Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

ATMOSFERAREN ETA HIDROSFERAREN EGITURA - Coggle Diagram

- - - - Inbertsio termikoa: Airearen mugimendu bertikalak eragotzen ditu. Hodei eta haize gabeko egoeretan gertatzen da. Lurra hozten den heinean gaineko aire beroak harrapatuta uzten ditu hodeiak eta kutsadura.
    - - Egonkortasun egoera: Antizikloiak (A). Presio altuko eremuak, 1013 mb baino handiagoa zerua garbi egoten da. Aire hotza jeistean berotzen da, ura lurrunduz eta oskarbi geratuz. Udaren egun beroak, neguan tenperatura leunak baina gau oso hotzak
      - Ezegonkortasun egoera: Borraska edo depresioa (B). Presioko txikiko eremuak, 1013 mb baina txikiagoa. Aire beroa igotzean hozten da, ura kondentsatu eta prezipitazioak sortuko dira.
- - - - TOLESTURAK: Harrien deformazioak dira presioa eta tenperaturak eraginda. Ertz kobergenteetan gertatzen da. Konpresio indarrez sortu. SINKLINALA: Nukleoan estratu berrienak ditu. ANTIKLINALA: Nukleoan estratu zaharrenak ditu.
      - FAILAK ETA DIAKLASAK: Harrietan agertzen diren hausturak dira, blokeak mugitu egin direnean failak, ez badira mugitzen diaklasa. Distentzio indarre bidez (ertz dibergenteetan) faila normalak sortzen dira eta konpresio
  - - - Kimikoa: Hezetasuna behar da mineralen konposizioa aldatzeko eta erreakzio kimikoak arinago gertatzen dira tenperatural gora egiten duenean.
        DISOLUZIOA: Urak gatzez osatuta dauden mineralak disolbatzen ditu.
        OXIDAZIOA: Oxigenoa burdina duen mineralarekin konbinatzean, burdin oxido bihurtzen da, apurtzeko errazak.
        KARBONATATZEA: Ura + CO2= azido karbonikoa honek kareharria bikarbonato, Ca(CO3H)2 bihurtzen du eta hau disolbakorra da. (kobak, simak, estalaktitak,...sortuz)
      - Fisikoa: Mineralen konposizioa aldatu gabe apurtzen direnean.
        TERMOSKLASTIA: Tenperatura aldaketa gogorrak harrien dilatazio eta uzkurtzea eragiten dute, apurtuz.
        GELIFRAKZIOA: Ura harrien arrailduretan sartzean eta hau izoztean, bolumena handitzen duene, presioa egiten du harria apurtuz.
      - Biologikoa:
        IZAKI BIZIDUNAK: Izaki bizidunak haztean arrakaletan presioa egiten dute edo zulatzen dute harria puskatuz
  - - - BIZIDUNAK: Meteorizazioan laguntzen dute eta materia organikoa gehitzen diote. Humusa sortzeko
      - DENBORA: Lurzoru heldua lortzeko hamarkadak behar dira nahiz eta klimaren aldakorra izan.
      - KLIMA: Tenperatura eta prezipitazio harrien meteorizazio eta landaredia mugatzen du.
      - TOPOGRAFIA: Aldapak ez dira egokiak lorzoru eraketarako.
      - HARRI AMA: Harieearen konpozisioa (mineralak) bertan haziko den landaredia mugatuko du.
- - - - Uharreak(torrente): Ur emari noizbehinkakoa (eurijasak daudenean). Mendi hegaletan jasotzen den urak sortzen dutena.
      - Ibai uholdeak: Euri gogorren ondorioz edo elurra urtzearen ondorioz, gertatzen diren ur goraldiak dira.
      - Presa naturalak haustea. Lur irristatzeek edo lurrikarek lakuak gainezka egitea edo dike naturalak haustea eragin dezakete.
  - - - Lurralde antolakuntza: non eraiki, berdeguneak,...
      - Alertak: mugikorrean, telebistan,...
      - Hezkuntza
      - Salbamendu plana: ebakuazioak,...