, viêm màng bồ đào trước
      - Tiến triển bệnh giới hạn 7-10 ngày
      - Tổn thương nội tạng
        
        tăng men gan, rối loạn cn thận, hoại tử biểu mô phế quản
    - - ko có XN đặc hiệu
      - Mô học
        
        hoại tử toàn bộ thượng bì
        
        đau da, xuất huyết, da sậm màu, bóng nước, trợt da
        
        miễn dịch huỳnh quan trực tiếp âm tính
    - - chủ yếu do thuốc
      - Mycoplasma pneumoniae chủ yếu ở trẻ em