Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ผู้ป่วยหญิงไทย อายุ 20 ปี Diagnosis: Acute myeloid leukemia - Coggle…
ผู้ป่วยหญิงไทย อายุ 20 ปี
Diagnosis: Acute myeloid leukemia
ข้อมูลผู้ป่วย
การวินิจฉัยทางการแพทย์
Acute myeloid leukemia
อาการปัจจุบัน
ผู้ป่วยหญิงไทยอายุ20ปี มารับการรักษาด้วยเคมีบำบัดตามแผนการรักษา วันที่เข้ารับการรักษาตัวในโรงพยาบาลพระนารายณ์มหาราช วันที่22 ตุลาคม 2567 วันที่รับไว้ในความดูแล 5 พฤศจิกายน 2567 อาการปัจจุบัน ผู้ป่วยหญิงไทย สีหน้าอ่อนเพลีย รู้สึกตัวดี ถามตอบรู้เรื่อง สามารถทำตามคำสั่งได้ ช่วยเหลือตนเองได้ เยื่อบุตาซีด Capillary refill 3วินาที ผิวแห้งริมฝีปากแห้ง มีเลือดออกเล็กน้อย เข่าด้านซ้ายมีแผล เสียงลมผ่านปอดเท่ากันทั้ง 2 ข้าง ไม่พบเสียง Crepitation ฟังการเต้นของหัวใจ ไม่พบเสียงmurmur ท้องไม่อืด Bowel sound 5 ครั้ง/นาที เคาะท้องเสียงโป่งทั่วท้องรับประทานอาหารธรรมดาที่โรงพยาบาลจัดให้และรับประทานอาหารภายนอกบางมื้อครบ 3มื้อ รับประทานได้หมดถาดไม่มีท้องอืด ไม่มีอาการคลื่นไส้ ปัสสาวะสีเหลืองใส อุจจาระสีน้ำตาลเหลือง สัญญาณชีพ
อุณหภูมิ 36.7 องศาเซลเซียส ชีพจร 68ครั้ง/นาที หายใจ 20ครั้ง/นาที ความดันโลหิต 87/62 มิลลิเมตรปรอท
ประวัติการเจ็บป่วยปัจจุบัน
7 เดือนก่อนมารพ.อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร กินข้าวได้น้อย น้ำหนักตัวลดมารับการรักษาที่โรงพยาบาลพระนารายณ์มหาราชมีการเจาะน้ำไขสันหลังและทำการตรวจพบว่าเป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาวแบบเฉียบพลันชนิดไมอีลอยด์ได้ให้ยาเคมีบำบัดไปแล้ว3ครั้ง
วันนี้มาโรงพยาบาล ตามนัดมารับยาเคมีบำบัดตามแผนการรักษา
อาการสำคัญ
มารับยาเคมีบำบัดตามแผนการรักษา
ประวัติการเจ็บป่วยในอดีต
Acute myeloid leukemia
ผู้ป่วยหญิงไทย อายุ 20 ปี เชื้อชาติไทย สัญชาติไทย
เข้ารับการรักษาตัวในโรงพยาบาลพระนารายณ์มหาราช
วันที่ 22 ตุลาคม 2567
รับไว้ในความดูแล วันที่ 5 พฤศจิกายน 2567
ประวัติการเจ็บป่วยในครอบครัว
มารดาเป็นเบาหวาน
โรคประจำตัว
Acute myeloid leukemia
มะเร็งเม็ดเลือดขาวแบบเฉียบพลันชนิดไมอีลอยด์
( Acute myeloid leukemia)
สาเหตุ
ทฤษฎี
สารรังสี ผู้ที่สัมผัสรังสีจากอุบัติเหตุนิวเคลียร์ การได้รับรังสีปริมาณมาก
สารเคมี พบในผู้ที่ทำงานในโรงงานฟอกหนัง โรงงานผลิตภัณฑ์ยาง ช่างทาสี คนขับรถบรรทุก พนักงานปั้มน้ำมัน และคนงานในโรงงานกลั่นน้ำมัน
โรคของไขกระดูกบางชนิด ได้แก่ โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว(Leukemia)แบ่งออกเป็นแบบเฉียบพลันชนิดALLและAMLและเรื้อรังชนิดCLLและCML โรคไขกระดูกเสื่อม (myelodysplastic syndromes) โรคไขกระดูกฝ่อ (aplastic anemia)และโรคมะเร็งพลาสมาเซลล์ (multiple myeloma)
พันธุกรรม การเกิดโรคนี้ในพี่น้องหรือครอบครัวเดียวกันของผู้ป่วย
การสูบบุหรี่
กรณีศึกษา
เกิดจากโรค มะเร็งเม็ดเลือดขาวแบบเฉียบพลันชนิดไมอีลอยด์
อาการและอาการแสดง
ทฤษฎี
ไข้ไม่ทราบสาเหตุ
เบื่ออาหารและน้ำหนักลดผิดปกติ
มีเลือดออกง่าย เช่น เลือดออกตามไรฟัน เลือดกำเดาไหล หรือมีจ้ำเลือดตามร่างกาย
ปวดกระดูกและข้อ
ซีด ได้แก่ บริเวณเยื่อบุตา และผิว
อ่อนเพลีย และเหนื่อยง่าย
กรณีศึกษา
ซีด ได้แก่ บริเวณเยื่อบุตา และผิวแห้ง
ปากแห้ง มีเลือดออกบริเวรช่องปาก
เบื่ออาหารและน้ำหนักลดผิดปกติ
อ่อนเพลีย และเหนื่อยง่าย
พยาธิสภาพ
ทฤษฎี
Acute myeloid leukemia
เม็ดเลือดขาวสร้างมากขึ้น
ไม่สามารถเจริญเติบโตเป็นตัวแก่ได้
เม็ดเลือดขาวทำงานได้ลดลง
เกิดการติดเชื้อง่าย
ได้แก่
4 more items...
Neutrophil สูง
Lymphocytes ต่ำ
เม็ดเลือดขาวตัวอ่อนในไขกระดูกเพิ่มขึ้น
พื้นที่การสร้างเม็ดเลือดชนิดอื่นลดลง
เม็ดเลือดแดงต่ำ
เพิ่มอัตรการไหลเวียนของเลือด
1 more item...
ทำให้ออกซิเจนจับกับhemoglobin ได้ลดลง
3 more items...
เกล็ดเลือดต่ำ
การแข็งตัวของเลือดลดลง
3 more items...
กรณีศึกษา
ในไขกระดูกมีการสร้างเม็ดเลือดขาวตัวอ่อนจำนวนมากทำให้เซลล์เม็ดเลือด คือ เม็ดขาว เม็ดเลือดแดง และเกล็ดเลือดมีการผลิตน้อยลง
การรักษา
ทฤษฎี
ยาเคมีบำบัด จะเข้าไปทำลายเซลล์มะเร็ง เพื่อให้ไขกระดูกสามารถสร้างเซลล์เม็ดเลือดปกติออกมาได้ ผู้ป่วยป่วยส่วนใหญ่ต้องได้รับเลือดแดงหรือเกล็ดเลือดระหว่างการรักษารวมถึงยาปฏิชีวนะหากมีอาการติดเชื้อ
ระยะเวลาในการรักษาโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลันชนิดAML จะอยู่ที่ 6 – 8 เดือน
Idarubicin
กลไกการออกฤทธิ์: Idarubicin อยู่ในกลุ่มแอนทราซัยคลินเช่นเดียวกับ Daunorubicin โดยออกฤทธิ์ที่ระดับ DNA เช่นเดียวกัน ทำให้ยับยั้งการสังเคราะห์ DNA และ RNA ของเซลล์มะเร็ง
Cytarabine (Ara-C)
กลไกการออกฤทธิ์: Cytarabine เป็นยาที่อยู่ในกลุ่มยาต้านเมตาบอไลต์ (antimetabolite) ซึ่งเลียนแบบโครงสร้างของนิวคลีโอไทด์ (nucleotide) ที่เป็นองค์ประกอบของ DNA โดย Ara-C จะเข้าแทรกแซงการแบ่งตัวของเซลล์ ทำให้เกิดการรบกวนในขั้นตอนการสังเคราะห์ DNA ของเซลล์มะเร็ง ส่งผลให้เซลล์ตาย
Daunorubicin
กลไกการออกฤทธิ์: Daunorubicin เป็นยากลุ่มแอนทราซัยคลิน (anthracycline) ทำงานโดยการแทรกตัวระหว่างสาย DNA ทำให้เกิดการแตกหักของสาย DNA ส่งผลให้เซลล์ไม่สามารถแบ่งตัวได้และนำไปสู่การตายของเซลล์มะเร็ง
กรณีศึกษา
รักษาโดยใช้ยาเคมีบำบัด สูตร 2 nd Hi DAC(High Dose Cytarabine)เพื่อรักษามะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลัน
ข้อวินิจฉัยข้อที่1
เสี่ยงต่อการติดเชื้อเนื่องจากได้รับยาเคมีบำบัด
ข้อมูลสนับสนุน
O:มีประวัติเป็นโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดไมอีลอยด์ (AML)มา 7 เดือน
O:ได้รับยาเคมีบำบัดทั้งหมด 6 โดส แบ่งการให้เป็น3 ครั้งคือ
ครั้งที่1 วันที่ 29 ตุลาคม
ครั้งที่2 31 ตุลาคม
ครั้งที่3 2 พฤศจิกายน day 3
O:ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ CBC
วันที่ 4 พฤศจิกายน 2567
WBC 9670
Neutrophil 99.1 H
Lymphocyte 0.5 L
O : มีแผลที่เข่าซ้าย
จุดมุ่งหมาย
เพื่อป้องกันการติดเชื้อ
เกณฑ์การประเมิน
1.ไม่มีอาการของการติดเชื้อ ได้แก่ ไข้ ไอ หนาวสั่น อ่อนเพลีย
2.สัญญาณชีพอยู่ในเกณฑ์ปกติ อุณหภูมิ 36.5-37.4 องศาเซลเซียส ชีพจร 60-100ครั้ง/นาที หายใจ 16-20 ครั้ง/นาที
3.ผลทางห้องปฏิบัติการ CBC
WBC 4400-11300
Neutrophil 40.0-73.1
Lymphocytes 18.7-48.3
กิจกรรมการพยาบาล
1.ให้การพยาบาลโดยยึดหลัก Aseptic techniques ล้างมือทุกครั้งก่อนและหลังให้การพยาบาล
2.จัดผู้ป่วยให้อยู่ในห้องแยก
3.แนะนำผู้ป่วยสังเกตอาการได้แก่
ติดเชื้อทางเดินหายใจหายใจลำบาก เจ็บหน้าอก ไข้สูง
ติดเชื้อทางเดินอาหารคลื่นไส้อาเจียน เบื่ออาหาร ท้องเสีย อุจจาระสีดำ/ปนเลือด
ติดเชื้อผิวหนังผิวหนังมีอาการบวมแดง
ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะปัสสาวะแสบขัดหรือมีเลือดปน
4.แนะนำให้ผู้ป่วยรับประทานอาหารที่ปรุงสุกสะอาด Low bacteria diet หลีกเลี่ยงของสุกๆดิบๆ หรืออาหารหมักดอง
5.ดูแลให้ได้รับยาItracanazole 2 tab oral q 12 hr สังเกตอาการข้างเคียงได้แก่ คลื่นไส้อาเจียน ปวดท้อง ผื่น ตัวเหลืองตาเหลือง และยา bactrim 2 tab oral OD จันทร์ พุธ ศุกร์ สังเกตอาการข้างเคียงได้แก่ ผื่นคัน เม็ดเลือดขาวต่ำ ภาวะเกล็ดเลือดต่ำ
6.แนะนำการรับประทานอาหารเสริมNeo mone 7 ช้อน+น้ำ 250 ml oral tid pc
7.แนะนำผลไม้ที่รับประทานได้ ได้แก่ แตงโม แคนตาลูป ผลไม้เปลือกบางได้แก่ แอปเปิล ฝรั่ง เงาะ ต้องปลอกเปลือก
8.ดูแลสิ่งแวดล้อม ได้แก่ รอบโต๊ะ หัวเตียงให้สะอาด
9.แนะนำการดูแลสุขวิทยาบุคคลให้สะอาดได้แก่ อาบน้ำเปลี่ยนเสื้อผ้า เปลี่ยนผ้าปูที่นอน
10.ติดตามผลทางห้องปฏิบัติการCBC
11.วัดv/s ทุก 4ชม.
1 more item...
ผลข้างเคียงหลังได้รับยาเคมีบำบัด
ระบบทางเดินอาหาร ปากแห้ง มีแผลในปาก คลื่นไส้อาเจียน
ผิวหนังและเส้นผม ร่วง
ระบบภูมิคุ้มกันต่ำ ส่งผลมีความเสี่ยงเกิดการติดเชื้อ
ระบบประสาท ทำให้เกิดการเวียนศีรษะ สับสน มีอาการตาแห้ง และ อาการชา ได้แก่ ชาปลายมือปลายเท้า
ผลต่อระบบเลือด
1.ภาวะโลหิตจาง เกิดจากการผลิตเม็ดเลือดแดงลดลงส่งผลให้มีอาการเหนื่อยง่าย
2.ภาวะเกล็ดเลือดต่ำ ทำให้การเกิดเลือดออกง่ายหรือฟกช้ำง่าย
3.ภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำ มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อมาก
ภาวะแทรกซ้อน
ทฤษฎี
เลือดออกตามเหงือก จมูก
ระบบภูมิคุ้มกันลดลงติดเชื้อง่ายได้แก่
1.ติดเชื้อทางเดินหายใจ ได้แก่ ไอเรื้อรัง หายใจลำบาก หายใจเหนื่อยหอบ เจ็บหน้าอก
2.ติดเชื้อทางเดินอาหาร ได้แก่ ปวดท้อง เบื่ออาหาร ท้องเสีย อุจจาระสีดำหรืออุจจาระปนเลือด
3.ติดเชื้อที่ระบบผิวหนัง ได้แก่ บวมแดง ปวด มีตุ่มหนอง/แผลพุพอง แผลหายยาก
4.ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ ได้แก่ ปัสสาวะแสบขัด ปัสสาวะมีเลือดปน ปวดหน่วงท้องน้อย
ไตวาย ตับโต ม้ามโต
กรณีศึกษา
มีอุจจาระสีน้ำตาลอ่อนนุ่ม
การวินิจฉัยโรค
ทฤษฎี
ซักประวัติ
อาการและอาการแสดง
เม็ดเลือดแดงต่ำ ได้แก่ อาการอ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย ภาวะซีด
เม็ดเลือดขาวชนิดปกติที่ต่ำ ได้แก่ อาการไข้ หรือ การติดเชื้อ
เกล็ดเลือดต่ำ ได้แก่ อาการเลือดออกง่าย ได้แก่ จ้ำเลือด จุดเลือดออกตามตัว เลือดออกตามไรฟัน หรือ เลือดกำเดา
ระบบทางเดินหายใจ เช่น หอบเหนื่อย หายใจไม่อิ่ม
ความผิดปกติทางระบบหัวใจและหลอดเลือด เช่น หน้าและคอบวม
อาการอื่นๆ ที่ไม่เฉพาะเจาะจงได้แก่ อาการเบื่ออาหาร น้ำหนักลด
ตรวจร่างกาย
ผิวมีภาวะซีด ไข้ หรือ ภาวะเลือดออกผิดปกติตามไรฟัน จุดจ้ำเลือด โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลันส่วนใหญ่จะพบว่ามี ตับม้ามโต และ ต่อมน้ำเหลืองโต
การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
ปริมาณเม็ดเลือดขาวสูง
การตรวจนับเม็ดเลือด (complete blood count; CBC) จะพบ จำนวนของเม็ดเลือดแดง และปริมาณของฮีโมโกลบินที่ต่ำร่วมกับมีจำนวนของเกล็ดเลือดที่ต่ำลง จำนวนของเม็ดเลือดขาวอาจจะมีปริมาณปกติ ต่ำ หรือสูงได้
ตรวจดูลักษณะของเม็ดเลือดทางกล้องจุลทรรศน์ จะตรวจพบเซลล์มะเร็ง (peripheral blast)
การตรวจทางห้องปฏิบัติการอื่นๆ อาจมีความจำเป็นเพื่อช่วยประเมินผลข้างเคียงของโรค เช่น การส่งตรวจ liver function test (LFT), renal function test (BUN และcreatinine)
การตรวจพิเศษ
การตรวจดูลักษณะของเซลล์เม็ดเลือดในไขกระดูก ร่วมกับการส่งตรวจพิเศษ immunophenotyping จากไขกระดูก เพื่อตรวจสอบแอนติเจนที่จำเพาะเจาะจงกับเซลล์มะเร็งแต่ละชนิด และ การส่งตรวจความผิดปกติของโครโมโซมและความผิดปกติทางโมเลกุลอื่นๆ
การเจาะน้ำไขสันหลัง เพื่อทำการนับเซลล์ ในกรณีที่ผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลัน
กรณีศึกษา
ผู้ป่วยบอกมีการเจาะตรวจที่ไขกระดูก5ครั้ง
รับประทานอาหารได้น้อย น้ำหนักลด อ่อนเพลีย
บริเวณเยื่อบุตาซีด ผิวซีด
ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ
Hb 8.0 ต่ำ
Hct 24.5 ต่ำ
RBC 2.84 ต่ำ
Plt 51000 ต่ำ
WBC 9670 ปกติ