Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

VI NẤM CẠN - Coggle Diagram

- - - - Microsporum
        
        Da, lông,tóc
      - Trichophyton
        
        Da,lông,tóc,móng
      - Epidermophyton
        
        Da,móng
  - - - màu hồng hay đỏ,giới hạn rõ,tróc vảy
      - hình tròn, bầu dục hoặc đa cung
      - Tiến triển li tâm: trung tâm lành, vùng rìa tiến triển, mụn nước ở rìa
      - ngứa nhiều khi nóng ẩm, đổ mồ hôi nhiều
    - - thường đối xứng 2 bên
      - Tiến triển li tâm
      - khởi phát ở nếp bẹn, lan rộng ra đùi, da trung tâm đỏ nâu,ít vảy mịn, bờ thương tổn gồ cao, ngoằn ngoèo
    - - gặp ở nam giới hơn nữ giới
      - yếu tố thuận lợi
        
        thời tiết nóng ẩm, mang giày kín
        
        phơi nhiễm ở nơi công cộng
      - 3 dạng LS thường gặp
        
        nấm kẽ
        
        kẽ ngón chân 4-5
        
        da khô, tróc vảy, nứt nẻ
        
        mùn trắng, ẩm ướt, sưng mọng
        
        Thể da đỏ, tróc vảy mạn tính ở bàn chân
        
        lòng bàn chân dày sừng, bao phủ 1 lớp vảy trắng bạc, lớp da bên dưới đỏ , đau
        
        thường kèm nấm lòng bàn tay
        
        Thể mụn nước
        
        mụn nước tiến triển nhanh ở lòng, mu bàn chân
        
        nhiều mụn nước tập hợp thành bóng nước, ít vỡ vì nằm dưới lớp da dày của bàn chân
      - có thể kèm nấm móng
    - - tiến triển chậm, kéo dài trong nhiều tuần, nhiều tháng
      - vùng mu bàn tay: rìa gồ cao, sẩn, mụn nước tập trung rìa sang thương
      - vùng lòng bàn tay: tăng sừng, khô da lan tỏa
        
        giống nấm lòng bàn chân
        
        thường đi kèm nấm lòng bàn chân
        
        hình ảnh lâm sàng 2 tay-1 chân hoặc 2 chân-1tay
        
        có thể kèm nấm móng
      - chẩn đoán phân biệt
        
        khô da, tróc vảy do lao động nặng
        
        chàm bàn tay
    - - thường gặp ở trẻ em
      - lây từ người sang người, động vật sang người
      - lây bệnh do tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp qua vật dụng cá nhân
      - các dạng LS thường gặp
        
        Dạng viêm da tróc vảy( giống viêm da tiết bã)
        
        thường gặp nhất
        
        vảy trắng khô, dính chặt vào da đầu, lan tỏa hoặc thành vùng
        
        đôi khi kèm viêm hạch vùng
        
        Dạng viêm tổ ong ( Kerion)
        
        da đầu viêm sưng nề, bưng mủ, đau nhức
        
        sốt, tăng BC, viêm hạch vùng chẩm
        
        tóc thường rụng tạo khoảng trống
        
        Nấm da đầu dạng chấm than
        
        da đầu có vùng rụng tóc rụng với da đầu không viêm
        
        da đầu tróc vảy ít hoặc trụng bình
        
        sợi tóc yếu, gãy sát da đầu
        
        hình ảnh chấm than
        
        Nấm da đầu dạng bưng mủ
        
        da đầu có nhiều vùng viêm sưng mủ
        
        phủ vảy mịn trên bề mặt
  - - - tìm vi nấm trực tiếp: sợi tơ nấm có vách ngăn
  - - - sớm, tránh lây lan
      - đúng phác đồ, đủ liều lượng và thời gian
      - điều trị tập thể trong th có lây nhiễm
    - - Tại chỗ
        
        Bối 2 lần mỗi ngày, tối thiểu 2 tuần
        
        Imidazole (Ketoconazole)
        
        Allylamines ( Terbinafine)
        
        Napthionates (Tolnaftate)
        
        Substituded pyridine
        
        tiếp tục dùng thuốc 1 tuần sau khi hết sang thương
      - Toàn thân
        
        Nấm bẹn
        
        Itraconazole 200mg/ng x 1-2 tuần
        
        Terbinafine 250mg/ng x 2 tuần
        
        Fluconazole 150mg/ tuần x 2-4 tuần
        
        Nấm thân và mặt
        
        Griseofulvin 5-7mg/kg/ng x 2-6 tuần
        
        Itraconazole 200mg/ng x 2 tuần
        
        Terbinafine 250mg/ng x 2 tuần
        
        Fluconazole 150mg/ tuần x 3-4 tuần
        
        kết hợp kháng sinh uống khi bội nhiễm vi khuẩn
        
        kết hợp corticoid khi tổn thương viêm nhiều
        
        Nấm da bàn tay-bàn chân
        
        Griseofulvin 250mg 1-2v x 2 lần/ng x 3-6 tuần
        
        Itraconazole 100 mg 2 viên x 1-2 lần/ngày x 1-2 tuần
        
        Terbinafine 250mg/ng x 2 -4tuần
        
        Fluconazole 150mg/ tuần x 2-4 tuần
        
        Nấm vùng da đầu
        
        Griseofulvin 20-25mg/kg/ng (dung dịch tinh thể nhỏ) hoặc 15-20mg/kg/ng (nang tinh thể siêu nhỏ, chia 1-2 lần/ng x 6-8 tuần
        
        thêm 2 tuần sau khi cấy nấm âm tính
        
        Terbinafine 250mg/ng x 4-6 tuần (>35kg) 187.5mg/ng (25-35kg), 25mg/ng ( <25kg)
        
        Fluconazole 6-8mg/kg/ng x 6-8 tuần
        
        Prednisolone 1-2mg/kg/ng có thể đẩy nhanh sự phục hồi và ngăn tạo sẹo
        
        Dầu gội có thành phần selenium sulfide 1% hoặc ketoconazole 2%
        
        Itraconazole 25-100mg/ng(2.5-5mg/kg/ng) x 6-8 tuần
    - - khử mầm bệnh trong đồ dùng cá nhân bằng nhiệt, bột, dung dịch kháng nấm,...
      - Ko dùng chung chậu giặt, quần á, khăn lâu
      - Điều trị nguồn lây từ người, súc vật
- - - - Nấm móng dưới móng xa ( ngoại vi) DLSO
        
        thường gặp nhất
        
        Nấm xâm nhập phần xa của giường móng
        
        Bản móng xa trở nên vàng hoặc trắng do tích tụ các mảnh vỡ tăng sừng làm móng dày lên và tách khỏi giường móng bên dưới
      - Nấm móng trắng nông SWO
        
        xâm nhập bề mặt của bản móng
        
        Bề mặt móng mềm, khô, giống bột phấn và dễ vỡ
        
        Bản móng ko dày và vẫn dính chặt vào giường móng
      - Nấm móng dưới móng gần PSO
        
        Vi nấm đi vào phần sau của biểu bì của nếp móng, xâm nhập bản móng từ bên dưới
        
        Bề mặt bản móng còn nguyên vẹn
        
        Các mảnh sừng vỡ làm tách móng
      - Nấm móng Canida
        
        Có thể tổn thương tất cả các ngón tay
        
        Bản móng trở nên dày và chuyển màu vàng hoặc nâu
        
        Tổn thương từ gốc móng trở ra
        
        Viêm quanh móng
  - - - DLSO: phần xa của giường móng bệnh
      - SWO: bề mặt móng bệnh
      - PSO: bấm qua bản móng đến giườn móng
    - - Môi trường thạch Sabouraud +- xycloheximide
  - - - chỉ có tác dụng ở vùng rìa
      - sử dụng sau khi đã đáp ứng với kháng nấm đường uống
        
        ngăn ngừa tái nhiễm nấm
    - - Terbinafine 250mg/ng
        
        x 6 tuần với nấm móng tay
        
        x 12 tuần với nấm móng chân
      - Itraconazole 200mg/ ngày
        
        x 6 tuần với nấm móng tay
        
        x12 tuần với nấm móng chân
        
        Hoặc theo liều nhịp x 2 lần/ng x 7 ngày, nghỉ 3 tuần
        
        nấm móng tay 2-3 nhịp
        
        nấm móng chân 3-4 nhịp
      - Fluconazole 300mg x 1 lần/ tuần x 6-9 tháng
    - - Cắt đi các mảnh vỡ dày và cứng
      - Tách phần móng bị bệnh và giường móng ở mức tối đa
      - Loại bỏ phần bản móng bị bệnh
        
        tỉ lệ lành cao hơn và hạn chế tái phát sớm
- - - - tuyến bã nhờn hoạt động mạnh
  - - - ngứa nhất là khi ra nắng hoặc đổ nhiều mồ hôi
    - - dát màu trắng, hồng, nâu hoặc xám nhạt, hình tròn, bầu dục, đa cung, giới hạn rõ
      - Ít vảy cám, mịn
        
        thấy khi cạo nhẹ
        
        nghiệm pháp dăm bào (+)
      - vị trí: phía trên thân người ( mặt, cổ, ngực, lưng), có khi đùi, cẳng chân
  - - - sợi nấm có xu hướng vỡ thành các mảnh hình que ngắn
      - cụm bào tử hình nho trộn lẫn
        
        hình ảnh thịt trong nui
    - - dát phát huỳnh quanh xanh lá cây
  - - - BSI thoa ngày 2 lần x 2 tuần
      - Selenium sulfide lotion 2,5% toàn bộ bề mặt da từ gáy xuống đến đùi, để 20 phút rồi tắm sạch x 7 ngày
      - Các loại kem Miconazole, Clotrimazole, Econazole hoặc Ketoconazole x 2-4 tuần
      - Dầu gội có thành phần Ketoconazole 2%
      - Xà bông Zinc pyrithione (ZNP bar)
      - Sa,u khi lành bệnh tiếp tục thoa thuốc trong 1 tuần, bôi mối th vài ngày để dự phòng tái phát
    - - Itraconazole 200mg/ngày x 7 ngày
      - Ketoconazole 200mg/ngày x 10 ngày hoặc 400mg liều duy nhất
        
        Kiểm tra cn gan
      - Fluconazole 150 mg-300mg/ tuần x 2-4 tuần
      - Terbinafine ko tác dụng đối với Pityrosporum orbiculare.
- - - - mụn mủ trên nền hồng ban
      - đám đỏ, trợt, láng bóng, có ranh giới rõ, viền tróc da ngoại vi
      - ngứa, nhạy cảm, đau
      - Hay gặp ở trẻ em, người béo phì, ra mồ hôi nhiều,...
      - Ở bẹn, kẽ mông, nếp dưới vú, rốn,...
    - - thường ở kẽ ngón tay 3-4, kẽ ngón chân
      - vùng da trợt đỏ, hơi ướt ở kẽ ngón, có khi thành vết nứt có viền da bong ở ngoại vi
    - - đỏ,phù,sẩn mụn mủ
      - trợt da,tróc vảy
        
        hình cổ áo lông ở bờ sang thương
      - Vùng sinh dục, quanh hậu môn, mặt trong đùi, mông
    - - vùng quần áo ẩm ướt, vùng lưng bn p nằm dài ngày
    - - mụn mủ nhỏ rời rạc ở lỗ nang lông
      - da vùng kín
  - - - hình ảnh tế bào hạt men và sợi tơ nấm giả
  - - - Candida miệng, lưỡi
        
        chấm glycerin borat 3%, mật ong, daktarin (miconazol)
      - Candida âm đạo
        
        rửa bằng dd nabicacbonat, đặt nystatin, canesten+ uống
      - Candida da
        
        bôi thuốc màu như tím gentian, milian, castellani, kem nizoral
    - - Itraconazol 100mg x 1v/lx 2l/ng
      - Fluconazol 150mg. ngày x 1-3 ngày
      - Ketoconazol 200mg
      - Amphotericine B