Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

การพยาบาลผู้ป่วยไต - Coggle Diagram

- - - - การฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม (Hemodialysis/ HD)
      - การฟอกไตทางหน้าท้องแบบต่อเนื่อง (Continuous Ambulatory Peritoneal Dialysis/ CAPD)
      - การปลูกถ่ายไต (Kidney Transplantation/ KT)
  - - - SLE, glomerulonephritis และ IgA nephropathy
  - - - ตรวจพบอัลบูมินในปัสสาวะ (albuminuria)
      - ตรวจพบเม็ดเลือดแดงในปัสสาวะ (hematuria)
      - มีความผิดปกติของเกลือแร่ (electrolyte) ที่เกิดจากท่อไตผิดปกติ
  - - - หญิง
        
        ≤ 0.7 = eGFR = 144 x (SCr/0.7) -0.329 x (0.993)Age
        
        0.7 = eGFR = 144 x (SCr/0.7) -1.209 x (0.993)Age
      - ชาย
        
        ≤ 0.9 = eGFR = 141 x (SCr/0.9) -0.411 x (0.993)Age
        
        0.9 = eGFR = 141 x (SCr/0.9) -1.209 x (0.993)Age
  - - - eGFR ≥90
      - ปกติหรือสูง
      - Clinical Action Plan
        
        -วินิจฉัยและรักษาสาเหตุ
        
        -รักษาโรคร่วม
        
        -ประเมินปัจจัยเสี่ยงของ CKD
        
        -การประเมินเพื่อชะลอความเสื่อมไต
        
        -การประเมินเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงของ CVD
    - - eGFR 60-89
      - ลดลงเล็กน้อย
      - การประเมินความก้าวหน้าโรค
    - - eGFR 45-59
      - ลดลงเล็กน้อย-ปานกลาง
      - ปรับยาตามความเหมาะสม
    - - eGFR 30-44
      - ลดลงปานกลาง-มาก
      - การประเมินและรักษาภาวะแทรกซ้อน
    - - eGFR 15-29%
      - ลดลงมาก
      - การเตรียมสำหรับ RRT
    - - eGFR 15%
      - โรคไตระยะสุดท้าย
      - -RRT เมื่อมีภาวะ Uremia
- - - - ระยะที่ 1
        
        Scrเพิ่มขึ้น≥ 1.5 เท่าของScrเริ่มต้นหรือScrเพิ่มขึ้น≥0.3 mg/dl ในระยะเวลา 48 ชั่วโมงนับจากเริ่มต้น
        
        มีปัสสาวะ< 0.5 cc/Kg/hr เป็นเวลาอย่างน้อย 6 ชั่วโมง
      - ระยะที่ 2
        
        Scrเพิ่มขึ้น≥2 เท่าถึง< 3 เท่าของScrเริ่มต้น
        
        มีปัสสาวะ< 0.5 cc/Kg/hr เป็นเวลาอย่างน้อย 12 ชั่วโมง
      - ระยะที่ 3
        
        Scrเพิ่มขึ้น≥3เท่าของScrเริ่มต้น หรือScrเพิ่มขึ้น≥4 mg/dl
        หรือผู้ป่วยต้องทำการบำบัดทดแทนไต
        
        มีปัสสาวะ< 0.3cc/Kg/hr เป็นเวลาอย่างน้อย 24 ชั่วโมง
  - - - เลือดไปที่ไต (Renal blood flow) ลดลง ทำให้แรงดันเพื่อการกรองผ่านลดลง และ ทำให้เกิดภาวะ Ischemia nephrons
        
        Intravascular volume ลดลง ในผู้ป่วยที่เสียเลือด มีบาดแผลไฟไหม้รุนแรง ร่างกายสูญเสียน้ำอย่างมาก
        
        Cardiac output ลดลงเช่นPost cardiac arrest, acute myocardial infarctionและ Heartfailure
        
        Circulatory failure การไหลเวียนโลหิตที่ลดลงเช่นในภาวะ shock หลอดเลือดขยาย(Vasodilatation) Pulmonaryembolism, Anaphylaxis และSepsis
    - - เนื้อเยื่อไตถูกทำลายเนื่องจากได้รับสารที่มีพิษต่อไต(nephrotoxins)ติดเชื้อ ระบบอิมมูนผิดปกติทำใหัมีการอักเสบที่ไต และแม้แต่สาเหตุจาก prerenal ที่ได้รับการแก้ไขช้าหรือไม่เหมาะสมทำให้เลือดไปเลี้ยงไตไม่เพียงพอเป็นเวลานาน
        
        ผู้ป่วยได้รับยาที่มีผลข้างเคียงเป็นพิษต่อไตผู้ป่วยAutoimmune เช่น Glomerulonephritis Vasculitis
        
        SLE
        
        ผู้ป่วยภาวะตับวายและผู้มีความผิดปกติของเส้นเลือดไต เช่น Renal artery/ vein stenosis/thrombosis
    - - เกิดจากปัสสาวะไหลออกไม่ได้ทำให้มีการท้นหรือย้อนกลับสู่ไต ทำให้ไตถูกทำลายการที่ น้ำปัสสาวะไม่สามารถขับถ่ายออกจากร่างกายได้
        
        มีการอุดตันในทางเดินปัสสาวะ (obstruction)
        
        ต่อมลูกหมากโต
        
        เนื้องอกมะเร็งในช่องท้อง
        
        กระเพาะปัสสาวะบีบตัวไม่ดี(neurogenic problems/ bladder atony)
        
        Urethraตีบแคบ
  - - - Initial phase หรือ Onset phase
        
        ระยะเวลาตั้งแต่เริ่มมีสาเหตุของโรคจนพบว่าปัสสาวะออกน้อย
        (หลายชั่วโมง-หลายวัน) ตรวจพบระดับ BUN และ Cr สูงขึ้นเล็กน้อย
      - Oliguricphase
        
        พบปัสสาวะออกน้อย (<400 cc/day)
        
        ไม่ค่อยตอบสนองต่อการใช้ยาขับปัสสาวะพบมีการคั่งของน้ำเกิดภาวะน้ำเกิน
        
        อีเล็กโทรไลต์และกรดคั่ง (Na คั่งแต่เพราะมีภาวะน้ำเกิน จึงพบภาวะ
        Dilutionalhyponatremia)
        
        ค่าPlasma osmolarityสูงกว่า Urine osmolarityมาก
      - Diuretic phase
        
        มีปัสสาวะออกจำนวนมากหลายลิตรแม้ปัสสาวะจะออกมาก
        
        BUN และ Crลดลง น้อยมาก
        
        กลไกการดูดซึมกลับของ renal tubuleยังไม่ปกติไม่สามารถทำให้ปัสสาวะเข้มข้นเป็นปกติได้ ปัสสาวะจึงออกมาก
      - Recover phase (Convalescent)
        
        ไตฟื้นสู่ปกติหรือเกือบเหมือนเดิมใช้เวลาแตกต่างกัน และอาจฟื้นคืนได้หลายระดับ
        
        จัดของเสียได้แต่ต้องใช้เวลานานขึ้น
        
        ช่วยลดภาระของไตด้วย การควบคุมปริมาณอาหารกลุ่มโปรตีนแต่ใช้โปรตีนคุณภาพสูง (High biological value) เช่นไข่ขาว และเนื้อปลา
        
        อาหารเค็มควบคุมความดันโลหิต ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ตรวจเลือดเพื่อประเมินเป็นระยะ
        
        มีโอกาสกลายเป็นโรคไตเรื้อรัง
  - - - ปัสสาวะออกน้อย บวม BP สูงขึ้น HR เร็วขึ้น Neck vein โป่ง น้ำหนักเพิ่ม ปอดมีเสียง Rales หรือ Crepitation
    - - คลื่นไส้ อาเจียน อ่อนเพลีย สับสนซึมลง มือสั่น
    - - Hyperkalemia
    - - หายใจหอบลึก
  - - - เบาหวาน ความดันโลหิตสูง การติดเชื้อ
        การสูญเสียน้ำและเลือด อาการปัสสาวะแสบขัด ปริมาณปัสสาวะและประวัติการได้รับยาหรือสารเคมีที่เป็นพิษต่อไต
      - ภาวะขาดน้ำหรือน้ำเกินการตรวจดูผิวหนังเพื่อดูอาการแพ้
      - วัดสัญญานชีพ ประเมินการหายใจหอบเร็วแบบKuss-Maul’s
        respiration จากภาวะ acidosis ซีดเลือดออกง่าย เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน แผลในปาก อ่อนเพลีย สับสน
        สูญเสียความทรงจำ ชักและไม่รู้สึกตัว
    - - ความถ่วงจำเพาะและ urine osmolality สูงขึ้นร่วมกับโซเดียมใน
        ปัสสาวะต่ำจะพบในPre-renal AKI
      - ถ่วงจำเพาะและ urine osmolality จะไม่เพิ่ม
      - มีโซเดียมในปัสสาวะสูง เนื่องจาก nephron เสียหน้าที่ไม่สามารถทำ
        ให้ปัสสาวะเข้มข้น และไม่สามารถดูดกลับโซเดียมได้
    - - SCrและ BUN จะสูงขึ้นตามระยะของภาวะ AKI ระยะ Diuresis จึงเริ่มลดลง
      - BUN: creatinine ratio จะสูงขึ้นมากกว่า 20: 1 ในชนิดPre-renal และจะไม่เปลี่ยนแปลงมากในชนิด Intra renal
      - โปตัสเซียมเนื่องจากไตไม่สามารถขับโปตัสเชียมออกได้ร่วมกับภาวะเลือดเป็นกรดเซลล์ถูกทำลาย โปตัสเซียมออกจากเซลล์มากขึ้น กล้ามเนื้อกระตุก คลื่อนไฟฟ้าหัวใจผิดปกติ tall T-wave และ QRS durationยาวนานขึ้นและเกิด cardiact arrhythmia
  - - - การฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม (HD)
        
        นำเลือดออกจากร่างกายผ่านเส้น เลือดสำหรับการฟอกเลือด (Vascular access) เข้าเครื่องไตเทียมและตัวกรองเลือด (dialyzer) ซึ่งมีคุณสมบัติเป็น Semipermeable membrane ด้วยความเร็วสม่ำเสมอและนำเลือดกลับเข้าร่างกายเป็นวงจร ใช้เวลาประมาณ 3-4 ชั่วโมงต่อครั้งเพื่อกำจัดของเสียและน้ำส่วนเกินออกจากร่างกาย
      - การล้างไตทางช่องท้อง (Acute Peritoneal
        Dialysis/ APD)
        
        การขจัดของเสียผ่านทางเยื่อบุช่องท้อง โดยใช้ผนังเยื่อบุช่องท้อง (Peritoneal membrane) คุณสมบัติเป็น Semipermeable membrane ทำหน้าที่เป็นตัวกรอง โดยการใส่น้ำยาล้างไต(Peritoneal dialysis fluid/ PDF) เข้าสู่ช่องท้องและค้างไว้ระยะหนึ่งเพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนของเสียและน้ำ และปล่อยน้ำยาออกทำหมุนเวียนต่อเนื่องจนไตฟื้นตัวและทำหน้าที่ได้ดีขึ้น
      - ข้อบ่งชี้ที่สำคัญ
        
        Cr สูงกว่า6 mg/dlหรือBUNสูงกว่า100 mg/dl
        
        มีภาวะน้ำท่วมปอดหลังใช้ยาขับปัสสาวะไม่ได้ผล
        
        ความดันโลหิตสูงมาก ไม่ตอบสนองต่อการใช้ยา
        
        มีภาวะเลือดออกห้ามเลือดไม่ค่อยได้ผล
        
        มี pericarditis
        
        มีอาการคลื่นไส้อาเจียนตลอดเวลา
        
        มีอาการUremicencephalopathyเช่น สับสน ซึมกระตุกชัก