Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
2 - Kontekst społeczny kobiety i mężczyzny - Coggle Diagram
2 - Kontekst społeczny kobiety i mężczyzny
Różnice płci
:silhouettes:
obiektywne
- np. przypisanie po urodzeniu
subiektywne
-
autostereotypy
; jak
widzimy siebie i jakie cechy sobie przypisujemy
(np. uważam, że kobiety powinny mieć długie włosy)
opisowe
- związane z
przyjętymi stereotypami (jak powinna wyglądać kobieta/mężczyzna
)
nakazowe
- różne
oczekiwania kierowane do kobiet i mężczyzn
(
zachowania zgodne z naszą płci
- np. kobieta bardziej delikatna, wrażliwa)
kobiety i mężczyźni -
wspólnotowość i sprawczość
→ różnicują płcie
różnice kulturowe -
indywidualistyczne i kolektywistyczne
(od tego zależy to różnicowanie)
orientacja wspólnotowa
-
podporządkowywanie się;
bardziej kultury
kolektywistyczne
;
sprawczość
(druga orientacja) → bardziej
indywidualistyczne
orientacja→ zależy od kraju
;
kultury Europejskie - mieszana
orientacja (u kobiet i u mężczyzn)
Wymiary poznania społecznego
kreują cechy osobowości
sprawczość (kompetencja
) -
koncentracja na Ja i własnej osobie
jako
podmiocie realizującym cele
;
umiejętności
- inteligencja, kreatywność, skuteczność, zręczność
jednostki
sprawcze są stabilne emocjonalnie, sumienne i ekstrawertyczne, bardziej zadowolone z życia i bliskich związków, które tworzy
wspólnotowość (wymiar ciepła
) -
koncentracja
na
innych
oraz
relacjach międzyludzkich
;
cechy
-
szczerość, życzliwość, wiarygodność, moralność
wiąże się z
ekstrawersją, sumiennością, ugodowością, gotowością do współpracy i kompromisu
; koreluje dodatnio z
satysfakcją z bliskich relacji
lepsze funkcjonowanie
- musimy żyć z innymi ludźmi
niepohamowana wspólnotowość
-
nadmierna koncentracja na innych
, ale też może się pojawić
nadmierna kontrola
sprawczość i wspólnotowość
mogą być też
rozumiane w kategoriach cech osobowości
Stereotyp kobiecości
seksizm wrogi
- mężczyźni uważają, że
władza do nich należy, potrzeba dominacji; kobiety - słabe, pasywne
, trzeba je
kontrolować
; łączy się z
przemocą i agresją do kobiet
(nie tylko fizyczną - ale też np. werbalna)
seksizm dobrotliwy
- mężczyźni traktują kobiety jako
słabsze, które sobie nie poradzą
; mężczyźni - uważają, że muszą za nie
decydować i nakazywać sposób postępowania
seksizm ambiwalentny
-
obydwa
(one ze sobą silnie korelują)
seksizm - uniwersalny
praktycznie we
wszystkich krajach
→ kobiety dalej funkcjonują w ograniczony sposób
Stereotyp męskości
dobrotliwość
-
zachowania opiekuńcze
; kobiety - uważają, że
mężczyznami trzeba się opiekować, podziwiać ich, bo dzięki temu ponoszą sukcesy
; kobiety mogą mieć
skrajnie negatywne nastawienie
, kiedy np. mężczyzna zajmuje się makijażem (
degradacja męskości
)
wrogość
- kobiety uważają, że
mężczyzna chce mieć przewagę nad kobietami, a dla nich podstawą do związku jest orientacja na seks, a nie na trwalsze relacje
; częściej u kobiet, które mają
negatywne doświadczenia związane z mężczyznami
(np. kiedy mężczyzna porzucił matkę)
Seksizm
postawy, przekonania i zachowania
osób oraz
praktyki organizacyjne, instytucjonalne i kulturowe
, które
odzwierciedlają negatywne oceny ze wględu na ich płeć
lub
wspierają nierówny status kobiet i mężczyzn
3 poziomy
indywidualnym
- odnosi się do
indywidualnych reakcji lub interakcji międzyludzkich
mających na celu
oczernianie kobiet
, które są
postrzegane jako gorsze w społeczeństwie
;
pewne stereotypy nasilające seksizm
(np. praca kobiety do późna - zła matka, praca mężczyzny do późna - dobry ojciec)
instytucjonalnym
- odnosi się do
polityki, praktyk i norm, które utrwalają nierówności, ograniczając możliwości kobiet
; np. chętnie awansuje się na stanowiska kierownicze mężczyzn niż kobiet (np. przekonanie, że kobieta może iść na urlop macierzyński, mężczyźni mniej chorują itd.)
kulturowym
- odnosi się do
symboli i praktyk
, które są
używane do wzmacniania przekonania, że kobiety są gorsze od mężczyzn
; np. reklamy (np. kuchenne kiedyś tylko z kobietami)
Stereotypy dotyczące kobiet
efekt szklanego sufitu
-
porównywanie się tylko z kobietami
(”jak moja koleżanka nie awansowała, to ja też nie muszę się starać”); nie patrzę np. jaką pensję dostają mężczyźni
teoria atrybucji
- przypisująca
kobietom, odnoszącym sukcesy w zawodzie, negatywne cechy osobowości przeszkadzają w pełnieniu roli biologicznej
(np. pracująca matka)
socjalizacja
-
presje społecznie nie są jednakowe dla mężczyzn i kobiet;
mężczyzna
musi
się realizować zawodowa natomiast
kobieta może
Seksizm jest
ugruntowany społeczno-politycznie
SW - seksizm wrogi; SD - seksizm dobrotliwy
orientacja na
dominację społeczną
- orientacja na dominację społeczną,
władzę
jako
pozytywnie związana z SW
i
wynika z postrzegania świata jako miejsca rywalizacji
prawicowym autorytaryzmie
-
pozytywnie kojarzony z SD
zarówno wśród
mężczyzn, jak i kobiet i
wynika z
postrzegania świata jako miejsca niebezpiecznego
Związek seksizmu z przemocą
przemoc
seksualna
związek między
aprobatą SW
a
skłonnością do przemocy seksualnej
kobiety o wysokim poziomie SD
rzadziej
określają przeszłe doświadczenia
napaści na tle seksualnym jak gwały
przemoc
domowa
SW u mężczyzn
jest pozytywnie związany z
większym udziałem agresji oraz przemocy wobec partnerek
SD
usprawiedliwia przemoc
, głównie poprzez
obwinianie ofiar;
szczególne w
sytuacjach
, które są
niejednoznaczne
Seksizm a humor
humor stereotypowy
- w zależności od kontekstu
wiąże się z SD lub SW
; najczęściej
z kobiet
; związane z
tendencjami seksistowskimi
Seksizm a relacje intymne
SD
wiąże się z
preferencją partnerów
, którzy
pasują do tradycyjnych, stereotypowych ról płciowych
kobiety
priorytetowo traktują
dominację, kompetencje i perspektywy finansowe potencjalnego partnera
(dlatego trudno zlikwidować te
nastawienia seksistowskie
, bo same często oczekujemy takiego partnera)
mężczyźni
podkreślają
uległość, ciepło i umiejętności prowadzenia domu u potencjalnej partnerki
SD
- pozytywnie
związany z paternalistyczną rycerskością
- postawami, które są
zarówno uprzejme, jak i troskliwe, ale nakładają ograniczenia dla kobiet
kobiety akceptują pozornie ochronne ograniczenia narzucone przez partnerów romantycznych
, ale także
tradycyjne preferencje małżeńskie
- oświadczyny, przyjęcie nazwiska męża
SW u mężczyzn
kształtuje ich
negatywny pogląd na związek
(np. strach przed byciem zależnym od partnerki - single) i
skutkuje niezadowoleniem ze związku
SW -
mężczyźni
którzy go stosują,
boją się być zależni od partnerek
; wpływa na
niezadowolenie ze związku (obrona kobiety przed SW)
Seksizm a prawa prokreacyjne kobiet
SD
wiąże się z
przychylnymi postawami, wobec kobiet
, które
spełniają swoją macierzyńską rolę
z
zakazami
, które
naruszają tę rolę
(na co wskazuje sprzeciw wobec jakiejkolwiek aborcji)
SW sprzeciwia się całkowicie aborcji
, a
SD może je popierać z uwagi na pewne okoliczności
wzorce
dla SW i sprzeciwu wobec aborcji były
mniej wyraźne niż te dla SD
Seksizm wrogi i seksizm sprawujące kontrolę nad kobietami
kojarzą się z
uprzedzeniami ideologicznymi
promują
przemoc wobec kobiet
podważają kompetencje kobiet
i awans w miejscu pracy
zachęcają do
restrykcyjnych form w relacji intymnej
wzmacniają tradycyjne role płciowe
(tj. role kobiety jako obiektów seksualnych i “płci pięknej”, role matczyne i domowe - tego mężczyźni oczekują)
Różnice
seksizm wrogi
zazdrosne/urażone
, a nawet
wrogie uprzedzenia
związane z
władzą, seksualnością, kontrolą nad kobietami
akceptacja przemocy
promowanie dyskryminacji kobiet w miejscu pracy i w domu
seksizm dobrotliwy
- bardziej
subtelny
uprzedzenia, które
wymuszają tradycyjność
i charakteryzują się
paternalizmem
(opiekuńczość, która wymusza niektóre zachowania (kobiety wynagradzane za to np. poprzez ochronę)
nie promuje, ale usprawiedliwia przemoc
zakłada
niższe kompetencje kobiet
, co
ogranicza ich awans
Osłabienie seksizmu wiąże się z
:
ruchami feministycznymi
rosnącym
poparciem
dla
wartości egalitarnych płci
najnowsze analizy wskazały, że
tendencje
te
uległy spowolnieniu, a postawy seksistowskie nadal są powszechne i wszechobecne
kobiety nadal są postrzegane jako konkurentki dążące do uzyskania dominacji i kontroli nad mężczyznami
różnice w traktowaniu
kobiet i mężczyzn
utrzymują się między narodami w większości dziedzin życia społecznego i gospodarczego
Tradycyjna męskość
system przekonań
na temat tego,
jak powinien zachowywać się mężczyzna,
który
zdominował zachodnie społeczeństwo
(potrzeba
odróżniania się od kobiet
; uwzględnia wizerunek zewnętrzny)
uwzględnia
tradycyjną ideologię męskości (TMI
), która jest
systemem przekonań
na temat tego,
jacy powinni być mężczyźni w ogóle
, co generuje
potrzebę odróżniania się od kobiet
; tutaj -
wygląd
zgodność z normami męskimi
- czyli
stopień, w jakim mężczyźni przestrzegają TMI w swoim zachowaniu
; współcześnie jednak - potrafią się dostosować i przejąć np. niektóre obowiązki
konflikt ról płciowych
- wiąże się z
potrzebą zajmowania wysokiej pozycji w hierarchii społecznej
;
strefa wartościująca - praca zawodowa
(brak pracy - obniża poczucie własnej wartości)
-
sugeruje
, że
społeczeństwo ma hierarchiczną strukturę
, a “
prawdziwi mężczyźni
” powinni znajdować się na
szczycie hierarchii
jest pozytywnie związana z
wrogim seksizmem
celem
jest
utrzymanie pozytywnej męskiej tożsamości, zachowanie odrębności grupowej i statusu społecznego
(osiąganego poprzez
ujawnianie pewnych cech męskich, osiągnięć
itd.)
Skutki zwątpienia we własną męskość
1 - mężczyźni, którzy
chcą dostosować się do sztywnych norm
czują się
niespokojni lub winni
2 - mężczyźni, którzy
myślą, że muszą dostosować się do sztywnych norm, ujawniają seksizm i agresję wobec kobiet
ważna tu -
ocena społeczna
(naszego otoczenia)
Zmniejszanie seksizmu
zmiana znaczeń przypisanych męskości
, aby
umożliwić mężczyznom życie w mniejszym stopniu ograniczone przez normy ról płciowych
(nie każdy mężczyzna musi być tradycyjnie męski)
Zagrożenia dla męskości
nowy kontekst społeczny dla mężczyzny
(
my go tworzymy
- ma
działać przeciwko stereotypom
, jednak ten cel nie zawsze jest osiągany)
dominacja kariery zawodowej w życiu kobiet
-
sfeminizowane społeczeństwo,
hiperkonkurencja
(słaba płeć okazuje się silniejsza);
kobieta pracująca - mniej chętna do podporządkowania się mężczyźnie
, to ona pokazuje dominacje (władza w domu - ten, kto ma pieniądzę)
konieczność
przejmowania obowiązków domowych przez mężczyzn
, wymagana przez ich
obecność przy porodzie, utrata przywilejów
stres przed utratą pracy
,
wyrównanie pensji
kobiet i mężczyzn stanowi szansę dla kobiet a zagrożenie dla mężczyzn
wzrost oczekiwań odnośnie atrakcyjności mężczyzn -
fitneskult
** - moda na
dietę sportową sylwetkę** (wpływ mediów)
główny
problem
mężczyzn to
miejsce pracy
Konsekwencje
dysonans
między
atawistycznie zakodowaną potrzebą dominacją u mężczyzn
, a
podporządkowywaniem się regułom wyznaczonym przez kobiety
dyskryminacja mężczyzn
-
zmiana pozycji i niebezpieczeństwo utraty pracy
odbierane jako
poważne zagrożenia własnego ja;
znęcanie się kobiet
nad mężczyznami
nowe choroby u mężczyzn
wynikające z
przeciążenia, frustracji potrzeb, nacisków społecznych
-
bóle głowy, zmiany nastroju, migreny, bulimia, problemy seksualne, depresja
Rodzaje pomocy dla mężczyzn
w Niemczech
punkty doradcze
konsultowanych 3000 mężczyzn rocznie
w Austrii -
wiedeńskie doradztwo
dla mężczyzn
instytucje terapeutyczne przygotowujące do roli męża, ojca
,
radzenia sobie ze stresem, konfliktem
,
adaptacji do sytuacji
, gdy kobieta stawia wymagania
kurorty odstresowujące
ciężko zawodowo pracujących mężczyzn
doradztwo dla mężczyzn szukających pomocy
reklamy
- “uwolnić mężczyzn od podwójnej presji!”, “nie bądź pantoflarzem!”