Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การเตรียมความพร้อมของ สถานศึกษาเพื่อรับการประเมิน คุณภาพภายนอก - Coggle…
การเตรียมความพร้อมของ
สถานศึกษาเพื่อรับการประเมิน คุณภาพภายนอก
ตอนที่ 1 บทนำ
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน มีบทบาทหน้าที่และภารกิจเกี่ยวกับการจัดและส่งเสริมการศึกษาขั้นพื้นฐาน ให้มีคุณภาพและมาตรฐานตามระดับและประเภทการศึกษา โดยกระทรวงศึกษาธิการได้ออกกฎกระทรวงการประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๑ และประกาศกระทรวงศึกษาธิการให้ใช้มาตรฐานการศึกษา ทั้งระดับปฐมวัย ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน และระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ศูนย์การศึกษาพิเศษ
การประเมินคุณภาพภายนอก เป็นกระบวนการที่มีความสำคัญในการยืนยันความสำเร็จของการดำเนินงานพัฒนาคุณภาพของสถานศึกษาตามมาตรฐานการประกันคุณภาพภายใน ตลอดจนเป้าหมายการพัฒนาคุณภาพและอัตลักษณ์ของผู้เรียนตามวัตถุประสงค์การจัดตั้งสถานศึกษา ที่มีความเชื่อมโยงกับระบบการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา
ด้วยเหตุนี้สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จึงจัดทำเอกสารเพื่อสื่อสารสร้างความรู้ความเข้าใจ ในการเตรียมความพร้อมสถานศึกษาเข้ารับการประเมินคุณภาพภายนอกให้กับสถานศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาหรือหน่วยงานต้นสังกัด เพื่อให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่ายเกิดความมั่นใจนอกจากนี้การเตรียมความพร้อมที่ดียังช่วยให้สามารถสะท้อนข้อมูลสภาพจริงของสถานศึกษาสำหรับการประเมินคุณภาพภายนอก อันจะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อการพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาของสถานศึกษา
วัตถุประสงค์
๑. เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจแก่บุคลากรระดับเขตพื้นที่การศึกษา และสถานศึกษาในการเตรียมความพร้อมรับการประเมินคุณภาพภายนอก
๒. เพื่อใช้เป็นแนวทางในการเตรียมความพร้อมรับการประเมินคุณภาพภายนอก ตามกรอบมาตรฐานการศึกษาของสถานศึกษา
ความหมาย หลักการ แนวคิดและวัตถุประสงค์ของการประเมินคุณภาพภายนอก
ความหมายของการประเมินคุณภาพภายนอก
การประเมินคุณภาพภายนอก หมายถึง การประเมินคุณภาพการจัดการศึกษา การติดตาม การตรวจสอบคุณภาพและมาตรฐานการศึกษาของสถานศึกษา โดยผู้ประเมินภายนอกที่ได้รับการรับรองจากสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) เพื่อเป็นการประกันคุณภาพและให้มีการพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษาของสถานศึกษาให้มีคุณภาพดียิ่งขึ้น ผู้ประเมินภายนอกมีความเป็นอิสระ และเป็นกลางไม่มีผลประโยชน์ขัดแย้งกับการประเมินคุณภาพภายนอกจะนำไปสู่การเข้าถึงคุณภาพการศึกษาด้วยความเป็น กลาง เพื่อสร้างสรรค์พัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษาอย่างแท้จริง
หลักการ
๑. การประเมินคุณภาพภายนอกต้องมีความเชื่อมโยงกับระบบประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษาและหน่วยงานต้นสังกัด ที่จะต้องรับผิดชอบให้บรรลุถึงเป้าหมายในการจัดการศึกษา และร่วมรับผิดชอบ (Accountability)ต่อผลการจัดการศึกษาที่เกิดขึ้น
๒. การประเมินคุณภาพภายนอกต้องมีความท้าทายและช่วยส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาและยกระดับคุณภาพของสถานศึกษาสู ่สากลให้เป็นไปตามนโยบายปฏิรูปการศึกษาของประเทศ บรรลุเป้าหมายทั้งในระดับชาติและระดับนานาชาติ
แนวคิดสำคัญ
ใช้กลไกการประเมินคุณภาพภายนอกเพื่อกระตุ้นและจูงใจให้เกิดการพัฒนาและยกระดับคุณภาพการศึกษา ที่สอดคล้องกับความต้องการจำเป็นและยุทธศาสตร์ของประเทศ
๒. เน้นการประเมินเพื่อยืนยันคุณภาพของระบบประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมให้สถานศึกษาและหน่วยงานต้นสังกัด รับผิดชอบในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาให้เป็นไปตามมาตรฐานการศึกษาชาติ
๓. ให้ความสำคัญกับการประเมินที่มุ่งสู่การพัฒนาแบบยั่งยืน เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนมีสมรรถนะที่จำเป็นสำหรับการดำเนินชีวิตในอนาคต และสถานศึกษามีขีดสมรรถนะสูง สามารถพัฒนาตนเองได้อย่างต่อเนื่องในอนาคต
๔. เปิดโอกาสให้สถานศึกษาสร้างความโดดเด่น หรือเป็นต้นแบบในการพัฒนาในระดับภูมิภาค ระดับชาติและระดับนานาชาติ
วัตถุประสงค์ของการประเมินคุณภาพภายนอก
๑. เพื่อตรวจสอบยืนยันสภาพจริงในการดำเนินงานของสถานศึกษา และประเมินคุณภาพการศึกษา ตามมาตรฐานการศึกษาอย่างมีประสิทธิภาพตามกรอบแนวทางและวิธีการที่สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) กำหนด และสอดคล้องกับระบบประกันคุณภาพภายใน
๒. เพื่อให้ได้ข้อมูลซึ่งช่วยสะท้อนให้เห็นจุดแข็งจุดอ่อนของสถานศึกษาเงื่อนไขของความสำเร็จ และสาเหตุของปัญหา
๓. เพื่อช่วยเสนอแนะแนวทางปรับปรุงและพัฒนาคุณภาพการศึกษา
๔. เพื่อส่งเสริมให้มีการพัฒนาคุณภาพและประกันคุณภาพภายในอย่างต่อเนื่อง
๕. เพื่อรายงานผลการประเมินคุณภาพและมาตรฐานการศึกษาของสถานศึกษาต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและสาธารณชน
กรอบแนวทางการประเมินคุณภาพภายนอก
ส่วนที่ ๑ การประเมินคุณภาพมาตรฐาน
เป็นการประเมินตามพันธกิจและบริบทของสถานศึกษา โดยเชื่อมโยงกับการประกันคุณภาพภายใน และประเด็นที่ได้รับแจ้งจากหน่วยงานต้นสังกัด หรือหน่วยงานที่กำกับดูแล
แนวทางพิจารณาคุณภาพ
๑. ความเหมาะสม เป็นไปได้
๒. ความเป็นระบบ
๓. ความเชื่อถือได้
๔. ประสิทธิผล
๕. นวัตกรรม
๖. เป็นแบบอย่างที่ดี
ส่วนที่ ๒ การประเมินความโดดเด่น
สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) ได้กำหนดให้มีการประเมินความโดดเด่นของสถานศึกษา เพื่อเป็นการส่งเสริมความเป็นเลิศของสถานศึกษา ให้เป็นต้นแบบในการพัฒนาในด้านต่าง ๆและเร่งรัดคุณภาพสถานศึกษาสู ่การเป็นสถานศึกษาขีดสมรรถนะสูงพร้อมสำหรับการแข่งขันระดับสากลในอนาคต โดยสถานศึกษาทั้งระดับปฐมวัยระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน และระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานศูนย์การศึกษาพิเศษ สามารถเลือกความโดดเด่นได้ตามศักยภาพและความสมัครใจในการประเมินความโดดเด่น ซึ่งผ่านความเห็นชอบจากหน่วยงานต้นสังกัดหรือหากผู้ประเมินภายนอกพิจารณาเห็นว่าสถานศึกษามีความโดดเด่นด้านใดด้านหนึ่งก็สามารถประเมินความโดดเด่นให้กับสถานศึกษาได้โดยความเห็นชอบจากสถานศึกษา
ขั้นตอนการประเมินคุณภาพภายนอก
สถานศึกษาประเมินตนเอง (Self-Assessment) แล้วจัดส่งรายงานการประเมินตนเองให้หน่วยงานต้นสังกัดวิเคราะห์ SAR ส่งให้ สมศ.
สมศ. วิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานของสถานศึกษา(Pre-Analysis) จากฐานข้อมูล ของหน่วยงานต้นสังกัด
คณะผู้ประเมินภายนอกประชุมพิจารณาผลการดำเนินงานของสถานศึกษา ร่วมกับวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐาน (Pre-Assessment) เพื่อวางแผนการลงพื้นที่ตรวจเยี่ยม
คณะผู้ประเมินภายนอกลงพื้นที่ตรวจเยี่ยม (Site Visit) เพื่อประชุมเสวนาสร้างสรรค์กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เก็บรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพกับบุคลากร หลักฐานเชิงประจักษ์และหน่วยงาน บุคคลที่มีเกี่ยวข้องเพิ่มเติม รวมทั้งทำรายงานผลประเมินด้วยวาจา
คณะผู้ประเมินภายนอกจัดทำรายงานผลการประเมินคุณภาพภายนอก (EQA Report) พร้อมข้อเสนอแนะเพื่อการปรับปรุงพัฒนาคุณภาพการศึกษา แล้วจัดส่งให้สมศ. เพื่อพิจารณาให้การรับรองผลการประเมิน จากนั้น สมศ. จะจัดส่งให้กับสถานศึกษาและหน่วยงานต้นสังกัด
ตัวอย่างแนวทางการเตรียมข้อมูล
/ ร่องรอยหลักฐานเชิงประจักษ
ระดับปฐมวัย
การเตรียมความพร้อมของสถานศึกษา เพื่อรับการประเมินคุณภาพภายนอก
บทบาทของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการพัฒนาคุณภาพการศึกษา
และการเตรียมความพร้อมของสถานศึกษาเพื่อรับการประเมินคุณภาพภายนอก
๑. ระดับสถานศึกษา
๑. สถานศึกษาแต่ละแห่งจัดให้มีระบบการประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา
๒ จัดให้มีระบบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา ดังนี้
๑) กำหนดมาตรฐานการศึกษาของสถานศึกษาให้เป็นไปตามมาตรฐานการศึกษาระดับปฐมวัยหรือระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน
๒) จัดทำแผนพัฒนาการจัดการศึกษาของสถานศึกษาที่สอดคล้องกับสภาพปัญหาและความต้องการจเป็นของสถานศึกษาอย่างเป็นระบบ
๓) ดำเนินการตามแผนพัฒนาการจัดการศึกษาของสถานศึกษา
๔) ประเมินผลและตรวจสอบคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา โดยกำหนดผู้รับผิดชอบและวิธีการที่เหมาะสม
๕) ติดตามผลการดำเนินการเพื่อพัฒนาสถานศึกษาให้มีคุณภาพตามมาตรฐานของสถานศึกษาและนำผลการติดตามไปใช้ประโยชน์ในการปรับปรุงพัฒนา
๖) การจัดทำรายงานผลการประเมินตนเอง
๗) พัฒนาสถานศึกษาให้มีคุณภาพ โดยพิจารณาจากรายงานผลการประเมินตนเอง
๓ สถานศึกษาแต่ละแห่งให้ความร่วมมือกับสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) ในการประเมินคุณภาพภายนอกของสถานศึกษา
๒. ระดับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
๒.๑ ศึกษา วิเคราะห์รายงานผลการประเมินตนเองของสถานศึกษาตลอดจนให้คำปรึกษา
๒.๒ รวบรวมและสังเคราะห์รายงานผลการประเมินตนเองของสถานศึกษา
๒.๓ ติดตามผลการดำเนินงาน ปรับปรุงและพัฒนาคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาตามข้อเสนอแนะของสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา
๒.๔ ให้ความร่วมมือกับสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา
๒.๕ อาจมอบหมายบุคคลที่ไม่ได้เป็นผู้ประเมินเข้าร่วมสังเกตการณ์และให้ข้อมูลเพิ่มเติมในกระบวนการประเมินคุณภาพภายนอก
แนวทางการเตรียมความพร้อมของสถานศึกษาเพื่อเข้ารับการประเมินคุณภาพภายนอก
ช่วงที่ ๑ ก่อนการรับประเมินคุณภาพภายนอก
๑. ด้านบุคลากร
การเตรียมความพร้อมด้านบุคลากรนั้น ผู้บริหารจัดให้มีการประชุมชี้แจงให้กับผู้เกี่ยวข้องให้รับทราบถึงแนวทางวิธีการประเมินภายนอก พร้อมมอบหมายบทบาทหน้าที่ ซักซ้อม ทำความเข้าใจในการนำเสนอข้อมูลข้อเท็จจริงให้ตรงกันในแต่ละประเด็น และผู้ประเมินภายในโดยตรวจสอบรายงานการประเมินตนเองของสถานศึกษา (SAR)
๒.ด้านอาคารสถานที่
การเตรียมความพร้อมด้านอาคารสถานที่เป็นการพัฒนาสภาพแวดล้อม อาคาร สถานที่ ให้เอื้อต่อการพัฒนาคุณภาพของผู้เรียน ให้มีความปลอดภัยกับผู้เรียน
๓.ด้านการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
ตรียมความพร้อมด้านการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เอกสารในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เป็นร่องรอยหลักฐานที่แสดงถึงความพร้อมในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ของครูผู้สอน และบันทึกการนิเทศชั้นเรียนของผู้บริหารสถานศึกษาในรอบปีที่ผ่านมา
๔. ด้านเอกสารหลักฐานร่องรอย
การเตรียมความพร้อมด้านเอกสาร หลักฐาน ร่องรอย ที่เกี่ยวข้องเป็นการเตรียมการตรวจสอบความถูกต้องครบถ้วนของเอกสารที่สถานศึกษาจัดทำขึ้นระหว่างการดำเนินการพัฒนาสถานศึกษาในรอบ ๑ ปีที่ผ่านมา
ช่วงที่ ๒ ระหว่างรับการประเมินคุณภาพภายนอก
๑. อํานวยความสะดวกแก่คณะกรรมการประเมินตามความเหมาะสม
๒. นําเสนอข้อมูลตามมาตรฐานและประเด็นการพิจารณา
๓.ประสานงานขอความร่วมมือจากผู้เกี่ยวข้อง
๔.ร่วมรับฟังการนําเสนอผลการประเมินด้วยวาจาและให้ข้อมูลเพิ่มเติม
๕.ในช่วงรับการประเมินภายนอก สถานศึกษามีการจัดการเรียนการสอนตามปกติตามตารางสอน และตารางกิจกรรมที่กําหนดไว้
ช่วงที่ ๓ หลังเสร็จสิ้นการประเมินคุณภาพภายนอก
๑.ผู้บริหารสถานศึกษา ครูและบุคลากรที่เกี่ยวข้องร่วมกันตรวจสอบรายงานผลการประเมินคุณภาพภายนอกตามที่สํานักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) แจ้งผลการประเมิน
๒.สถานศึกษาสามารถโต้แย้งผลการประเมินคุณภาพภายนอกได้
๓.วิเคราะห์ผลการประเมินคุณภาพภายนอกเพื่อการพัฒนาปรับปรุง แก้ไข ตามความจําเป็นเร่งด่วน ปกติหรือกําหนดลงในแผนพัฒนาการจัดการศึกษาของสถานศึกษาระยะยาว
ข้อควรตระหนักในการรับการประเมินคุณภาพภายนอกสถานศึกษาไม่ควรปฏิบัติดังนี้
๑. การเกณฑ์นักเรียน ครูมาตั้งแถว โบกธงรับคณะผู้ประเมินภายนอกตั้งแต่หน้าโรงเรียน
๒. การจัดขบวน จัดวงดนตรีการแสดงแห่ต้อนรับผู้ประเมินภายนอก
๓. การจัดดอกไม้หรือจับผ้าคล้ายกับงานพระราชพิธี(เป็นการลงทุนที่สูงมาก
๔. การจัดทำป้ายไวนิล ป้ายต้อนรับ เหมือนผู้ประเมินภายนอกเป็นบุคคลสำคัญ
๕. การปูทางเดินด้วยพรมแดง เพื่อให้ผู้ประเมินภายนอกเดิน (ห้ามออกนอกเส้นทาง)
๖.การจัดนักเรียน หรือ นักศึกษาวิชาทหารกางร่ม คอยติดตามหรือถือสัมภาระ
๗. การมอบของที่ระลึกให้แก่ผู้ประเมินภายนอก
๘. การจัดเลี้ยงอาหารอย่างฟุ่มเฟือย ใหญ่โต