Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การพยาบาลผู้ป่วยทีมีภาวะ ไม่สมดุลของสารนําและเกลือแร่ - Coggle Diagram
การพยาบาลผู้ป่วยทีมีภาวะ
ไม่สมดุลของสารนําและเกลือแร่
องค์ประกอบและบทบาทของอิเล็กโทรไลต์หลักในร่างกาย
โซเดียม
บทบาท: ควบคุมสมดุลน้ำและปริมาตรของของเหลวในร่างกาย, รักษาความดันโลหิต, สำคัญต่อการทำงานของเส้นประสาทและกล้ามเนื้อ
ภาวะโซเดียมต่ำ (Hypokalemia)
สาเหตุ: ดื่มน้ำมากเกินไป, การได้รับโซเดียมน้อย, การสูญเสียโซเดียมจากการอาเจียนหรือถ่ายท้อง, โรคเกี่ยวกับตับและหัวใจ
อาการ: เวียนศีรษะ, ซึมเศร้า, คลื่นไส้, ชัก
การพยาบาล: จัดการน้ำในร่างกาย, ให้โซเดียมทดแทน, ตรวจระดับโซเดียมในเลือด
ภาวะโซเดียมสูง (Hyperkalemia)
สาเหตุ: ขาดน้ำ, สูญเสียเหงื่อมาก, การได้รับเกลือหรือสารละลายที่มีความเข้มข้นสูง
อาการ: กระหายน้ำ, ปากแห้ง, หัวใจเต้นเร็ว, ซึม, ชัก
การพยาบาล: ให้ดื่มน้ำทดแทน, ลดการได้รับโซเดียม, ตรวจการทำงานของไต
ค่าปกติ: 135-145 mEq/L
โพแทสเซียม
บทบาท: สำคัญในการควบคุมการหดตัวของกล้ามเนื้อ, การเต้นของหัวใจ, การสื่อสารของระบบประสาท
ค่าปกติ: 3.5-5.5 mEq/L
ภาวะโพแทสเซียมต่ำ (Hypokalemia)
สาเหตุ: สูญเสียจากการถ่ายท้อง, การได้รับยาขับปัสสาวะ, ภาวะขาดสารอาหาร
อาการ: กล้ามเนื้ออ่อนแรง, หัวใจเต้นผิดจังหวะ, ท้องอืด, เบื่ออาหาร
การพยาบาล: ให้โพแทสเซียมทางปากหรือทางหลอดเลือด, ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ, ตรวจระดับโพแทสเซียม
ภาวะโพแทสเซียมสูง (Hyperkalemia)
สาเหตุ: การทำงานของไตบกพร่อง, การได้รับโพแทสเซียมสูง, ภาวะกรดในเลือด
อาการ: ชัก, หัวใจเต้นช้า, คลื่นไส้, ปัสสาวะน้อย
การพยาบาล: ลดระดับโพแทสเซียมในเลือด, ให้ยาขับโพแทสเซียม, ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจอย่างใกล้ชิด
แคลเซียม (Calcium - Ca2+)
บทบาท: การสร้างกระดูกและฟัน, การหดตัวของกล้ามเนื้อ, การแข็งตัวของเลือด
ค่าปกติ: 8.5-10.5 mg/dL
ภาวะแคลเซียมต่ำ (Hypocalcemia)
สาเหตุ: ขาดวิตามินดี, ไตวาย, โรคตับ
อาการ: กล้ามเนื้อกระตุก, อารมณ์เปลี่ยนแปลง, ท้องเดิน, หัวใจเต้นผิดปกติ
การพยาบาล: ให้แคลเซียมทางหลอดเลือดหรือทางปาก, ให้วิตามินดี, ตรวจระดับแคลเซียม
ภาวะแคลเซียมสูง (Hypercalcemia)
สาเหตุ: การทำงานของพาราไทรอยด์มากเกินไป, มะเร็งบางชนิด, การได้รับแคลเซียมมากเกินไป
อาการ: ความดันโลหิตสูง, หัวใจเต้นผิดปกติ, ซึมเศร้า, คลื่นไส้
การพยาบาล: ลดระดับแคลเซียม, เพิ่มการขับแคลเซียมทางปัสสาวะ, ตรวจการทำงานของไต
แมกนีเซียม (Magnesium - Mg2+)
บทบาท: ควบคุมการหดตัวของกล้ามเนื้อ, การทำงานของหัวใจและเส้นประสาท
ค่าปกติ: 1.3-2.2 mEq/L
ภาวะแมกนีเซียมต่ำ (Hypomagnesemia)
สาเหตุ: ท้องเสียเรื้อรัง, การขาดอาหาร, การสูญเสียแมกนีเซียมจากไต
อาการ: กล้ามเนื้อกระตุก, หัวใจเต้นผิดจังหวะ, ซึม
การพยาบาล: ให้แมกนีเซียมทางปากหรือหลอดเลือดดำ, ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ, ตรวจระดับแมกนีเซียม
ภาวะแมกนีเซียมสูง (Hypermagnesemia)
สาเหตุ: ภาวะไตวาย, การได้รับแมกนีเซียมเกินจากการรักษาทางหลอดเลือดดำ
อาการ: กล้ามเนื้ออ่อนแรง, หัวใจเต้นช้า, ซึม, หายใจลำบาก
การพยาบาล: ลดระดับแมกนีเซียมในเลือด, เพิ่มการขับแมกนีเซียม, ดูแลการหายใจและหลอดเลือด
การประเมินผู้ป่วยที่มีภาวะไม่สมดุลของอิเล็กโทรไลต์
การซักประวัติ: ตรวจสอบปัจจัยเสี่ยง เช่น การใช้ยา, การมีโรคประจำตัว, การได้รับน้ำและอาหาร
การตรวจร่างกาย: ตรวจอาการเฉพาะของภาวะอิเล็กโทรไลต์สูงหรือต่ำ เช่น การหดตัวของกล้ามเนื้อ, การตอบสนองของระบบประสาท
การตรวจทางห้องปฏิบัติการ: ตรวจเลือดเพื่อวัดระดับอิเล็กโทรไลต์, ตรวจการทำงานของไต, วัดปริมาณปัสสาวะ, การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ
การพยาบาลและแนวทางการรักษาผู้ป่วย
การดูแลทั่วไป
ประเมินและบันทึกสัญญาณชีพ, I/O (Intake/Output), น้ำหนักตัวของผู้ป่วย
ให้ความรู้แก่ผู้ป่วยเกี่ยวกับการปฏิบัติตัว เช่น การดื่มน้ำและการหลีกเลี่ยงอาหารที่มีเกลือสูง
การให้สารน้ำและอิเล็กโทรไลต์ทดแทน
ให้สารน้ำหรืออิเล็กโทรไลต์ทดแทนตามชนิดและความรุนแรงของภาวะ
คำนวณปริมาณและอัตราการให้ตามระดับอิเล็กโทรไลต์ในเลือด
การจัดการภาวะฉุกเฉิน
การช่วยเหลือในกรณีผู้ป่วยเกิดภาวะฉุกเฉิน เช่น ชัก, หายใจลำบาก
ดูแลการหายใจและประเมินการทำงานของหัวใจ
การป้องกันภาวะแทรกซ้อน
ติดตามระดับอิเล็กโทรไลต์ในเลือดอย่างสม่ำเสมอ
ระวังการเปลี่ยนแปลงของอิเล็กโทรไลต์ที่อาจทำให้เกิดอาการรุนแรง เช่น ภาวะหัวใจล้มเหลว, ภาวะหายใจล้มเหลว
การดูแลเรื่องสมดุลกรด-ด่างในร่างกาย
ความสำคัญของสมดุลกรด-ด่าง
รักษาความสมดุลในเลือดเพื่อป้องกันภาวะกรดหรือด่างที่เป็นอันตราย
การควบคุมสมดุลกรด-ด่าง
บทบาทของไตในการขับถ่ายของเสียที่เป็นกรด
การทำงานของปอดในการควบคุมปริมาณ CO2 เพื่อลดกรดในร่างกาย
ภาวะไม่สมดุลของกรด-ด่าง
ภาวะกรดเมตาบอลิก: มักเกิดจากการสูญเสียไบคาร์บอเนตหรือการเพิ่มของกรดในร่างกาย
ภาวะด่างเมตาบอลิก: มักเกิดจากการสูญเสียกรดจากการอาเจียนหรือการใช้ยาบางชนิด